ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨृਤ੍ਯਤਿ ਰਮ੍ਯੇषੁ ਵਨੇषੁ ਸਹ ਕਾਨ੍ਤਯਾ। ਮਮ ਤ੍ਵਯਂ ਵਿਨਾ ਵਾਸਃ ਪੁष੍ਪਮਾਸੇ ਸੁਦੁਃਸਹਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੌਸਮ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸਂਰਾਗਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੇष੍ਵਪਿ। ਯਦੇषਾ ਸ਼ਿਖਿਨੀ ਕਾਮਾਦ੍ ਭਰ੍ਤਾਰਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੇਖ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੋਰਨੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵੱਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਮਾਪ੍ਯੇਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਜਾਨਕੀ ਜਾਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾ। ਮਦਨੇਨਾਭਿਵਰ੍ਤੇਤ ਯਦਿ ਨਾਪਹृਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਲੈ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੁੰਦੀ, ਮੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਨਕੀ ਵੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ।
ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਨਿष੍ਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇ। ਪੁष੍ਪਭਾਰਸਮृਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਨਾਨਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਤ੍ਯਯੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੇਖ, ਫੁੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ ਮੁੱਕੀ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਰੁਚਿਰਾਣ੍ਯਪਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਪਾਦਪਾਨਾਮਤਿਸ਼੍ਰਿਯਾ। ਨਿष੍ਫਲਾਨਿ ਮਹੀਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਮਂ ਮਧੁਕਰੋਤ੍ਕਰੈਃ
ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ।
ਨਦਨ੍ਤਿ ਕਾਮਂ ਸ਼ਕੁਨਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਙ੍ਘਸ਼ਃ ਕਲਮ੍। ਆਹ੍ਵਯਨ੍ਤ ਇਵਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਕਾਮੋਨ੍ਮਾਦਕਰਾ ਮਮ
ਪੰਛੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਰਸ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤੋ ਯਦਿ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਵਸਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਨੂਨਂ ਪਰਵਸ਼ਾ ਸੀਤਾ ਸਾਪਿ ਸ਼ੋਚਤ੍ਯਹਂ ਯਥਾ
ਜੇ ਵਸੰਤ ਉੱਥੇ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੀਤਾ ਵੀ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨੂਨਂ ਨ ਤੁ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਾ। ਕਥਂ ਹ੍ਯਸਿਤਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਸਾ ਮਯਾ ਵਿਨਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਵਸੰਤ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੈ; ਕਿਵੇਂ ਕਾਲੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਥਵਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਤ੍ਰ ਵਸਨ੍ਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਸਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਾ ਪਰੈਃ
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿੱਥੇ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੀ ਬਸੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਤਨਕਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੀ ਕਰੇਗੀ?
ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮृਦੁਭਾषਾ ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਨੂਨਂ ਵਸਨ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਸਾਵਲੀ ਹੈ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਉਹ ਬਸੰਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ।
ਦृਢਂ ਹਿ ਹृਦਯੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਮ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ। ਨਾਲਂ ਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਸੀਤਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਮਦ੍ਵਿਰਹਂ ਗਤਾ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਮਯਿ ਭਾਵੋ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ। ਮਮਾਪਿ ਭਾਵਃ ਸੀਤਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਵੈਦੇਹੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵੀ ਸੀਤਾ ਲਈ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਏष ਪੁष੍ਪਵਹੋ ਵਾਯੁਃ ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਹਿਮਾਵਹਃ। ਤਾਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਤਃ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਪਾਵਕਪ੍ਰਤਿਮੋ ਮਮ
ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਛੂਹਣ ਵਿਚ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਠੰਡੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸਦਾ ਸੁਖਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯਂ ਪੁਰਾ ਸਹ ਸੀਤਯਾ। ਮਾਰੁਤਃ ਸ ਵਿਨਾ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੋਕਸਂਜਨਨੋ ਮਮ
ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਹਵਾ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਸਮਝਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਵਿਨਾਥ ਵਿਹਙ੍ਗੋऽਸੌ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਣਦਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਵਾਯਸਃ ਪਾਦਪਗਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਭਿਕੂਜਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਪੰਛੀ, ਕਾਂ, ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏष ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਿਹਗਃ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਕਃ। ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਮਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮੀਪਮੁਪਨੇष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਪੰਛੀ ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪਰ ਪੰਛੀ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਆਵੇਗਾ।
ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸਂਨਾਦਂ ਵਨੇ ਮਦਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍। ਪੁष੍ਪਿਤਾਗ੍ਰੇषੁ ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਵਕੂਜਤਾਮ੍
ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਹ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੰਛੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾਂ ਪਵਨੇਨੈਤਾਮਸੌ ਤਿਲਕਮਞ੍ਜਰੀਮ੍। षਟ੍ਪਦਃ ਸਹਸਾਭ੍ਯੇਤਿ ਮਦੋਦ੍ਧੂਤਾਮਿਵ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਹਵਾ ਇਸ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਨੂੰ ਉਡਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਮਧੁਮੱਖੀ ਅਚਾਨਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਝੂਮ ਰਹੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕਾਮਿਨਾਮਯਮਤ੍ਯਨ੍ਤਮਸ਼ੋਕਃ ਸ਼ੋਕਵਰ੍ਧਨਃ। ਸ੍ਤਬਕੈਃ ਪਵਨੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੈਸ੍ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਨਿਵ ਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਅਮੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚੂਤਾਃ ਕੁਸੁਮਸ਼ਾਲਿਨਃ। ਵਿਭ੍ਰਮੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਮਨਸਃ ਸਾਙ੍ਗਰਾਗਾ ਨਰਾ ਇਵ
ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ ਇੱਥੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਸ਼੍ਯ ਪਮ੍ਪਾਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਵਨਰਾਜਿषੁ। ਕਿਂਨਰਾ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਵੇਖੋ ਪੰਪਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਕਿੰਨਰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ!
ਇਮਾਨਿ ਸ਼ੁਭਗਨ੍ਧੀਨਿ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਨਲਿਨਾਨਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਜਲੇ ਤਰੁਣਸੂਰ੍ਯਵਤ੍
ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਕੰਵਲ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ।
ਏषਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸਲਿਲਾ ਪਦ੍ਮਨੀਲੋਤ੍ਪਲਾਯੁਤਾ। ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣਾ ਪਮ੍ਪਾ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਯੁਤਾ
ਇਹ ਪੰਪਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਕੰਵਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੰਸ ਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਲੇ ਤਰੁਣਸੂਰ੍ਯਾਭੈਃ षਟ੍ਪਦਾਹਤਕੇਸਰੈਃ। ਪਙ੍ਕਜੈਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਪਮ੍ਪਾ ਸਮਨ੍ਤਾਦਭਿਸਂਵृਤਾ
ਪੰਪਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸਰਾਂ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਟੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ।
ਚਕ੍ਰਵਾਕਯੁਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਵਨਾਨ੍ਤਰਾ। ਮਾਤਙ੍ਗਮृਗਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸਲਿਲਾਰ੍ਥਿਭਿਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਢਲਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਵਨਾਹਤਵੇਗਾਭਿਰੂਰ੍ਮਿਭਿਰ੍ਵਿਮਲੇऽਮ੍ਭਸਿ। ਪਙ੍ਕਜਾਨਿ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਤਾਡ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਪਵਨ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ 'ਤੇ, ਕੰਵਲਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ।
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਪਙ੍ਕਜਾਮ੍। ਅਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮੇ ਵੈਦੇਹੀਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਭਿਰੋਚਤੇ
ਮੈਨੂੰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੈਦੇਹੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਮਲ ਵਰਗੀ ਪਿਆਰੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੀ ਝਲਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਅਹੋ ਕਾਮਸ੍ਯ ਵਾਮਤ੍ਵਂ ਯੋ ਗਤਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍। ਸ੍ਮਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਕਲ੍ਯਾਣਤਰਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਚਾਹਤ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਉਲਟੀ ਹੈ! ਉਹ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੂਰ ਤੇ ਮਿਲਣ ਔਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਇਹ ਮਨੂਖੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਲਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਕਾਮੋ ਭਵੇਦਭ੍ਯਾਗਤੋ ਮਯਾ। ਯਦਿ ਭੂਯੋ ਵਸਨ੍ਤੋ ਮਾਂ ਨ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਪੁष੍ਪਿਤਦ੍ਰੁਮਃ
ਜੇ ਇਹ ਚਾਹਤ ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਸਹਿ ਲੈਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋੜ ਨਾ ਦੇਵੇ।
ਯਾਨਿ ਸ੍ਮ ਰਮਣੀਯਾਨਿ ਤਯਾ ਸਹ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇ। ਤਾਨ੍ਯੇਵਾਰਮਣੀਯਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮੇ ਤਯਾ ਵਿਨਾ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਹਣੀਆਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ।