ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਚਿਤਂ ਚੇਦਂ ਰਮਣੀਯਂ ਵਿਭੂषਿਤਮ੍। ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤਂ ਸੌਮ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਭਗ੍ਨਂ ਮਹਦ੍ ਧਨੁਃ
'ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਤੀ-ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਿਦਂ ਵਤ੍ਸ ਸੁਰਾਣਾਮਥਵਾਪਿ ਵਾ। ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵੈਦੂਰ੍ਯਗੁਲਿਕਾਚਿਤਮ੍
'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਧਨੁ ਹੈ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ? ਇਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਵੈਦੂਰਿਆਂ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਕਵਚਂ ਕਸ੍ਯ ਕਾਞ੍ਚਨਮ੍। ਛਤ੍ਰਂ ਸ਼ਤਸ਼ਲਾਕਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
'ਕਿਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਵਚ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਲਾਖਾਂ ਹਨ ਤੇ ਦੇਵ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?'
ਭਗ੍ਨਦਣ੍ਡਮਿਦਂ ਸੌਮ੍ਯ ਭੂਮੌ ਕਸ੍ਯ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍। ਕਾਞ੍ਚਨੋਰਸ਼੍ਛਦਾਸ਼੍ਚੇਮੇ ਪਿਸ਼ਾਚਵਦਨਾਃ ਖਰਾਃ
'ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਟੁੱਟਿਆ ਡੰਡਾ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਇਹ ਖਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ ਤੇ ਛਾਤੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ—'
ਭੀਮਰੂਪਾ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਨਿਹਤਾ ਰਣੇ। ਦੀਪ੍ਤਪਾਵਕਸਂਕਾਸ਼ੋ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਸਮਰਧ੍ਵਜਃ
'ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ? ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਦਾ ਯੁੱਧ-ਝੰਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਅਪਵਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਯ ਸਾਙ੍ਗ੍ਰਾਮਿਕੋ ਰਥਃ। ਰਥਾਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤਪਨੀਯਵਿਭੂषਣਾਃ
'ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਕੌਣ ਦਾ ਯੁੱਧ-ਰਥ ਹੈ ਜੋ ਟੁੱਟ ਕੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੀਰ ਇਥੇ-ਉਥੇ ਪਏ ਹਨ।'
ਕਸ੍ਯੇਮੇ ਨਿਹਤਾ ਬਾਣਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ। ਸ਼ਰਾਵਰੌ ਸ਼ਰੈਃ ਪੂਰ੍ਣੌ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤੌ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤੀਰ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਰੇ ਪਏ ਹਨ ਤੇ ਚੌਂਕਦੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ? ਵੇਖ, ਦੋ ਤੀਰ-ਦਾਨਾਂ ਚੱਕੀ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੋਦਾਭੀषੁਹਸ੍ਤੋऽਯਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਸਾਰਥਿਰ੍ਹਤਃ। ਪਦਵੀ ਪੁਰੁषਸ੍ਯੈषਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਥੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਬਕ ਤੇ ਸੂਟ ਹੈ? ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਰਸਤਾ ਕਿਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਹੈ।
ਵੈਰਂ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮਮ ਤੈਰ੍ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਕਮ੍। ਸੁਘੋਰਹृਦਯੈਃ ਸੌਮ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ
ਸੁਖੀ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਵੈਰ ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।
ਹृਤਾ ਮृਤਾ ਵਾ ਵੈਦੇਹੀ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਨ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਸੀਤਾਂ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾਂ ਮਹਾਵਨੇ
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਲੈ ਗਈ, ਮਾਰੀ ਗਈ ਜਾਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ—ਜੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀਤਾ ਖੋ ਗਈ—ਤਾਂ ਧਰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯਾਂ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਹृਤਾਯਾਮਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਕੇ ਹਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸੌਮ੍ਯ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਖਾ ਲਈ ਜਾਂ ਲੈ ਗਈ, ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਫਿਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੁਖੀ ਜੀ, ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕਰੁਣਵੇਦਿਨਮ੍। ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਵਮਨ੍ਯੇਰਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਭ ਜੀਵ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮृਦੁਂ ਲੋਕਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਕਰੁਣਵੇਦਿਨਮ੍। ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨੂਨਂ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨਰਮ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹਾਂ।
ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਿ ਗੁਣੋ ਦੋषਃ ਸਂਵृਤ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਅਦ੍ਯੈਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਭਵਾਯ ਚ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖ ਕਿ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਬ ਗਲਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰੇਗੀ।
ਸਂਹृਤ੍ਯੈਵ ਸ਼ਸ਼ਿਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਮਹਾਨ੍ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ। ਸਂਹृਤ੍ਯੈਵ ਗੁਣਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮਮ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਨਣ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਗੁਣਤਾ ਹਟਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਚਮਕ ਉਠੇਗੀ।
ਨੈਵ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਕਿਂਨਰਾ ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਾ ਵਾ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਪਿਸਾਚ, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਾ ਕਿੰਨਰ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ—ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
ਮਮਾਸ੍ਤ੍ਰਬਾਣਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮਾਕਾਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਅਸਮ੍ਪਾਤਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖ ਅਕਾਸ਼ ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸਂਨਿਰੁਦ੍ਧਗ੍ਰਹਗਣਮਾਵਾਰਿਤਨਿਸ਼ਾਕਰਮ੍। ਵਿਪ੍ਰਣष੍ਟਾਨਲਮਰੁਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਯੁਤਿਸਂਵृਤਮ੍
ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਰੋਕੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਢੱਕੀ ਹੋਈ—
ਵਿਨਿਰ੍ਮਥਿਤਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ੁष੍ਯਮਾਣਜਲਾਸ਼ਯਮ੍। ਧ੍ਵਸ੍ਤਦ੍ਰੁਮਲਤਾਗੁਲ੍ਮਂ ਵਿਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਤਸਾਗਰਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕ ਰਹੀਆਂ, ਦਰੱਖਤ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਮਿਟ ਗਿਆ—
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਲਕਰ੍ਮਣਾ। ਨ ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਮ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਰਮਮ੍। ਨਾਕਾਸ਼ਮੁਤ੍ਪਤਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਇਸੀ ਪਲ ਮੇਰਾ ਬਲ ਸਭ ਦੇਖਣਗੇ; ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇਗਾ।
ਸਮਾਕੁਲਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਜਗਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਆਕਰ੍ਣਪੂਰ੍ਣੈਰਿषੁਭਿਰ੍ਜੀਵਲੋਕਦੁਰਾਵਰੈਃ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਵੇਖ ਜਗਤ ਕਿਵੇਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰਿष੍ਯੇ ਮੈਥਿਲੀਹੇਤੋਰਪਿਸ਼ਾਚਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਮਮ ਰੋषਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਖਾਨਾਂ ਬਲਂ ਸੁਰਾਃ
ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਂ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਦ੍ਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮਮਰ੍षਾਦ੍ ਦੂਰਗਾਮਿਨਾਮ੍। ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਦੈਤੇਯਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਅੱਜ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ; ਨਾ ਦੇਵ, ਨਾ ਦੈਤ, ਨਾ ਪਿਸਾਚ, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ—
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਤੇ। ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਲੋਕਾ ਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਪਿ
ਜਦ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਬਚੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।
ਬਹੁਧਾ ਨਿਪਤਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬਾਣੌਘੈਃ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਾਃ। ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਾਨਿਮਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਾਯਕੈਃ
ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਇਦੇ ਦੇ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਹृਤਾਂ ਮृਤਾਂ ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਨ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮੇਸ਼੍ਵਰਾਃ। ਤਥਾਰੂਪਾਂ ਹਿ ਵੈਦੇਹੀਂ ਨ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰੀ ਹੋਵੇ, ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—
ਨਾਸ਼ਯਾਮਿ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍। ਯਾਵਦ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਸ੍ਯਾ ਵੈ ਤਾਪਯਾਮਿ ਚ ਸਾਯਕੈਃ
ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕ ਤਕ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿਆਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਫੁਰਮਾਣੋष੍ਠਸਮ੍ਪੁਟਃ। ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਮਾਬਦ੍ਧ੍ਯ ਜਟਾਭਾਰਮਬਨ੍ਧਯਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਹੋਠ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਛਾਲਾ ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ, ਤੇ ਜਟਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਜਘ੍ਨੁषਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਬਭੌ ਤਨੁਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।