ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂ ਸਾਗਰਤੋਯੇ ਵਾ ਪਾਤਾਲੇ ਵਾਪਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਆਨਯੇਯਂ ਤਵਾਦੇਸ਼ਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਾਮਸ਼੍ਵਤਰੀਮਿਵ
ਜੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੀ ਖਚਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੇ ਮਯਿ। ਅਯੁਕ੍ਤਂ ਯਦਧਰ੍ਮੇਣ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਨਿਹਤੋ ਰਣੇ
ਜਦ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣਾ ਠੀਕ ਹੈ; ਪਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ।
ਕਾਮਮੇਵਂਵਿਧੋ ਲੋਕਃ ਕਾਲੇਨ ਵਿਨਿਯੁਜ੍ਯਤੇ। ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਚੇਦ੍ਭਵਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੁਤ੍ਤਰਂ ਸਾਧੁ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਫਾਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਉਚਿਤ ਜਵਾਬ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਕਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼ਰਾਭਿਘਾਤਾਦ੍ ਵ੍ਯਥਿਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਂ ਰਵਿਸਂਨਿਕਾਸ਼ਂ ਤੂष੍ਣੀਂ ਬਭੌ ਵਾਨਰਰਾਜਸੂਨੁਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸੁੱਕ ਗਈ, ਤੀਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੱਕਦਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
thumb|ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਹਿਤਮ੍। ਪਰੁषਂ ਵਾਲਿਨਾ ਰਾਮੋ ਨਿਹਤੇਨ ਵਿਚੇਤਸਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰ ਵਲੀ ਵੱਲੋਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਬੋਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰੜੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਤਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਤੋਯਮਿਵਾਮ੍ਬੁਦਮ੍। ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤਮਿਵਾਨਲਮ੍
ਉਸ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਤੱਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਮਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਾਲਿਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਤੇ ਧਰਮ, ਲਾਭ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਲੀ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਸਮਯਂ ਚਾਪਿ ਲੌਕਿਕਮ੍। ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕਥਂ ਬਾਲ੍ਯਾਨ੍ਮਾਮਿਹਾਦ੍ਯ ਵਿਗਰ੍ਹਸੇ
ਤੂੰ ਧਰਮ, ਲਾਭ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਬਚਪਨ ਵਿਚ, ਅੱਜ ਇਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨਾਚਾਰ੍ਯਸਮ੍ਮਤਾਨ੍। ਸੌਮ੍ਯ ਵਾਨਰਚਾਪਲ੍ਯਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਸਿਆਣਿਆਂ, ਜੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ, ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਮਿਯਂ ਭੂਮਿਃ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ। ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੇष੍ਵਪਿ
ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਹੈ।
ਤਾਂ ਪਾਲਯਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਰਤਃ ਸਤ੍ਯਵਾਨृਜੁਃ। ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਲਾਭ ਦੀ ਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਦਇਆ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਨਯਸ਼੍ਚ ਵਿਨਯਸ਼੍ਚੋਭੌ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਦृष੍ਟਃ ਸ ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਤ੍
ਉਸ ਵਿਚ ਨੀਤੀ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੋਹਾਂ ਹਨ, ਸੱਚਾਈ ਪੱਕੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਕृਤਾਦੇਸ਼ਾ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ। ਚਰਾਮੋ ਵਸੁਧਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸਂਤਾਨਮਿਚ੍ਛਵਃ
ਉਸ ਧਰਮਵਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਥਾਂ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨृਪਤਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੇ ਭਰਤੇ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲੇ। ਪਾਲਯਤ੍ਯਖਿਲਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਕਸ਼੍ਚਰੇਦ੍ ਧਰ੍ਮਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜਦ ਭਰਤ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤੇ ਵਯਂ ਮਾਰ੍ਗਵਿਭ੍ਰष੍ਟਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਪਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਭਰਤਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਿਗृਹ੍ਣੀਮੋ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਰਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਜੋ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸਂਕ੍ਲਿष੍ਟਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ। ਕਾਮਤਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਧਾਨਸ਼੍ਚ ਨ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਪਰ ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈਂ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤਾ ਵਾਪਿ ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਧਰ੍ਮੇ ਚ ਪਥਿ ਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਸਮਝਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਯਵੀਯਾਨਾਤ੍ਮਨਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੁਣੋਦਿਤਃ। ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੋਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮ। ਹृਦਿਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਾਤ੍ਮਾ ਵੇਦ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਧਰਮ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਵੱਡਾ ਔਖਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਨਰ। ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਚਪਲਸ਼੍ਚਪਲੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਨਰੈਰਕृਤਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧ ਇਵ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਨੁ ਕਿਮ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਚਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਚੰਚਲ ਤੇ ਅਣਸੰਭਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਤੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤਤਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਸ੍ਯ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ। ਨਹਿ ਮਾਂ ਕੇਵਲਂ ਰੋषਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਕਰ।
ਅਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਧਰਮਾਣਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਰੁਮਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤਸੇ ਕਾਮਾਤ੍ ਸ੍ਨੁषਾਯਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਰੂਮਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਵ੍ਯਤੀਤਸ੍ਯ ਤੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਮਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਨਰ। ਭ੍ਰਾਤृਭਾਰ੍ਯਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਣ੍ਡੋऽਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ 'ਤੇ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਨਹਿ ਲੋਕਵਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਦਪੇਯੁषਃ। ਦਣ੍ਡਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਹਰਿਯੂਥਪ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨ ਚ ਤੇ ਮਰ੍षਯੇ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਹਂ ਕੁਲੋਦ੍ਗਤਃ। ਔਰਸੀਂ ਭਗਿਨੀਂ ਵਾਪਿ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਾਪ੍ਯਨੁਜਸ੍ਯ ਯਃ
ਮੈਂ ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ क्षत्रिय ਹਾਂ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਪਿਤਾ ਦੀ, ਅਸਲੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਛੂਹਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚਰੇਤ ਨਰਃ ਕਾਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਣ੍ਡੋ ਵਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਭਰਤਸ੍ਤੁ ਮਹੀਪਾਲੋ ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੌਤ ਹੈ; ਪਰ ਭਰਤ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮਾਦਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍। ਗੁਰੁਧਰ੍ਮਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍
ਤੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਭਰਤਃ ਕਾਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹੇ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਵਯਂ ਤੁ ਭਰਤਾਦੇਸ਼ਾਵਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰ। ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾਨ੍ ਨਿਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਭਰਤ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਤੇ ਅਸੀਂ, ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਭਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੱਦਾਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਚ ਮੇ ਸਖ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਯਥਾ ਤਥਾ। ਦਾਰਰਾਜ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਃ ਸ ਮੇ
ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਜਿਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਰਾਜ ਲਈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਹੈ।