ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਂ ਰਾਮਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੁਦਧਿਂ ਯਥਾ। ਸਾਲਪੁष੍ਪਾਵਸਂਕੀਰ੍ਣੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਿਰਿਵਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਰਾਮ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਤੇ ਖੁਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਸ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਸ਼ੁਭਯਾ ਗਿਰਾ। ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਯਾਦ੍ ਰਾਮਂ ਹਰ੍षਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਹਂ ਵਿਨਿਕृਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚਰਾਮ੍ਯੇष ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਃ। ऋष੍ਯਮੂਕਂ ਗਿਰਿਵਰਂ ਹृਤਭਾਰ੍ਯਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਛਿਨ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਸੋऽਹਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਯੇ ਮਗ੍ਨੋ ਵਨੇ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਨਃ। ਵਾਲਿਨਾ ਨਿਕृਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਕृਤਵੈਰਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਡਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਮਨ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਵਾਲਿਨੋ ਮੇ ਭਯਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਭਯਂਕਰ। ਮਮਾਪਿ ਤ੍ਵਮਨਾਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਸਾਹਰਾ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਉਪਕਾਰਫਲਂ ਮਿਤ੍ਰਮਪਕਾਰੋऽਰਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਅਦ੍ਯੈਵ ਤਂ ਵਧਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣਮ੍
ਜੋ ਸਹਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਰੀ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਮੇ ਹਿ ਮੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸਃ। ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਵਨੋਦ੍ਭੂਤਾਃ ਸ਼ਰਾ ਹੇਮਵਿਭੂषਿਤਾਃ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੀਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਕਙ੍ਕਪਤ੍ਰਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਂਨਿਭਾਃ। ਸੁਪਰ੍ਵਾਣਃ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰਾਃ ਸਰੋषਾ ਭੁਜਗਾ ਇਵ
ਇਹ ਤੀਰ ਗਿੱਧ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੋੜ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਵਾਲਿਸਂਜ੍ਞਮਮਿਤ੍ਰਂ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਕृਤਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍। ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਨਿਹਤਂ ਪਸ਼੍ਯ ਵਿਕੀਰ੍ਣਮਿਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਤੂੰ ਵੇਖ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਵੈਰੀ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਕੇ ਵਿਖਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ। ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਘਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਜੋ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!'
ਰਾਮ ਸ਼ੋਕਾਭਿਭੂਤੋऽਹਂ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਭਵਾਨ੍ ਗਤਿਃ। ਵਯਸ੍ਯ ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿ ਤ੍ਵਯ੍ਯਹਂ ਪਰਿਦੇਵਯੇ
ਰਾਮਾ, ਮੈਂ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪਾਣਿਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਵਯਸ੍ਯੋ ਮੇऽਗ੍ਨਿਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍। ਕृਤਃ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਬਹੁਮਤਃ ਸਤ੍ਯੇਨ ਚ ਸ਼ਪਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਵਯਸ੍ਯ ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਃ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਦੁਃਖਮਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਤਨ੍ਮੇ ਮਨੋ ਹਰਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੈਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਦੁਖ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਬਾष੍ਪਦੂषਿਤਲੋਚਨਃ। ਬਾष੍ਪਦੂषਿਤਯਾ ਵਾਚਾ ਨੋਚ੍ਚੈਃ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਭਾषਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਾ ਬੋਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਿਆ।
ਬਾष੍ਪਵੇਗਂ ਤੁ ਸਹਸਾ ਨਦੀਵੇਗਮਿਵਾਗਤਮ੍। ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਮਸਂਨਿਧੌ
ਪਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਵਗ ਨੂੰ, ਨਦੀ ਦੇ ਵਗ ਵਾਂਗ, ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਤਂ ਬਾष੍ਪਂ ਪ੍ਰਮृਜ੍ਯ ਨਯਨੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਰਾਘਵਂ ਪੁਨਰੂਚਿਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੀਆਂ, ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਮੁੜ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੁਰਾਹਂ ਵਾਲਿਨਾ ਰਾਮ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਦਵਰੋਪਿਤਃ। ਪਰੁषਾਣਿ ਚ ਸਂਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਨਿਰ੍ਧੂਤੋऽਸ੍ਮਿ ਬਲੀਯਸਾ
ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਮਾ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਹृਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਮੇ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀ। ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚ ਮਦੀਯਾ ਯੇ ਸਂਯਤਾ ਬਨ੍ਧਨੇषੁ ਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ, ਛੀਨ ਲਈ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਯਤ੍ਨਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਮਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਰਾਘਵ। ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾ ਨਿਹਤਾ ਮਯਾ
ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਰਾਘਵ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਬਹੁਤ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਙ੍ਕਯਾ ਤ੍ਵੇਤਯਾਹਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਮਪਿ ਰਾਘਵ। ਨੋਪਸਰ੍ਪਾਮ੍ਯਹਂ ਭੀਤੋ ਭਯੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਿ ਬਿਭ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਡਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਹਿ ਸਹਾਯਾ ਮੇ ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ। ਅਤੋऽਹਂ ਧਾਰਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਗਤੋऽਪਿ ਸਨ੍
ਸਿਰਫ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਆਗੂਪਣ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਏਤੇ ਹਿ ਕਪਯਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸਹ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਾਸ੍ਥਿਤੇ
ਇਹ ਪਿਆਰੇ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਸ੍ਤ੍ਵੇष ਮੇ ਰਾਮ ਕਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਹਿ ਤੇ। ਸ ਮੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਰਿਪੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਪੌਰੁषਃ
ਇਹ, ਰਾਮਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੈ; ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਭਰਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ੇऽਪਿ ਮੇ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਮृष੍ਟਂ ਸ੍ਯਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਸੁਖਂ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਨਿਬਨ੍ਧਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟੇਗਾ; ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਏष ਮੇ ਰਾਮ ਸ਼ੋਕਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤੇਨ ਨਿਵੇਦਿਤਃ। ਦੁਃਖਿਤਃ ਸੁਖਿਤੋ ਵਾਪਿ ਸਖ੍ਯੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਖਾ ਗਤਿਃ
ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਖ, ਦੋਸਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਾਸ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਚ੍ਚ ਵਚੋ ਰਾਮਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਭੂਦ੍ ਵੈਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੈਰ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਸੁਖਂ ਹਿ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈਰਸ੍ਯ ਤਵ ਵਾਨਰ। ਆਨਨ੍ਤਰ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਹਾਂ, ਬਾਂਦਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੈਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਲਵਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ।
ਬਲਵਾਨ੍ ਹਿ ਮਮਾਮਰ੍षਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਮਵਮਾਨਿਤਮ੍। ਵਰ੍ਧਤੇ ਹृਦਯੋਤ੍ਕਮ੍ਪੀ ਪ੍ਰਾਵृਡ੍ਵੇਗ ਇਵਾਮ੍ਭਸਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੇਰੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਵ।
ਹृष੍ਟਃ ਕਥਯ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧੋ ਯਾਵਦਾਰੋਪ੍ਯਤੇ ਧਨੁਃ। ਸृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਹਿ ਮਯਾ ਬਾਣੋ ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਿਪੁਸ੍ਤਵ
ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਦੱਸ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੁਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।