ਸ਼ੀਲੇਨ ਸਾਮ੍ਨਾ ਵਿਨਯੇਨ ਸੀਤਾਂ ਨਯੇਨ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਚੇਨ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਤਤਃ ਸਮੁਤ੍ਸਾਦਯ ਹੇਮਪੁਙ੍ਖੈ- ਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮੈਃ ਸ਼ਰੌਘੈਃ
ਜੇ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨੀਤ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
thumb|षਟ੍षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਛਿਆਠਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
ਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਂ ਵਿਲਪਨ੍ਤਮਨਾਥਵਤ੍। ਮੋਹੇਨ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਿਦ੍ਯੂਨਮਚੇਤਸਮ੍
ਉਹ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਸਾਹਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦਾਸ ਤੇ ਮਨੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦਿਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਰਾਮਂ ਸਮ੍ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਚਰਣੌ ਚਾਭਿਪੀਡਯਨ੍
ਫਿਰ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਚਾਪਿ ਮਹਤਾ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ। ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨਾਸੀਲ੍ਲਬ੍ਧੋऽਮृਤਮਿਵਾਮਰੈਃ
ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਵ ਚੈਵ ਗੁਣੈਰ੍ਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਯੋਗਾਨ੍ਮਹੀਪਤਿਃ। ਰਾਜਾ ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਭਰਤਸ੍ਯ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਯਦਿ ਦੁਃਖਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਨ ਸਹਿष੍ਯਸੇ। ਪ੍ਰਾਕृਤਸ਼੍ਚਾਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਚ ਇਤਰਃ ਕਃ ਸਹਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਇਹ ਦੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਤੂੰ ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਕਸ੍ਯ ਨਾਪਦਃ। ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵਦ੍ ਰਾਜਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਵ੍ਯਪਯਾਨ੍ਤਿ ਚ
ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਰਾਜਾ, ਇਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਛੂਹ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਃਖਿਤੋ ਹਿ ਭਵਾਁਲ੍ਲੋਕਾਂਸ੍ਤੇਜਸਾ ਯਦਿ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਆਰ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਕ੍ਵ ਨੁ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਆਰਾਮ ਲੱਭਣਗੇ?
ਲੋਕਸ੍ਵਭਾਵ ਏਵੈष ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ। ਗਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਾਲੋਕ੍ਯਮਨਯਸ੍ਤਂ ਸਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍
ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ: ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤਿ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੁਸੀਬਤ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਈ।
ਮਹਰ੍षਿਰ੍ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਯਃ ਪਿਤੁਰ੍ਨਃ ਪੁਰੋਹਿਤਃ। ਅਹ੍ਨਾ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਜਜ੍ਞੇ ਤਥੈਵਾਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਹਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਹੀ ਖੋ ਗਏ।
ਯਾ ਚੇਯਂ ਜਗਤੋ ਮਾਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਾ। ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਲਨਂ ਭੂਮੇਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕੋਸਲੇਸ਼੍ਵਰ
ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਦਾ ਕੰਬਣਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੌ ਧਰ੍ਮੌ ਜਗਤੋ ਨੇਤ੍ਰੌ ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਆਦਿਤ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰੌ ਗ੍ਰਹਣਮਭ੍ਯੁਪੇਤੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵੀ ਗ੍ਰਹਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਮਹਾਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਭੂਤਾਨਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਨ ਦੈਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਦੇਹਿਨਃ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਹਰ ਜੀਵਾਤਮਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਿष੍ਵਪਿ ਦੇਵੇषੁ ਵਰ੍ਤਮਾਨੌ ਨਯਾਨਯੌ। ਸ਼੍ਰੂਯੇਤੇ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।
ਮृਤਾਯਾਮਪਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਨष੍ਟਾਯਾਮਪਿ ਰਾਘਵ। ਸ਼ੋਚਿਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸੇ ਵੀਰ ਯਥਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਤਥਾ
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਵੀਰ ਹੋ ਕੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾ ਨਹਿ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ। ਸੁਮਹਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇषੁ ਰਾਮਾਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਦੇ ਡੋਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਹਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਮਨੁਚਿਨ੍ਤਯ। ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਕਲ ਨਾਲ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚ; ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਕਲ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਦृष੍ਟਗੁਣਦੋषਾਣਾਮਧ੍ਰੁਵਾਣਾਂ ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਨਾਨ੍ਤਰੇਣ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਤੇषਾਂ ਫਲਮਿष੍ਟਂ ਚ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਅਣਜਾਣੇ ਹਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਅਣਪੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਾਹਿਆ ਫਲ ਬਿਨਾ ਜਤਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਮਾਮੇਵਂ ਹਿ ਪੁਰਾ ਵੀਰ ਤ੍ਵਮੇਵ ਬਹੁਸ਼ੋਕ੍ਤਵਾਨ੍। ਅਨੁਸ਼ਿष੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਕੋ ਨੁ ਤ੍ਵਾਮਪਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਆਖੀਆਂ ਹਨ; ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਸਿੱਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—even ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਨ੍ਵਯਾ। ਸ਼ੋਕੇਨਾਭਿਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮ੍ਬੋਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੇਰੀ ਅਕਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਚ ਮਾਨੁषਂ ਚੈਵਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵृषਭਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਤਸ੍ਵ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਵਧੇ
ਤੇਰੀ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਹਾਦਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ।
ਕਿਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਕृਤੇਨ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਤਮੇਵ ਤੁ ਰਿਪੁਂ ਪਾਪਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯੋਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਤੂੰ ਉਸ ਮਾੜੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰ।
thumb|ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ।
ਪੂਰ੍ਵਜੋऽਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸੁਭਾषਿਤਮ੍। ਸਾਰਗ੍ਰਾਹੀ ਮਹਾਸਾਰਂ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਰਾਘਵਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਸ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਰੋषਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਧਨੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਮਹਾਂਬਾਹੁ, ਆਪਣੇ ਵਧਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਚਿਤਰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਵਹੇ ਵਤ੍ਸ ਕ੍ਵ ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਕੇਨੋਪਾਯੇਨ ਪਸ਼੍ਯਾਵਃ ਸੀਤਾਮਿਹ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯ
ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਪੁੱਤ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ? ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭੀਏ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ।
ਤਂ ਤਥਾ ਪਰਿਤਾਪਾਰ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਇਦਮੇਵ ਜਨਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਵਮਨ੍ਵੇषਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਇਸ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਖੋਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਮ੍। ਸਨ੍ਤੀਹ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਨਿਰ੍ਦਰਾਃ ਕਨ੍ਦਰਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਝੂੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਖੱਡਾਂ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ।
ਗੁਹਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਘੋਰਾ ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੁਲਾਃ। ਆਵਾਸਾਃ ਕਿਂਨਰਾਣਾਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਭਵਨਾਨਿ ਚ
ਇੱਥੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਹਨ।