ਸੀਤਾਮਭ੍ਯਵਪਨ੍ਨੋऽਹਂ ਰਾਵਣਸ਼੍ਚ ਰਣੇ ਪ੍ਰਭੋ। ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤਰਥਚ੍ਛਤ੍ਰਃ ਪਤਿਤੋ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਲਈ ਰਾਵਣ ਦਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ। ਉਸ ਦੀ ਰਥ ਤੇ ਛਤਰੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਏਤਦਸ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਭਗ੍ਨਮੇਤੇ ਚਾਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਅਯਮਸ੍ਯ ਰਣੇ ਰਾਮ ਭਗ੍ਨਃ ਸਾਂਗ੍ਰਾਮਿਕੋ ਰਥਃ
ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਟੁੱਟਿਆ ਧਨੁ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਹਨ। ਤੇ ਰਾਮਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਟੁੱਟਿਆ ਯੁੱਧ-ਰਥ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਯਂ ਤੁ ਸਾਰਥਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਨਿਹਤੋ ਭੁਵਿ। ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਖਡ੍ਗੇਨ ਰਾਵਣਃ
ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੰਖ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੰਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਸੀਤਾਮਾਦਾਯ ਵੈਦੇਹੀਮੁਤ੍ਪਪਾਤ ਵਿਹਾਯਸਮ੍। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਿਹਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਾਂ ਨ ਹਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਸੀਤਾ, ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ, ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਖਸ ਨੇ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਰਾਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸੀਤਾਸਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਕਥਾਮ੍। ਗृਧ੍ਰਰਾਜਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਹਦ੍ ਧਨੁਃ
ਰਾਮ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਗ੍ਰਿਧਰ-ਰਾਜ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਪਪਾਤਾਵਸ਼ੋ ਭੂਮੌ ਰੁਰੋਦ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕृਤਤਾਪਾਰ੍ਤੋ ਰਾਮੋ ਧੀਰਤਰੋऽਪਿ ਸਨ੍
ਉਹ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗਾ। ਰਾਮ, ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁਖ ਦੋਹਰਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਥਰ-ਥਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਕਮੇਕਾਯਨੇ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੁਃਖਿਤੋ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲਾ, ਸੁੰਨੀਆਂ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਰਾਜ੍ਯਂ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਵਨੇ ਵਾਸਃ ਸੀਤਾ ਨष੍ਟਾ ਮृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਈਦृਸ਼ੀਯਂ ਮਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਦਹੇਦਪਿ ਹਿ ਪਾਵਕਮ੍
ਰਾਜ ਖੋ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਪਿਆ, ਸੀਤਾ ਗੁਆਚ ਗਈ, ਪੰਛੀ ਮਰ ਗਿਆ—ਮੇਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀਆਂ ਤਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮਪਿ ਚੇਦਦ੍ਯ ਪ੍ਰਤਰੇਯਂ ਮਹੋਦਧਿਮ੍। ਸੋऽਪਿ ਨੂਨਂ ਮਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੁष੍ਯੇਤ੍ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਜੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਕਰਕੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਭਾਗ੍ਯਤਰੋ ਲੋਕੇ ਮਤ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਚਰਾਚਰੇ। ਯੇਨੇਯਂ ਮਹਤੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਯਾ ਵ੍ਯਸਨਵਾਗੁਰਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਭਾਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਅਯਂ ਪਿਤੁਰ੍ਵਯਸ੍ਯੋ ਮੇ ਗृਧ੍ਰਰਾਜੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸ਼ੇਤੇ ਵਿਨਿਹਤੋ ਭੂਮੌ ਮਮ ਭਾਗ੍ਯਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਇਹ ਗ੍ਰਿਧਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ, ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਾਘਵਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਜਟਾਯੁषਂ ਚ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਪਿਤृਸ੍ਨੇਹਂ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਜਾਹਿਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਨਿਕृਤ੍ਤਪਕ੍ਸ਼ਂ ਰੁਧਿਰਾਵਸਿਕ੍ਤਂ ਤਂ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਰਾਘਵਃ। ਕ੍ਵ ਮੈਥਿਲੀ ਪ੍ਰਾਣਸਮਾ ਗਤੇਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਵਾਚਂ ਨਿਪਪਾਤ ਭੂਮੌ
ਜਿਸ ਗ੍ਰਿਧਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੰਖ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ 'ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?' ਆਖਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
thumb|ਅष੍ਟषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੁ ਤਂ ਗृਧ੍ਰਂ ਭੁਵਿ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਪਾਤਿਤਮ੍। ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਮਿਤ੍ਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ, ਗ੍ਰਿਧਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਵਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਮਮਾਯਂ ਨੂਨਮਰ੍ਥੇषੁ ਯਤਮਾਨੋ ਵਿਹਂਗਮਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਮਤ੍ਕृਤੇ
ਇਹ ਪੰਛੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਖਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਤਿਖਿਨ੍ਨਃ ਸ਼ਰੀਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਣੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਥਾ ਸ੍ਵਰਵਿਹੀਨੋऽਯਂ ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਸਮੁਦੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਟਾਯੋ ਯਦਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋषਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਹਰਿਤੁਂ ਪੁਨਃ। ਸੀਤਾਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਧਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਟਾਯੂ, ਜੇ ਤੂੰ ਫਿਰੋਂ ਕੁਝ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ—ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ।
ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਜਹਾਰਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਵਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਮਯਾ। ਅਪਰਾਧਂ ਤੁ ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਐਸਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ?
ਕਥਂ ਤਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਂਕਾਸ਼ਂ ਮੁਖਮਾਸੀਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍। ਸੀਤਯਾ ਕਾਨਿ ਚੋਕ੍ਤਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਵੇਂ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ? ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ?
ਕਥਂਵੀਰ੍ਯਃ ਕਥਂਰੂਪਃ ਕਿਂਕਰ੍ਮਾ ਸ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਕ੍ਵ ਚਾਸ੍ਯ ਭਵਨਂ ਤਾਤ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਤਃ
ਉਹ ਰਾਖਸਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਰੂਪ ਤੇ ਕੰਮ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਤੇ ਉਸਦਾ ਘਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਪਿਤਾ? ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਤਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤਮਨਾਥਵਤ੍। ਵਾਚਾ ਵਿਕ੍ਲਵਯਾ ਰਾਮਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਨੂੰ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਰਹਿਤ ਵਾਂਗ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਜਟਾਯੂ ਕੰਪਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਸਾ ਹृਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਮਾਯਾਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਪੁਲਾਂ ਵਾਤਦੁਰ੍ਦਿਨਸਂਕੁਲਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਵਣ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਵਰਤ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੂਫਾਨੀ ਦਿਨ 'ਤੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪਰਿਕ੍ਲਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਤਾਤ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਸੀਤਾਮਾਦਾਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਯਾਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ
ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੰਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਪਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਰਾਘਵ। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸੌਵਰ੍ਣਾਨੁਸ਼ੀਰਕृਤਮੂਰ੍ਧਜਾਨ੍
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਜ਼ਰ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਘਵ; ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ, ਵਿੱਖਰੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਯੇਨ ਯਾਤਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸੀਤਾਮਾਦਾਯ ਰਾਵਣਃ। ਵਿਪ੍ਰਣष੍ਟਂ ਧਨਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਫ਼ੌਰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋऽਸੌ ਨ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸੋऽਬੁਧਤ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਜਾਨਕੀਂ ਹृਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਝषਵਦ੍ ਬਡਿਸ਼ਂ ਗृਹ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਪਲ 'ਵਿੰਦੋ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਉਹ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਛੀ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਸ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵ੍ਯਥਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਜਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਰਂਸ੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਂਗਾ।
ਅਸਮ੍ਮੂਢਸ੍ਯ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨੁਭਾषਤਃ। ਆਸ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਸਾਮਿषਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿੱਧ, ਜੋ ਭਟਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਤੇ ਮਾਸ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਮੁਮੋਚ ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।