सुग्रीवस्य मित्राणि तं अभिनिषिच्य, इन्द्रस्य अमृतैः अभिषेकवत्, तस्य कृते सुवर्णमण्डितं श्वेतच्छत्रं आनीयन्। श्वेतम् चामरम् सुवर्णदण्डयुक्तम्, यशसा प्रसिद्धम्, रत्नानि, औषधिबीजानि च तत्र समर्पितानि। क्षीरवृक्षाणां अंकुराः पुष्पाणि, शुद्धवर्णानि वस्त्राणि, श्वेतानि सुगन्धितानि लेपनानि च समुपहितानि। अक्षतं तण्डुलं, सुवर्णम्, सुगन्धितं प्रियङ्गु, घृतमिश्रितं मधु, दधि, व्याघ्रचर्म, द्वे मूल्ये पादत्राणे च समर्पिते। यज्ञसूत्रं, पीतवर्णं चित्रं च मनःशिलाम् आदाय, षोडश सुन्दरीः कुमारीः हृष्टाः तत्र आगतम्। ततः विधिवत् कपिश्रेष्ठस्य अभिषेकाय, रत्नैः वस्त्रैः अन्नेन च विप्रश्रेष्ठान् तुष्ट्वा, यज्ञकुशैः उपन्यस्ते स्थले, अग्निः प्रवर्तितः, मन्त्रशुद्धेन हविषा यज्ञविदः यजनं कृतवन्तः। ततः सुवर्णमञ्चे, शोभनशय्यायुक्ते, विविधमालाभिः अलङ्कृतस्मिन् सुन्दरगृहे, पूर्वदिशं अभिमुखं विधिवत् मन्त्रैः आसनं स्थाप्य, सर्वतः नदीनां सरांसि जलं संगृह्य, समुद्राणां जलं च आनीय, कपिश्रेष्ठाः शुद्धं जलं सुवर्णपात्रेषु स्थापयन्। शुभशृङ्गयुक्तैः घटैः सुवर्णकलशैः, शास्त्रविधिना महर्षिप्रणीतया पद्धत्याः अनुसारं, गजः, गवाक्षः, गवयः, शरभः, गन्धमादनः, मैन्दः, द्विविदः, हनुमान्, जाम्बवान् च, सुखसुगन्धितेन जलेन सुग्रीवं अभिषिञ्चन्, यथा वसवः सहस्राक्षं इन्द्रं अभिषिञ्चन्। सुग्रीवस्य अभिषेकसमाप्ते, सर्वे कपिश्रेष्ठाः, महात्मानः हृष्टाः, शतसहस्रैः घोषं कृतवन्तः। ततः सुग्रीवः, कपिसाम्राट्, रामस्य आज्ञया, अंगदम् आलिङ्ग्य, तं युवराजं अभिषिञ्चत्। अंगदस्य अभिषेकसमाप्ते, दयालवः वानराः, महात्मानः, सुग्रीवं सत्कृत्य, "साधु साधु" इति स्तुतिं कृतवन्तः। पुनः पुनः सर्वे उपस्थिताः हर्षपूर्णाः रामं महात्मानं लक्ष्मणं च तत्र सभायां स्तुतवन्तः। रमणीयं किष्किन्धानगरं, पर्वतगुहायां स्थितम्, हृष्टैः समृद्धैः जनैः पूर्णम्, पताकाध्वजैः अलङ्कृतम् अभवत्। ततः महाभिषेकं रामाय महात्मने निवेद्य, वानरनायकः, रुमां पत्नीं पुनः प्राप्त्वा, इन्द्रवत् राज्यं प्राप्य, सुखी अभवत्। इदानीं वाल्मीकि रामायणे, किष्किन्धाकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः प्रवर्तते। सुग्रीवस्य अभिषेकानन्तरम्, वानराः गुहां प्रविश्य, रामः भ्रातृसहितः प्रस्रवणपर्वतं गतः। सः पर्वतः व्याघ्रहरिणनिनादैः पूर्णः, सिंहानां भीषणनादैः परिवृतः, विविधैः गुल्मलताभिः आवृतः, बहुवृक्षसमूहैः निःसृतः। भल्लूकैः, पूच्छयुक्तवानरैः, मृगैः च सेवितः, मेघसमूहोपमः, नित्यं शुद्धः शुभः च अभवत्। तस्य पर्वतस्य शिखरे, रामः सौमित्रिणा सह, विशालायां गुहायां निवसन्। सुग्रीवेन सह संकल्पं कृत्वा, रामः निष्पापः रघुवंशजः, समये महत्त्वपूर्णं वचनं उवाच। "भ्रातः लक्ष्मण, सौमित्रे, एषा पर्वतगुहा रम्या, विशालाः, सम्यक् वातायनयुक्ता च। अत्र, सौमित्रे, शत्रुनिग्रहण, वर्षारंभे वासं करिष्यावः; एषा शोभनपर्वतशिखरा उत्तमं स्थानम्, राजन्। श्वेतकृष्णताम्रशिलाभिः अलङ्कृता, विविधधातुभिः पूर्णा, नदीनदीभिः, मेंढकैः च सहिता। विविधवृक्षसमूहैः, रम्यैः रंगीनलताभिः, पक्षिसमूहैः पूर्णा, मयूरनिनादैः गुंजितम्। मालती, कुन्द, सिंदुवार, शिरीष, कदम्ब, अर्जुन, सार्जवृक्षैः पुष्पितैः शोभिता। एषा रम्या पद्मिनी, विकसितपद्मैः अलङ्कृता, गुहायाः समीपे भविष्यति, राजन्। पूर्वदिशायाम् जलाभिमुखं, गुहा उपयुक्ता; पश्चिमे, सौम्य, उन्नता, सुरक्षिता च। गुहाद्वारे सौमित्रे, श्यामवर्णा, दीर्घा, शुभा शिला, विभक्ताञ्जनपुंजवत् तिष्ठति। पितः, उत्तरदिशे पर्वतशिखरं पश्य, सुन्दरं, भग्नाञ्जनपुंजोपमं, वर्षमेखलोपमं उत्तुंगम्। दक्षिणे, आकाशवत् श्वेतं, कैलासशिखरवत्, विविधधातुभिः दीप्तिमान् पर्वतम्। गुहां परित्यज्य त्रिकूटे, पुरातनप्रवाहिनी नदी, कर्दमसंपूर्णा, जाह्नवोपमां पश्य। चन्दन, तिलक, साल, तमाल, अतिमुक्तक, पद्म, सरल, अशोकवृक्षैः शोभिता। वानिर, तिमिद, बकुल, केतक, हिंताल, तिनिश, नीप, वेतसवृक्षैः मालारूपेण अलङ्कृता। विविधरूपैः तीरवृक्षैः उज्ज्वला, वस्त्राभरणोपमा नारीवत् शोभिता। शतशः पक्षिसमूहैः गुंजितम्, प्रत्येकसमूहः एकनिष्ठः, चक्रवाकैः शोभिता।