ਅਸਿਰਤ੍ਨਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਦਾਮਿ ਨृਵਰਾਤ੍ਮਜ । ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਯਿਤਂ ਮੋਹਨਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥੧-੨੭-
ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰਤਨ, ਪਿਆਰਾ ਗਾਂਧਰਵ ਅਸਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੋਹਨ ਹੈ, ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਦਦ੍ਮਿ ਸੌਮ੍ਯਂ ਚ ਰਾਘਵ । ਵਰ੍षਣਂ ਸ਼ੋषਣਂ ਚੈਵ ਸਂਤਾਪਨਵਿਲਾਪਨੇ ॥੧-੨੭-
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਤਾਂ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਸਤਰ, ਰਾਘਵ, ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੰਤਾਪ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮਾਦਨਂ ਚੈਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਦਯਿਤਂ ਤਥਾ । ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਯਿਤਂ ਮਾਨਵਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥੧-੨੭-
ਕੰਨ-ਦਰਪ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਮਾਦਨ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਗਾਂਧਰਵ ਅਸਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਨਵ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੈਸ਼ਾਚਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਯਿਤਂ ਮੋਹਨਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ । ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ॥੧-੨੭-
ਪਿਆਰਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਸਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੋਹਨ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਅਸਤਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਤਾਮਸਂ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸੌਮਨਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਸਂਵਰ੍ਤਂ ਚੈਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਮੌਸਲਂ ਚ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ॥੧-੨੭-
ਤਾਮਸ ਅਸਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮਹਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੌਮਨ, ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸੰਵਰਤ, ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਗਦਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਥਾ ਮਾਯਾਮਯਂ ਪਰਮ੍ । ਸੌਰਂ ਤੇਜਃਪ੍ਰਭਂ ਨਾਮ ਪਰਤੇਜੋऽਪਕਰ੍षਣਮ੍ ॥੧-੨੭-
ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਸਤਿਆ ਅਸਤਰ, ਉੱਤਮ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਤੇਜ-ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੋਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਨਾਮ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਦਾਰੁਣਂ ਚ ਭਗਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੀਤੇषੁਮਥ ਮਾਨਵਮ੍ ॥੧-੨੭-
ਸੋਮਾ ਅਸਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਠੰਢਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਤਵਸ਼ਟਰ ਅਸਤਰ, ਭਾਗਾ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਅਸਤਰ, ਠੰਢੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਤਾਨ੍ ਰਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਮਰੂਪਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ । ਗृਹਾਣ ਪਰਮੋਦਾਰਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ॥੧-੨੭-
ਰਾਮਾ, ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਇਹ ਅਸਤਰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਮੁਨਿਵਰਸ੍ਤਦਾ । ਦਦੌ ਰਾਮਾਯ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਾਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੨੭-
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗ੍ਰਹਣਂ ਯੇषਾਂ ਦੈਵਤੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਘਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥੧-੨੭-
ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਦੱਸੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਜਪਤਸ੍ਤੁ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਘਵਮ੍ ॥੧-੨੭-
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾ ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਦਾ । ਇਮੇ ਚ ਪਰਮੋਦਾਰ ਕਿਂਕਰਾਸ੍ਤਵ ਰਾਘਵ ॥੧-੨੭-
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਰਾਘਵ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਸ਼ਠਵਾਨ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ।"
ਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਵਾਮ ਵੈ । ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਤੈਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲੈਃ ॥੧-੨੭-
"ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗੇ," ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਰਾਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍। ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥੧-੨੭-
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।
thumb|ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਾਈਂ ਸਾਰਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤੋऽਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੧-੨੮-
ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ਚਿਹਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਹ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗृਹੀਤਾਸ੍ਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ ਦੁਰਾਧਰ੍षਃ ਸੁਰੈਰਪਿ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤ੍ਵਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਂਹਾਰਾਨ੍ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ॥੧-੨੮-
"ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਲਏ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈਯ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਸਂਹਾਰਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰਾਥ ਧृਤਿਮਾਨ੍ ਸੁਵ੍ਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ॥੧-੨੮-
ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ, ਨਿਸ਼ਠਵਾਨ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਢੰਗ ਸਿਖਾਏ।
ਸਤ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਂ ਧृष੍ਟਂ ਰਭਸਮੇਵ ਚ । ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤਰਂ ਨਾਮ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਮਵਾਙ੍ਮੁਖਮ੍ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਸਤਯਵੰਤ, ਸਤਯਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਰਭਸਾ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵੀ ਸਿਖਾਏ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਵਿਮੌ ਚੈਵ ਦृਢਨਾਭਸੁਨਾਭਕੌ । ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਸ਼ਤਵਕ੍ਤ੍ਰੌ ਚ ਦਸ਼ਸ਼ੀਰ੍षਸ਼ਤੋਦਰੌ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਯ, ਅਲਕਸ਼ਯ, ਡ੍ਰਿੜਨਾਭਾ, ਸੁਨਾਭਕਾ, ਦਸਾਕਸ਼, ਸ਼ਤਵਕਤਰਾ, ਦਸਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਤੋਦਰਾ ਵੀ ਸਿਖਾਏ।
ਪਦ੍ਮਨਾਭਮਹਾਨਾਭੌ ਦੁਨ੍ਦੁਨਾਭਸੁਨਾਭਕੌ । ਜ੍ਯੋਤਿषਂ ਸ਼ਕੁਨਂ ਚੈਵ ਨੈਰਾਸ੍ਯਵਿਮਲਾਵੁਭੌ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਪਦਮਨਾਭ, ਮਹਾਨਾਭ, ਦੁੰਦੁਨਾਭ, ਸੁਨਾਭਕਾ, ਜੋਤਿਸ਼, ਸ਼ਕੁਨ ਅਤੇ ਨੈਰਾਸਯ ਤੇ ਵਿਮਲ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਸਿਖਾਏ।
ਯੌਗਨ੍ਧਰਵਿਨਿਦ੍ਰੌ ਚ ਦੈਤ੍ਯਪ੍ਰਮਥਨੌ ਤਥਾ । ਸ਼ੁਚਿਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਨਿष੍ਕਲਿਰ੍ਵਿਰੁਚਸ੍ਤਥਾ । ਸਾਰ੍ਚਿਰ੍ਮਾਲੀ ਧृਤਿਮਾਲੀ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਰੁਚਿਰਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਯੌਗੰਧਰ, ਵਿਨਿਦ੍ਰਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਚਿਬਾਹੁ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਨਿਸ਼ਕਲੀ, ਵਿਰੁਚਾ, ਸਾਰਚਿਰਮਾਲੀ, ਧ੍ਰਿਤਿਮਾਲੀ, ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰੁਚਿਰਾ ਵੀ ਸਿਖਾਏ।
ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਃ ਸੌਮਨਸਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਧੂਤਮਕਰਾਵੁਭੌ । ਪਰਵੀਰਂ ਰਤਿਂ ਚੈਵ ਧਨਧਾਨ੍ਯੌ ਚ ਰਾਘਵ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਿਆ, ਸੌਮਨਸਾ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਧੂਤਮਕਰਾ, ਪਰਵੀਰ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਧਨਧਾਨਿਆ ਵੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ।
ਕਾਮਰੂਪਂ ਕਾਮਰੁਚਿਂ ਮੋਹਮਾਵਰਣਂ ਤਥਾ । ਜृਮ੍ਭਕਂ ਸਰ੍ਵਨਾਭਂ ਚ ਪਨ੍ਥਨਵਰੁਣੌ ਤਥਾ ॥੧-੨੮-
ਉਸ ਨੇ ਕਾਮਰੂਪ, ਕਾਮਰੁਚਿ, ਮੋਹਮਾਵਰਣ, ਜ੍ਰੰਭਕਾ, ਸਰਵਨਾਭ ਅਤੇ ਪੰਥਨਵਰੁਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਏ।
ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਨਯਾਨ੍ ਰਾਮ ਭਾਸ੍ਵਰਾਨ੍ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਮਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਪਾਤ੍ਰਭੂਤੋऽਸਿ ਰਾਘਵ ॥੧-੨੮-
ਰਾਮ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਚਮਕਦੇ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਦਿਵ੍ਯਭਾਸ੍ਵਰਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਃ ਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ ॥੧-੨੮-
ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ "ਠੀਕ ਹੈ" ਆਖਿਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਚਮਕਦੇ, ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਆ ਕੇ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਕੇਚਿਦਙ੍ਗਾਰਸਦृਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਧੂਮੋਪਮਾਸ੍ਤਥਾ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਸਦृਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੨੮-
ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਧੂੰਏ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਮਧੁਰਭਾषਿਣਃ । ਇਮੇ ਸ੍ਮ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ਾਧਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਮ ਤੇ ॥੧-੨੮-
ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ਤਾਨਾਹ ਯਥੇष੍ਟਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ । ਮਾਨਸਾਃ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲੇषੁ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਮੇ ਕਰਿष੍ਯਥ ॥੧-੨੮-
ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਕਰੇ, ਜਾਓ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋਗੇ।'
ਅਥ ਤੇ ਰਾਮਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍ ॥੧-੨੮-
ਉਹ ਲੋਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।