ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਪਲਾਸ਼ਾਨਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਹਿ ਮਨ੍ਯਤੇ। ਸੀਤਾਯਾ ਨੇਤ੍ਰਕੋਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਸਦृਸ਼ਾਨੀਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਲੱਖਮਣ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਕੌੜੇ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਸਂਸृष੍ਟੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਵਿਨਿਃਸृਤਃ। ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸ ਇਵ ਸੀਤਾਯਾ ਵਾਤਿ ਵਾਯੁਰ੍ਮਨੋਹਰਃ
ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਰਚੀ ਹੋਈ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਹੌਲੀ ਆਹ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਸ਼੍ਯ ਪਮ੍ਪਾਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਗਿਰਿਸਾਨੁषੁ। ਪੁष੍ਪਿਤਾਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਸ੍ਯ ਯष੍ਟਿਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਪੰਪਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਡੰਡੇ ਵੇਖ।
ਅਧਿਕਂ ਸ਼ੈਲਰਾਜੋऽਯਂ ਧਾਤੁਭਿਸ੍ਤੁ ਵਿਭੂषਿਤਃ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਸृਜਤੇ ਰੇਣੁਂ ਵਾਯੁਵੇਗਵਿਘਟ੍ਟਿਤਮ੍
ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਹੋਈ ਅਜੀਬ ਰੇਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ੍ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤੈਃ। ਨਿष੍ਪਤ੍ਰੈਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਰਮ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾ ਇਵ ਕਿਂਸ਼ੁਕੈਃ
ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਮ੍ਪਾਤੀਰਰੁਹਾਸ਼੍ਚੇਮੇ ਸਂਸਿਕ੍ਤਾ ਮਧੁਗਨ੍ਧਿਨਃ। ਮਾਲਤੀਮਲ੍ਲਿਕਾਪਦ੍ਮਕਰਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਦਰੱਖਤ ਮਧੁਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਮਾਲਤੀ, ਮੱਲਿਕਾ, ਕਮਲ ਤੇ ਕਰਵੀਰ — ਸਾਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਤਕ੍ਯਃ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਾਸ਼੍ਚ ਵਾਸਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਃ। ਮਾਧਵ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕੁਨ੍ਦਗੁਲ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਕੇਤਕੀ, ਸਿੰਦੂਵਾਰ, ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ, ਮਾਧਵੀ ਲਤਾਵਾਂ ਜੋ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਬੂਟੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾ ਮਧੂਕਾਸ਼੍ਚ ਵਞ੍ਜੁਲਾ ਬਕੁਲਾਸ੍ਤਥਾ। ਚਮ੍ਪਕਾਸ੍ਤਿਲਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਗਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ
ਚਿਰਬਿਲਵਾ, ਮਧੂਕ, ਵੰਜੁਲਾ, ਬਕੁਲ, ਚੰਪਕ, ਤਿਲਕ ਤੇ ਨਾਗ ਦੇ ਦਰੱਖਤ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੋਭਨ੍ਤੇ ਨੀਲਾਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ। ਲੋਧ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗਿਰਿਪृष੍ਠੇषੁ ਸਿਂਹਕੇਸਰਪਿਞ੍ਜਰਾਃ
ਪਦਮਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਲੋਧਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀਲੇ ਹਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਅਙ੍ਕੋਲਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰਣ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਕਾਃ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਾਃ। ਚੂਤਾਃ ਪਾਟਲਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੋਵਿਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ
ਅੰਕੋਲ, ਕੁਰੰਟ, ਚੂਰਨਕ, ਪਾਰਿਭਦਰ, ਆਮ, ਪਾਟਲ ਤੇ ਕੋਵਿਦਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦਾਰ੍ਜੁਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਿਰਿਸਾਨੁषੁ। ਕੇਤਕੋਦ੍ਦਾਲਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਰੀषਾਃ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ ਧਵਾਃ
ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੇਤਕੀ, ਉਦਾਲ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਤੇ ਧਵਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲ੍ਯਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰਕ੍ਤਾਃ ਕੁਰਬਕਾਸ੍ਤਥਾ। ਤਿਨਿਸ਼ਾ ਨਕ੍ਤਮਾਲਾਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦਨਾਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕੁਰਬਕ ਵੀ ਹਨ; ਤਿਨਿਸ਼ਾ, ਨਕਤਮਾਲਾ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਸਿਆੰਦਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ।
ਹਿਨ੍ਤਾਲਾਸ੍ਤਿਲਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਗਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ। ਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾਭਿਰ੍ਲਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਾਨ੍
ਹਿੰਤਾਲ, ਤਿਲਕ ਤੇ ਨਾਗ ਦੇ ਦਰੱਖਤ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਲਪਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਹ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਮ੍ਪਾਯਾ ਰੁਚਿਰਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍। ਵਾਤਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵਿਟਪਾਨ੍ ਯਥਾਸਨ੍ਨਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨਿਮਾਨ੍
ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਇੱਥੇ ਪੰਪਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਈ ਸੋਹਣੇ ਦਰੱਖਤ ਖੜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਲਤਾਃ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਤ੍ਤਾ ਇਵ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਪਾਦਪਾਤ੍ ਪਾਦਪਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਸ਼ੈਲਾਚ੍ਛੈਲਂ ਵਨਾਦ੍ ਵਨਮ੍
ਲਤਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਤਿ ਨੈਕਰਸਾਸ੍ਵਾਦਸਮ੍ਮੋਦਿਤ ਇਵਾਨਿਲਃ। ਕੇਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਕੁਸੁਮਾਃ ਪਾਦਪਾ ਮਧੁਗਨ੍ਧਿਨਃ
ਹਵਾ ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ; ਕੁਝ ਦਰੱਖਤ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਕੇਚਿਨ੍ਮੁਕੁਲਸਂਵੀਤਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣਾ ਇਵਾਬਭੁਃ। ਇਦਂ ਮृष੍ਟਮਿਦਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਮਿਦਮਿਤ੍ਯਪਿ
ਕੁਝ ਦਰੱਖਤ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਰਾਗਰਕ੍ਤੋ ਮਧੁਕਰਃ ਕੁਸੁਮੇष੍ਵੇਵ ਲੀਯਤੇ। ਨਿਲੀਯ ਪੁਨਰੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਸਹਸਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ। ਮਧੁਲੁਬ੍ਧੋ ਮਧੁਕਰਃ ਪਮ੍ਪਾਤੀਰਦ੍ਰੁਮੇष੍ਵਸੌ
ਭੌਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਲੁਕ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਭੌਰਾ ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਇਯਂ ਕੁਸੁਮਸਂਘਾਤੈਰੁਪਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਸੁਖਾਕृਤਾ। ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਪਤਿਤੈਰ੍ਭੂਮਿਃ ਸ਼ਯਨਪ੍ਰਸ੍ਤਰੈਰਿਵ
ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋਣੇ ਪਏ ਹੋਣ।
ਵਿਵਿਧਾ ਵਿਵਿਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ੍ਤੈਰੇਵ ਨਗਸਾਨੁषੁ। ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਃ ਪੀਤਰਕ੍ਤਾਭਾਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸ੍ਤਰਾਃ ਕृਤਾਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਥਰ ਚੌੜੇ ਤੇ ਪੀਲੇ-ਲਾਲ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਹਿਮਾਨ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪੁष੍ਪਸਮ੍ਭਵਮ੍। ਪੁष੍ਪਮਾਸੇ ਹਿ ਤਰਵਃ ਸਂਘਰ੍षਾਦਿਵ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਖਿੜਾਈ ਵੇਖ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਐਸੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ।
ਆਹ੍ਵਯਨ੍ਤ ਇਵਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਨਗਾਃ षਟ੍ਪਦਨਾਦਿਤਾਃ। ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਤਂਸਵਿਟਪਾਃ ਸ਼ੋਭਨ੍ਤੇ ਬਹੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਚ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹੋਣ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ।
ਏष ਕਾਰਣ੍ਡਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਗਾਹ੍ਯ ਸਲਿਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਰਮਤੇ ਕਾਨ੍ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਾਮਮੁਦ੍ਦੀਪਯਨ੍ਨਿਵ
ਇਹ ਥਾਂ ਕਰੰਡਵ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਮਨ੍ਦਾਕਿਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯਦਿਦਂ ਰੂਪਮੇਤਨ੍ਮਨੋਰਮਮ੍। ਸ੍ਥਾਨੇ ਜਗਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਗੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਮਨੋਰਮਾਃ
ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਾ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਵਾਕਈ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਯਦਿ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਯਦਿ ਚੇਹ ਵਸੇਮਹਿ। ਸ੍ਪृਹਯੇਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਰਾਯ ਨਾਯੋਧ੍ਯਾਯੈ ਰਘੂਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਸਤੀ ਇਸ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕੀਏ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਹੇਗੀ, ਨਾਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ।
ਨ ਹ੍ਯੇਵਂ ਰਮਣੀਯੇषੁ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇषੁ ਤਯਾ ਸਹ। ਰਮਤੋ ਮੇ ਭਵੇਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾ ਨ ਸ੍ਪृਹਾਨ੍ਯੇषੁ ਵਾ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ।
ਅਮੀ ਹਿ ਵਿਵਿਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ੍ਤਰਵੋ ਵਿਵਿਧਚ੍ਛਦਾਃ। ਕਾਨਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਨਾ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੀਤਜਲਾਂ ਚੇਮਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪੁष੍ਕਰਾਯੁਤਾਮ੍। ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਨੁਚਰਿਤਾਂ ਕਾਰਣ੍ਡਵਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਇਹ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚਕਵਾਂ ਤੇ ਕਰੰਡਵ ਪੰਛੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਲਵੈਃ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਮਹਾਮृਗਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍। ਅਧਿਕਂ ਸ਼ੋਭਤੇ ਪਮ੍ਪਾ ਵਿਕੂਜਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਹਂਗਮੈਃ
ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਲਵ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੀਪਯਨ੍ਤੀਵ ਮੇ ਕਾਮਂ ਵਿਵਿਧਾ ਮੁਦਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੁਖੀਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪਦ੍ਮਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਇਹ ਖੁਸ਼ ਪੰਛੀ ਮੇਰੀ ਲੋਚਨਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਾਲੀ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।