ਉਤ੍ਸਾਹੋ ਬਲਵਾਨਾਰ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਸਾਹਾਤ੍ ਪਰਂ ਬਲਮ੍। ਸੋਤ੍ਸਾਹਸ੍ਯ ਹਿ ਲੋਕੇषੁ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਨਿੱਘਾ ਜੀ। ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਸਾਹਵਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁषਾ ਨਾਵਸੀਦਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਉਤ੍ਸਾਹਮਾਤ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਲਪ੍ਸ੍ਯਾਮ ਜਾਨਕੀਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਉਤਸ਼ਾਹ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵਾਂਗੇ।
ਤ੍ਯਜਤਾਂ ਕਾਮਵृਤ੍ਤਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਕਂ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृष੍ਠਤਃ। ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਵਿਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ—ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਯਮੀ—ਪਛਾਣਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਨਃ। ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਰਾਮੋ ਧੈਰ੍ਯਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਫੇਰ ਧੀਰਜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਸੋऽਭ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਮਦਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤਾਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਰਾਮਃ ਪਮ੍ਪਾਂ ਸੁਰੁਚਿਰਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਦ੍ਰੁਮਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਗਣ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ, ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਸਹਸਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਨਂ ਨਿਰ੍ਝਰਕਨ੍ਦਰਂ ਚ। ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਚੇਤਾਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਦੁਃਖੋਪਹਤਃ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਚਾਨਕ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ, ਝਰਨੇ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਂ ਮਤ੍ਤਮਾਤਙ੍ਗਵਿਲਾਸਗਾਮੀ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਘਵਮਿष੍ਟਚੇष੍ਟੋ ਰਰਕ੍ਸ਼ ਧਰ੍ਮੇਣ ਬਲੇਨ ਚੈਵ
ਜਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਮਸਤ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿਚ ਠੰਢ-ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਭਰਾ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਤਾਵृष੍ਯਮੂਕਸ੍ਯ ਸਮੀਪਚਾਰੀ ਚਰਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੌ। ਸ਼ਾਖਾਮृਗਾਣਾਮਧਿਪਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀ ਵਿਤਤ੍ਰਸੇ ਨੈਵ ਵਿਚੇष੍ਟ ਚੇष੍ਟਾਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਅਜੀਬ ਤੇ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਾ ਡਰੇ, ਨਾ ਹੀ ਹਿਲੇ।
ਸ ਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਜਮਨ੍ਦਗਾਮੀ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਰਂਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੌ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿषਾਦਂ ਪਰਮਂ ਜਗਾਮ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੀਤੋ ਭਯਭਾਰਭਗ੍ਨਃ
ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਸੁਖਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸਦੈਵ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਸੇਵਿਤਾਨ੍ਤਮ੍। ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਯੋऽਭਿਜਗ੍ਮੁ- ਰ੍ਮਹੌਜਸੌ ਰਾਘਵਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ਤੌ
ਉਹ ਦੋ ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਆਏ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਖਦਾਈ, ਤੇ ਸਦਾ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
thumb|ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸੁਣੋ, ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਰਗ।
ਤੌ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਵਰਾਯੁਧਧਰੌ ਵੀਰੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਦੋ ਭਰਾ ਵੇਖੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ।
ਨੈਵ ਚਕ੍ਰੇ ਮਨਃ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੌ ਮਹਾਬਲੌ। ਕਪੇਃ ਪਰਮਭੀਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯਵਸਸਾਦ ਹ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਗੁਰੁਲਾਘਵਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃ ਸਹ
ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਸਚਿਵੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ। ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਏਤੌ ਵਨਮਿਦਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਾਲਿਪ੍ਰਣਿਹਿਤੌ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਛਦ੍ਮਨਾ ਚੀਰਵਸਨੌ ਪ੍ਰਚਰਨ੍ਤਾਵਿਹਾਗਤੌ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਰੂਰ ਵਾਲੀ ਦੇ ਕਹੇ ਤੇ, ਇਸ ਔਖੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਲੁਕਵੇਂ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਚਿਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮਧਨ੍ਵਿਨੌ। ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਗਿਰਿਤਟਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਚ੍ਛਿਖਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਭਿਗਮ੍ਯਾਥ ਯੂਥਪਾ ਯੂਥਪਰ੍षਭਮ੍। ਹਰਯੋ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਮੁਖੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਏਵਮੇਕਾਯਨਗਤਾਃ ਪ੍ਲਵਮਾਨਾ ਗਿਰੇਰ੍ਗਿਰਿਮ੍। ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤੋ ਵੇਗੇਨ ਗਿਰੀਣਾਂ ਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਇਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਲਵਮਾਨਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਬਭਞ੍ਜੁਸ਼੍ਚ ਨਗਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍ ਦੁਰ੍ਗਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਂਦਰ, ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪ੍ਲਵਨ੍ਤੋ ਹਰਿਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍। ਮृਗਮਾਰ੍ਜਾਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ਤੋ ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ
ਉੱਤਮ ਬਾਂਦਰ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਿਰਣਾਂ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਤਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਚਿਵਾਃ ਪਰ੍ਵਤੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ। ਸਂਗਮ੍ਯ ਕਪਿਮੁਖ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਵਾਲਿਕਿਲ੍ਬਿषਸ਼ਙ੍ਕਿਤਮ੍। ਉਵਾਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਸਸ਼ੰਕ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮੇष ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਾਲਿਕृਤੇ ਮਹਾਨ੍। ਮਲਯੋऽਯਂ ਗਿਰਿਵਰੋ ਭਯਂ ਨੇਹਾਸ੍ਤਿ ਵਾਲਿਨਃ
ਵਾਲੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸਾਰੇ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਇਹ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਚੇਤਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਰੁਤੋ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵ। ਤਂ ਕ੍ਰੂਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਨੇਹ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਲਿਨਮ੍
ਤੂੰ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਿਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਵ ਭਯਂ ਸੌਮ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤ੍ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਃ। ਸ ਨੇਹ ਵਾਲੀ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਨ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭਯਮ੍
ਤੇਰਾ ਡਰ, ਮਿੱਠੇ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਵਾਲੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਅਹੋ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਤ੍ਵਂ ਤੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇਵ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮ। ਲਘੁਚਿਤ੍ਤਤਯਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਸ੍ਥਾਪਯਸਿ ਯੋ ਮਤੌ
ਅਹਾ, ਤੇਰੀ ਬਾਂਦਰ-ਸਭਾ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਚੰਚਲ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨ ਇਙ੍ਗਿਤੈਃ ਸਰ੍ਵਮਾਚਰ। ਨਹ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਂ ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਸਮਝ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ; ਬਿਨਾ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰਾਜ ਸਕਦਾ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਹਨੂਮਤਃ। ਤਤਃ ਸ਼ੁਭਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੌ ਸ਼ਰਚਾਪਾਸਿਧਾਰਿਣੌ। ਕਸ੍ਯ ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਤੌ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮੌ
ਲੰਮੇ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਧਨੁ, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ?