ततः पवनसुतः हनुमान्, यस्य मुखं नवसूर्यसमानं विराजमानं, रूपं च सुवर्णगिरिसदृशं, कृताञ्जलिः वाक्यम् उक्तवान्। ‘‘काकुत्स्थवंशज, तव अनुग्रहेण अहं वानराणां भीमदंष्ट्राणां, सिद्धबलसम्पन्नानां महत् पितृराज्यं प्राप्तवान्। एतत् राज्यम् महात्मनाम् अपि दुर्लभम्, तव अनुमत्याः प्राप्तम्। अधुनाः शुभां नगरीं प्रविश्य—सखिभिः सह सर्वकार्याणि व्यवस्थितानि; स्नातः, विविधैः गन्धयुक्तैः औषधैः अभिषिक्तः च। विशेषतः त्वां माल्यरत्नैः पूजयिष्यति; त्वं रम्यं गिरिगुहां आगन्तव्यम्। स्वामित्वं स्थापयित्वा वानरान् प्रमोदय; एवं हनुमता उक्तः राघवः, रिपुवीरविध्वंसनः, बुद्धिमान् रामः हनुमन्तं प्रत्युवाच—‘‘चतुर्दश वर्षाणि, ग्रामं वा नगरं वा, अहं न प्रविशेयम्, हनुमन्, पितुः आज्ञां पालयन्; सुग्रीवः, वानरश्रेष्ठः, यथायोग्यं शुभां गुहां प्रविशतु। वीर्यवान् तु यथानियमं प्रविश्य शीघ्रं राज्याभिषेकः कार्यः।’’ इत्युक्त्वा रामः सुग्रीवम् अपि उवाच—‘‘शीलज्ञः, सुशीलः, महाबलवीर्यसम्पन्नः—एषः वीरः अङ्गदः तव युवराज्ये अभिषिक्तः भवतु। ज्येष्ठस्य ज्येष्ठपुत्रः, समवीर्यः, अङ्गदः युवराज्ये योग्यः। एषः श्रावणः वर्षकालस्य प्रथमः मासः, जलानि आगतानि; वर्षकालः चतुर्मासः आरभ्यते। कर्तव्यकालः नायम्; शुभां नगरीं प्रविश; अहं लक्ष्मणेन सह अत्र पर्वते स्थास्यामि। एषा रम्या, विशालाः गुहा, सुखवातायुताः, जलसम्पन्नाः, पद्मोत्पलयुताः। कर्तिके आगते, रावणवधाय, इदं संकल्पितम्; त्वं स्वगृहं प्रविश। राज्ये अभिषिक्तः भव, मित्राणि प्रमोदय।’’ इति रामानुज्ञया सुग्रीवः, वानरश्रेष्ठः, रम्यां किश्किन्धां नगरीं प्रविश्य, या पूर्वं वालिना शासिता, सहस्रशः वानराः स्वामिनं अन्वगच्छन्। सर्वतः वानराधिपं परिवृत्य, सर्वे वानरमुख्याः, तं वानरसैन्यपतिं दृष्ट्वा, शिरांसि नमयित्वा, भूमौ पतिताः, एकाग्रचित्ताः। सुग्रीवः वीर्यसम्पन्नः सर्वान् उठाप्य, सम्बोधितवान्। बलवान् सुग्रीवः भ्रातुः सुखानि अन्तःपुराणि प्रविश्य, वीरः, घोरः, वानरश्रेष्ठः प्रविश्य। मित्रैः अभिषिक्तः, यथा अमराः इन्द्रम् अभिषिञ्चन्ति; तस्य श्वेतच्छत्रं सुवर्णमण्डितं समर्पितम्। श्वेतचामराः सुवर्णदण्डाः, यशसः प्रसिद्धाः, तथा रत्नानि, औषधिबीजानि, क्षीरवृक्षसुपुष्पाणि, वस्त्राणि शुक्लानि, शुक्लानि च उष्णान्यपि। अक्षतशालि, सुवर्णम्, गन्धयुक्तः प्रियङ्गुः, मधु सर्पिसमिश्रितम्, दधि, व्याघ्रचर्म, द्वे मूल्ये पादत्राणे। उपवितम्, पीतवर्णम्, मनःशिला च, सोल्ह कन्याः हृष्टाः तत्र आगच्छन्। ततः वानरश्रेष्ठस्य अभिषेकाय, परम्परानुसारं, ब्राह्मणश्रेष्ठान् रत्नवस्त्रभोजनैः तुष्ट्वा, कुशैः विचित्रिते स्थले, अग्निः प्रज्वालितः, मन्त्रशुद्धाः हविः दत्तम्। ततः सुवर्णमञ्चे, रम्यशय्यायुक्ते, विविधमाल्यभूषिते, रम्ये प्रासादे, पूर्वदिशं अभिमुख्य, शुभे सिंहासने, विधिना मन्त्रैः च उपविष्टः। सर्वतो नदीसरोवरजलानि संगृह्य, समुद्रजलानि अपि आनीय, शुद्धं जलं सुवर्णपात्रेषु स्थापयन्। शुभैः वृषशृङ्गकलशैः, सुवर्णपात्रैः, शास्त्रविधिना, महर्षिप्रणीतया, गजः, गवाक्षः, गवयः, शरभः, गन्धमादनः, मैन्दः, द्विविदः, हनुमान्, जाम्बवान् च, सुग्रीवम् सुगन्धितेन जलेन अभिषिञ्चन्, यथा वसवः सहस्त्राक्षम् इन्द्रम् अभिषिञ्चन्ति। सुग्रीवे अभिषिक्ते, सर्वे वानरश्रेष्ठाः, महात्मानः, हृष्टाः, शतसहस्रैः निनादम् अकुर्वन्। सुग्रीवः, रामवाक्यपरायणः, अङ्गदं आलिङ्ग्य, युवराज्ये अभिषिञ्चत्। अङ्गदस्य अभिषेकात्, दयालवृत्तयः वानराः, महात्मानः, सुग्रीवम् ‘‘साधु साधु’’ इति प्रशंसन्। पुनः पुनः, सर्वे तत्र उपस्थिताः, हर्षपूर्णाः, रामं महात्मानं, लक्ष्मणं च, स्तुत्वा प्रशंसन्। रम्या किश्किन्धा नगरी, पर्वतगुहायाम् स्थिताः, हर्षसमृद्धजनैः, ध्वजपताकाभिः अलङ्कृता अभवत्। ततः, रामाय महात्मने महाभिषेकं निवेद्य, वानरनायकः, पत्नीं रुमाम् पुनः प्राप्त्वा, स्वराज्यं प्राप्नोत्, यथा देवेशः। इदानीं, वाल्मीकिरामायणे, किश्किन्धाकाण्डे, सप्तविंशः सर्गः श्रूयताम्।