ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਯੋऽਪਿ ਦੀਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਧੂਮੋ ਹ੍ਯੇष ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਵੇष੍ਟਯਨ੍ਨਿਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਾਨ੍ ਕਪੋਤਾਙ੍ਗਾਰੁਣੋ ਘਨਃ
ਇੱਥੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਯੱਗ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵੀ ਜਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਘਣਾ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਗ ਲਾਲੀ ਮਿਸ਼ਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਏਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਧੂਮਸਂਸਕ੍ਤਮਸ੍ਤਕਾਃ। ਮੇਘਜਾਲਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਵੈਡੂਰ੍ਯਗਿਰਯੋ ਯਥਾ
ਇਹ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਨੀਲੇ ਪਹਾੜ ਹੋਣ।
ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਂਸ੍ਤੇषਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸਂਹਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।
ਪ੍ਰਣਮਨ੍ਤਿ ਹਿ ਯੇ ਤੇषਾਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਨ ਤੇषਾਮਸ਼ੁਭਂ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਰੀਰੇ ਰਾਮ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ।
ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਾਨृषੀਨਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਮ੍ਮੁਃ ਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਜਨਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍। ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਾਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਵਾਲਿਪਾਲਿਤਾਮ੍
ਸੱਤ ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਆਉਂਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮਾਨੁਜਰਾਮਵਾਨਰਾਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੁਦਿਤੋਗ੍ਰਤੇਜਸਃ। ਪੁਰੀਂ ਸੁਰੇਸ਼ਾਤ੍ਮਜਵੀਰ੍ਯਪਾਲਿਤਾਂ ਵਧਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ਪੁਨਰਾਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਤੇ ਵਾਨਰ, ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਵਧਾ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਏ ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ।
thumb|ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਵਾਲਿਨਃ ਪੁਰੀਮ੍। ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰਾਤ੍ਮਾਨਮਾਵृਤ੍ਯ ਵ੍ਯਤਿष੍ਠਨ੍ ਗਹਨੇ ਵਨੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦृष੍ਟਿਂ ਕਾਨਨੇ ਕਾਨਨਪ੍ਰਿਯਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਪੁਲਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਰੋਧਮਾਹਾਰਯਦ੍ ਭृਸ਼ਮ੍
ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਸੁਗਰੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਨਿਨਦਂ ਘੋਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਚਾਹ੍ਵਯਤ੍। ਪਰਿਵਾਰੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਨਾਦੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਗੱਜਣਾ ਕਰ ਕੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਗਰ੍ਜਨ੍ਨਿਵ ਮਹਾਮੇਘੋ ਵਾਯੁਵੇਗਪੁਰਃਸਰਃ। ਅਥ ਬਾਲਾਰ੍ਕਸਦृਸ਼ੋ ਦृਪ੍ਤਸਿਂਹਗਤਿਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਕ੍ਰਿਯਾਦਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਹਰਿਵਾਗੁਰਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਤੋਰਣਾਮ੍
ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਧ੍ਵਜਯਨ੍ਤ੍ਰਾਢ੍ਯਾਂ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਵਾਲਿਨਃ ਪੁਰੀਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਯਾ ਕृਤਾ ਵੀਰ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਲਿਵਧੇ ਪੁਰਾ
'ਅਸੀਂ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੁਣ ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।'
ਸਫਲਾਂ ਕੁਰੁ ਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਲਤਾਂ ਕਾਲ ਇਵਾਗਤਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸ ਰਾਘਵਃ
'ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।' ਸੁਗਰੀਵ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਘਵ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।
ਤਮੇਵੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨਃ। ਕृਤਾਭਿਜ੍ਞਾਨਚਿਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਮਨਯਾ ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਾ
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਸਤੇ ਪਾਈ ਸੀ—'
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਏषਾ ਕਣ੍ਠੇ ਕृਤਾ ਤਵ। ਸ਼ੋਭਸੇऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਵੀਰ ਲਤਯਾ ਕਣ੍ਠਸਕ੍ਤਯਾ
'ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇਹ ਮਾਲਾ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕ ਉਠਿਆ ਹੈ।'
ਵਿਪਰੀਤ ਇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਾਲਯਾ। ਅਦ੍ਯ ਵਾਲਿਸਮੁਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਯਂ ਵੈਰਂ ਚ ਵਾਨਰ
'ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਵੱਖਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਵਾਲ਼ੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਡਰ ਤੇ ਵੈਰ—'
ਏਕੇਨਾਹਂ ਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬਾਣਮੋਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਂਯੁਗੇ। ਮਮ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੈਰਿਣਂ ਭ੍ਰਾਤृਰੂਪਿਣਮ੍
'ਮੈਂ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਾਰ ਛੱਡਾਂਗਾ। ਸੁਗਰੀਵ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਖਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਵਾਲੀ ਵਿਨਿਹਤੋ ਯਾਵਦ੍ਵਨੇ ਪਾਂਸੁषੁ ਚੇष੍ਟਤੇ। ਯਦਿ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ ਸ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
'ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਲ਼ੀ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜਦਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿੰਦਾ ਮੁੜ ਗਿਆ—'
ਤਤੋ ਦੋषੇਣ ਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਸਦ੍ਯੋ ਗਰ੍ਹੇਚ੍ਚ ਮਾਂ ਭਵਾਨ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਸਪ੍ਤ ਤੇ ਸਾਲਾ ਮਯਾ ਬਾਣੇਨ ਦਾਰਿਤਾਃ
'ਤਾਂ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਛੇਦ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।'
ਧਰ੍ਮਲੋਭਪਰੀਤੇਨ ਨ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਥਂਚਨ। ਸਫਲਾਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਜਹਿ ਸਂਭ੍ਰਮਮ੍
'ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਕਾ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਪ੍ਰਸੂਤਂ ਕਲਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਰ੍षੇਣੇਵ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ। ਤਦਾਹ੍ਵਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਵਾਲਿਨੋ ਹੇਮਮਾਲਿਨਃ
'ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾ ਕੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਧਾਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ ਵੀ—'
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੁਰੁ ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਨਿष੍ਪਤੇਦ੍ ਯੇਨ ਵਾਨਰਃ। ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਜਯਸ਼੍ਲਾਘੀ ਤ੍ਵਯਾ ਚਾਧਰ੍षਿਤਃ ਪੁਰਾਤ੍
'ਸੁਗਰੀਵ, ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਕਸਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ।'
ਨਿष੍ਪਤਿष੍ਯਤ੍ਯਸਙ੍ਗੇਨ ਵਾਲੀ ਸ ਪ੍ਰਿਯਸਂਯੁਗਃ। ਰਿਪੂਣਾਂ ਧਰ੍षਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਯੁਗੇ
'ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਸੁਣੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।'
ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਕਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਸ ਤੁ ਰਾਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹੇਮਪਿਙ੍ਗਲਃ
ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਨਰ੍ਦ ਕ੍ਰੂਰਨਾਦੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਾਵੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਹਤਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।
ਰਾਜਦੋषਪਰਾਮृष੍ਟਾਃ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਇਵਾਕੁਲਾਃ। ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਚ ਮृਗਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਭਗ੍ਨਾ ਇਵ ਰਣੇ ਹਯਾਃ। ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ ਖਗਾ ਭੂਮੌ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯਾ ਇਵ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਰਾਜਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਾਨਵਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੰਛੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਗ ਦੌਲਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸ ਜੀਮੂਤਕृਤਪ੍ਰਣਾਦੋ ਨਾਦਂ ਹ੍ਯਮੁਞ੍ਚਤ੍ ਤ੍ਵਰਯਾ ਪ੍ਰਤੀਤਃ। ਸੂਰ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯਵਿਵृਦ੍ਧਤੇਜਾਃ ਸਰਿਤ੍ਪਤਿਰ੍ਵਾऽਨਿਲਚਞ੍ਚਲੋਰ੍ਮਿਃ
ਫਿਰ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਚਮਕ ਵਧ ਗਈ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੋਰ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।