ਸ ਤੁ ਨਿਰ੍ਧੂਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨੋ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਮਹਾਬਲਃ। ਤਤੋऽਹਮਪਿ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਨ੍ਨਿਃਸृਤੋ ਵਾਲਿਨਾ ਸਹ
ਪਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਰਵਤਿ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਾਵਾਂ ਦ੍ਰੁਤਤਰਂ ਗਤੌ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋऽਪਿ ਕृਤੋ ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣੋਦ੍ਗਚ੍ਛਤਾ ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਿਆ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਹ ਚਮਕਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਤृਣੈਰਾਵृਤਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਧਰਣ੍ਯਾ ਵਿਵਰਂ ਮਹਤ੍। ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸੁਰੋ ਵੇਗਾਦਾਵਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿष੍ਠਿਤੌ
ਉਹ ਅਸੁਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸੀ।
ਤਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਰਿਪੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਿਲਂ ਰੋषਵਸ਼ਂ ਗਤਃ। ਮਾਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਵਾਲੀ ਵਚਨਂ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।
ਇਹ ਤਿष੍ਠਾਦ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਯਾਵਦਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਹਂ ਨਿਹਨ੍ਮਿ ਸਮਰੇ ਰਿਪੁਮ੍
ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਦਿਆਂ।
ਮਯਾ ਤ੍ਵੇਤਦ੍ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿਤਃ ਸ ਪਰਂਤਪਃ। ਸ਼ਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਬਿਲਂ ਤਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਂਵੀਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਬਿਲਂ ਸਾਗ੍ਰਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਗਤਃ। ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਚ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਸ ਕਾਲੋ ਵ੍ਯਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਉਸ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ।
ਅਹਂ ਤੁ ਨष੍ਟਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੇਹਾਦਾਗਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ। ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਸ਼ਙ੍ਕਿ ਚ ਮੇ ਮਨਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਬਿਲਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਨਿਃਸृਤਮ੍। ਸਫੇਨਂ ਰੁਧਿਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤੋऽਹਂ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਃ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਖੂਨ ਨਿਕਲਦਾ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਰ੍ਦਤਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਧ੍ਵਨਿਰ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਾਗਤਃ। ਨ ਰਤਸ੍ਯ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤੋऽਪਿ ਸ੍ਵਨੋ ਗੁਰੋਃ
ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਪਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਦੀ ਚੀਕ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਅਹਂ ਤ੍ਵਵਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚਿਹ੍ਨੈਸ੍ਤੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਤਮ੍। ਪਿਧਾਯ ਚ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼ਿਲਯਾ ਗਿਰਿਮਾਤ੍ਰਯਾ
ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਸੋਚ ਕੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਪਥਰ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚੋਦਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮਾਗਤਃ ਸਖੇ। ਗੂਹਮਾਨਸ੍ਯ ਮੇ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਨਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਦੋਸਤ; ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਤਤੋऽਹਂ ਤੈਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸਮੇਤੈਰਭਿषੇਚਿਤਃ। ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ੍ਯਾਯਤੋ ਮਮ ਰਾਘਵ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ; ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਸੀ।
ਆਜਗਾਮ ਰਿਪੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਂ ਸ ਤੁ ਵਾਨਰਃ। ਅਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਨੂੰ ਰਾਜੇ ਬਣਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਮਦੀਯਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਿਗ੍ਰਹੇ ਚ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਯ ਤਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਘਵ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹੇ; ਰਾਘਵ, ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ।
ਨ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਗੌਰਵਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ। ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਸ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰਂ ਤਦਾ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਰਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਮਾਨਯਂਸ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਵਚ੍ਚਾਭਿਵਾਦਯਮ੍। ਉਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਿषਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ।
ਨਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾਵਹਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਕੁਟੇਨਾਸ੍ਪृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਭੋ। ਅਪਿ ਵਾਲੀ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਛੋਹਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਪਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
thumb|ਦਸ਼ਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਸਮਾਵਿष੍ਟਂ ਸਂਰਬ੍ਧਂ ਤਮੁਪਾਗਤਮ੍। ਅਹਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਇਆ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਸਿ ਕੁਸ਼ਲੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨਿਹਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਰਿਪੁਃ। ਅਨਾਥਸ੍ਯ ਹਿ ਮੇ ਨਾਥਸ੍ਤ੍ਵਮੇਕੋऽਨਾਥਨਨ੍ਦਨ
ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵੈਰੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸਹਾਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈਂ।
ਇਦਂ ਬਹੁਸ਼ਲਾਕਂ ਤੇ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍। ਛਤ੍ਰਂ ਸਵਾਲਵ੍ਯਜਨਂ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛਸ੍ਵ ਮਯਾ ਧृਤਮ੍
ਇਹ ਛਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਡੰਡੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਕ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ।
ਆਰ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਨृਪ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਬਿਲਾਚ੍ਚਾਪਿ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿਚੋਂ ਉੱਭਰ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੋਕਸਂਵਿਗ੍ਨਹृਦਯੋ ਭृਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਅਪਿਧਾਯ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗੇਣ ਤਤ੍ ਤਦਾ
ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਗਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਉਲਝ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਦਪਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਂ ਪੁਨਃ। ਵਿषਾਦਾਤ੍ਤ੍ਵਿਹ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੌਰੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰੇਵ ਚ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇੱਥੇ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਨ ਕਾਮੇਨ ਤਨ੍ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਰਾਜਾ ਮਾਨਾਰ੍ਹਃ ਸਦਾ ਚਾਹਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ। ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ।
ਰਾਜਭਾਵੇ ਨਿਯੋਗੋऽਯਂ ਮਮ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਰਹਾਤ੍ ਕृਤਃ। ਸਾਮਾਤ੍ਯਪੌਰਨਗਰਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਨਿਹਤਕਣ੍ਟਕਮ੍
ਇਹ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਈ। ਮੰਤਰੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਮੇਤ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ।
ਨ੍ਯਾਸਭੂਤਮਿਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਵ ਨਿਰ੍ਯਾਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਮਾ ਚ ਰੋषਂ ਕृਥਾਃ ਸੌਮ੍ਯ ਮਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿषੂਦਨ
ਇਹ ਰਾਜ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਸੁਖੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਰਾਜਭਾਵੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਦੇਸ਼ਜਿਗੀषਯਾ। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਮਾਂ ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਵਾਨਰਃ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਜਦ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਂਟ ਦਿੱਤੀ।
ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਮਿਤਿ ਚ ਮਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁ ਤਤ੍ਤਦੁਵਾਚ ਹ। ਪ੍ਰਕृਤੀਸ਼੍ਚ ਸਮਾਨੀਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮ੍ਮਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ 'ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਆਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।