ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਹਰ ਕਾष੍ਠਾਨਿ ਨਿਰ੍ਮਥਿष੍ਯਾਮਿ ਪਾਵਕਮ੍। ਗृਧ੍ਰਰਾਜਂ ਦਿਧਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਨਿਧਨਂ ਗਤਮ੍
ਸੋਮਿਤ੍ਰ, ਲੱਕੜ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਅੱਗ ਲਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਗਿੱਧ-ਰਾਜ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਰ ਗਿਆ, ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਾਥਂ ਪਤਗਲੋਕਸ੍ਯ ਚਿਤਿਮਾਰੋਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਇਮਂ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਹਤਂ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ
ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਂ ਚਿਤਾ ਤੇ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਸੋਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਯਜ੍ਞਸ਼ੀਲਾਨਾਮਾਹਿਤਾਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਯਾ ਗਤਿਃ। ਅਪਰਾਵਰ੍ਤਿਨਾਂ ਯਾ ਚ ਯਾ ਚ ਭੂਮਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ, ਤੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਗਚ੍ਛ ਲੋਕਾਨਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍। ਗृਧ੍ਰਰਾਜ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵ ਸਂਸ੍ਕृਤਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਵ੍ਰਜ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਗ੍ਰਿਧਰ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ; ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਤਾਂ ਦੀਪ੍ਤਾਮਾਰੋਪ੍ਯ ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਦਦਾਹ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਬਨ੍ਧੁਮਿਵ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਮੋऽਥ ਸਹਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸ੍ਥੂਲਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰੋਹੀਨਨੁਤਸ੍ਤਾਰ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਸਨ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉਹ ਮਾਸ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
ਰੋਹਿਮਾਂਸਾਨਿ ਚੋਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪੇਸ਼ੀਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਸ਼ਕੁਨਾਯ ਦਦੌ ਰਾਮੋ ਰਮ੍ਯੇ ਹਰਿਤਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ
ਉਹ ਮਾਸ ਲੈ ਕੇ, ਕੱਟ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਹਰੀ ਚਰਾਗਾਹ 'ਤੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ। ਤਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਮਨਂ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਜਜਾਪ ਹ
ਜੋ ਰਸਮ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਿਤਰ ਰਸਮ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਦੀਂ ਨਰਵਰਾਤ੍ਮਜੌ। ਉਦਕਂ ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਾਯ ਤਾਵੁਭੌ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਗਏ ਤੇ ਗ੍ਰਿਧਰ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਜਲਂ ਗृਧ੍ਰਾਯ ਰਾਘਵੌ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੌ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਾਯ ਉਦਕਂ ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਦਾ
ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਘਵਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਧਰ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ।
ਸ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਰਣੇ ਨਿਪਾਤਿਤਃ। ਮਹਰ੍षਿਕਲ੍ਪੇਨ ਚ ਸਂਸ੍ਕृਤਸ੍ਤਦਾ ਜਗਾਮ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਗਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਹ ਗ੍ਰਿਧਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਕृਤੋਦਕੌ ਤਾਵਪਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਤ੍ਤਮੇ ਸ੍ਥਿਰਾਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਜਗ੍ਮਤੁਃ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਸੀਤਾਧਿਗਮੇ ਤਤੋ ਮਨੋ ਵਨਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਿਵ ਵਿष੍ਣੁਵਾਸਵੌ
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਮਨ ਪੱਕਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ।
thumb|ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਉਣਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਕृਤ੍ਵੈਵਮੁਦਕਂ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੌ ਰਾਘਵੌ ਤਦਾ। ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੌ ਵਨੇ ਸੀਤਾਂ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਚਲੇ।
ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰਚਾਪਾਸਿਧਾਰਿਣੌ। ਅਵਿਪ੍ਰਹਤਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੌ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਤੁਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਧਨੁ, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਜੋ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ।
ਗੁਲ੍ਮੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਰ੍ਲਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤਮ੍। ਆਵृਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਗਹਨਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਬਹੁਤ ਘਣੇ ਬੂਟੇ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ, ਔਖਾ, ਘਣਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਸੀ।
ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤੁ ਵੇਗੇਨ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਸੁਭੀਮਂ ਤਨ੍ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਵ੍ਯਤਿਯਾਤੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਕੋਸ਼ਂ ਗਮ੍ਯ ਰਾਘਵੌ। ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਰਣ੍ਯਂ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁਰ੍ਗਹਨਂ ਤੌ ਮਹੌਜਸੌ
ਫਿਰ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਘਣੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਨਾਨਾਮੇਘਘਨਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਿਵ ਸਰ੍ਵਤਃ। ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਮਾਣੌ ਵੈਦੇਹੀਂ ਤਦ੍ ਵਨਂ ਤੌ ਵਿਚਿਕ੍ਯਤੁਃ। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੌ ਸੀਤਾਹਰਣਦੁਃਖਿਤੌ
ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਰੁਕਦੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ।
ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਤੌ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਤਦਾ। ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਰਣ੍ਯਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਤਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮਮਨ੍ਤਰੇ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਚੱਲ ਕੇ, ਕ੍ਰਉਂਚ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਤੰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਨਂ ਘੋਰਂ ਬਹੁਭੀਮਮृਗਦ੍ਵਿਜਮ੍। ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਹਨਪਾਦਪਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਣੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਦਦृਸ਼ਾਤੇ ਗਿਰੌ ਤਤ੍ਰ ਦਰੀਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜੌ। ਪਾਤਾਲਸਮਗਮ੍ਭੀਰਾਂ ਤਮਸਾ ਨਿਤ੍ਯਸਂਵृਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ ਸੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਦਰ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਵਿਦੂਰਤਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਤੁਰ੍ਮਹਾਰੂਪਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ ਗੁਫਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ, ਵਿਗੜੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਭਯਦਾਮਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਬੀਭਤ੍ਸਾਂ ਰੌਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍। ਲਮ੍ਬੋਦਰੀਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾਂ ਕਰਾਲੀਂ ਪਰੁषਤ੍ਵਚਮ੍
ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਦਿਸਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਲਟਕਦਾ ਸੀ, ਦੰਦ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਮੂੰਹ ਕਰੂੜ ਤੇ ਚਮੜੀ ਰੁੱਖੀ ਸੀ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੀਂ ਮृਗਾਨ੍ ਭੀਮਾਨ੍ ਵਿਕਟਾਂ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍। ਅਵੈਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਤੁ ਤੌ ਤਤ੍ਰ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ—ਉਥੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਾ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੌ ਵੀਰੌ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰਗ੍ਰਤਃ। ਏਹਿ ਰਂਸ੍ਯਾਵਹੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਲਮ੍ਭਤ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਓ, ਅਸੀਂ ਰਲ ਕੇ ਮੌਜ ਕਰੀਏ,' ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚੈਨਂ ਵਚਨਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮੁਪਗੁਹ੍ਯ ਚ। ਅਹਂ ਤ੍ਵਯੋਮੁਖੀ ਨਾਮ ਲਾਭਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਮਸਿ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਖੀ, 'ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਅਯੋਮੁਖੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।'
ਨਾਥ ਪਰ੍ਵਤਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਨਦੀਨਾਂ ਪੁਲਿਨੇषੁ ਚ। ਆਯੁਸ਼੍ਚਿਰਮਿਦਂ ਵੀਰ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਹ ਰਂਸ੍ਯਸੇ
'ਸਵਾਮੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮੌਜ ਕਰੇਗਾ, ਵੀਰ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕੁਪਿਤਃ ਖਡ੍ਗਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਕਰ੍ਣਨਾਸਸ੍ਤਨਂ ਤਸ੍ਯਾ ਨਿਚਕਰ੍ਤਾਰਿਸੂਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ, ਨੱਕ ਤੇ ਛਾਤੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।