ਕਿਂ ਧਾਵਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇ ਨੂਨਂ ਦृष੍ਟਾਸਿ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣੇ। ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ
ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਭੱਜਦੀ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੀ? ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ?
ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਵਰਾਰੋਹੇ ਨ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਕਰੁਣਾ ਮਯਿ। ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹਾਸ੍ਯਸ਼ੀਲਾਸਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਠਹਿਰ, ਠਹਿਰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਇਆ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੰਸਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਉਪੇਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?
ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਕੇਨਾਸਿ ਸੂਚਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਤਿष੍ਠ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸੌਹृਦਮ੍
ਤੇਰਾ ਪੀਲਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਤੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਚਿੱਟੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ; ਭੱਜਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਠਹਿਰ।
ਨੈਵ ਸਾ ਨੂਨਮਥਵਾ ਹਿਂਸਿਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ। ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨ ਮਾਂ ਨੂਨਂ ਯਥੋਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਉਹ, ਜਦੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਮੈਨੂੰ ਉਪੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨੈਃ। ਵਿਭਜ੍ਯਾਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨੂਨਂ ਤਚ੍ਛੁਭਦਨ੍ਤੋष੍ਠਂ ਸੁਨਾਸਂ ਸ਼ੁਭਕੁਣ੍ਡਲਮ੍। ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਮੁਖਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ ਦੰਦ, ਹੋਠ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ, ਚੰਗੇ ਕੁੰਡਲ, ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਬੈਠਾ।
ਸਾ ਹਿ ਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਾ ਗ੍ਰੀਵਾ ਗ੍ਰੈਵੇਯਕੋਚਿਤਾ। ਕੋਮਲਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਾਨ੍ਤਾਯਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਗਲ, ਚੰਪਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਨਹਰੀ, ਗਲ-ਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ—ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਖਾ ਲਈ ਗਈ।
ਨੂਨਂ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਮਾਣੌ ਤੌ ਬਾਹੂ ਪਲ੍ਲਵਕੋਮਲੌ। ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਵੇਪਮਾਨਾਗ੍ਰੌ ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣਾਙ੍ਗਦੌ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ, ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਫੜ ਕੇ ਖਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਵੈ। ਸਾਰ੍ਥੇਨੇਵ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਬਹੁਬਾਨ੍ਧਵਾ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖਾ ਲਈ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕਾਫਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਖਾ ਲਈ ਗਈ।
ਹਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਸ਼੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਹਾ ਸੀਤੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਹਾ ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਹਾ ਭਲੀ ਸੀਤਾ, ਹਾ ਸੀਤਾ!—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਇਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਲਪਨ੍ ਰਾਮਃ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ ਵਨਾਦ੍ ਵਨਮ੍। ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਭ੍ਰਮਤੇ ਵੇਗਾਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਿਭ੍ਰਮਤੇ ਬਲਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਦੌੜਦਾ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ, ਕਦੇ ਥਕावट ਕਰਕੇ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵਾਭਾਤਿ ਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ਵੇषਣਤਤ੍ਪਰਃ। ਸ ਵਨਾਨਿ ਨਦੀਃ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ। ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ਵੇਗੇਨ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਪਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਜੰਗਲਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦਾ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਦ੍ ਵਨਂ ਪਰੀਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਥ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਅਨਿष੍ਠਿਤਾਸ਼ਃ ਸ ਚਕਾਰ ਮਾਰ੍ਗਣੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਪਰਮਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਲੱਭਿਆ। ਆਸ ਥਿਰ ਨਾ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ।
thumb|ਏਕषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽऽਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਰਹਿਤਾਂ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਚ ਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁੰਨੀ ਵੇਖੀ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਖਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਪਈਆਂ ਸਨ।
ਅਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸਂਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਰੁਚਿਰੌ ਭੁਜੌ
ਉਥੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ, ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਵ ਨੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹੀ ਕਂ ਵਾ ਦੇਸ਼ਮਿਤੋ ਗਤਾ। ਕੇਨਾਹृਤਾ ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਕੇਨ ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਇਥੋਂ ਕਿਸ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈ? ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਜਾਂ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ?
ਵृਕ੍ਸ਼ੇਣਾਵਾਰ੍ਯ ਯਦਿ ਮਾਂ ਸੀਤੇ ਹਸਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਲਂ ਤੇ ਹਸਿਤੇਨਾਦ੍ਯ ਮਾਂ ਭਜਸ੍ਵ ਸੁਦੁਃਖਿਤਮ੍
ਸੀਤੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਆ ਕੇ ਮਿਲ।
ਯੈਃ ਪਰਿਕ੍ਰੀਡਸੇ ਸੀਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੈਰ੍ਮृਗਪੋਤਕੈਃ। ਏਤੇ ਹੀਨਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੌਮ੍ਯੇ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਰਾਵਿਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਇੱਥੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੰਸੂ ਭਰੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੀਤਯਾ ਰਹਿਤੋऽਹਂ ਵੈ ਨਹਿ ਜੀਵਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਵृਤਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਮਹਤਾ ਸੀਤਾਹਰਣਜੇਨ ਮਾਮ੍
ਸੀਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪਰਲੋਕੇ ਮਹਾਰਾਜੋ ਨੂਨਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪਿਤਾ। ਕਥਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਮਯਾ ਤ੍ਵਮਭਿਯੋਜਿਤਃ
ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੇਗਾ। ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ?
ਅਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਲਂ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ। ਕਾਮਵृਤ੍ਤਮਨਾਰ੍ਯਂ ਵਾ ਮृषਾਵਾਦਿਨਮੇਵ ਚ
ਜੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—
ਧਿਕ੍ ਤ੍ਵਾਮਿਤਿ ਪਰੇ ਲੋਕੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪਿਤਾ। ਵਿਵਸ਼ਂ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਂ ਦੀਨਂ ਭਗ੍ਨਮਨੋਰਥਮ੍
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹੇਗਾ: 'ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ,' ਜਦ ਮੈਂ ਬੇਬਸ, ਦੁਖੀ, ਹਤਾਸ ਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਆਸਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂ।
ਮਾਮਿਹੋਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਨਰਮਿਵਾਨृਜੁਮ੍। ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਸਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਾ ਮੋਤ੍ਸृਜ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਦ ਵਾਲੀ? ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਜ਼ਤ ਸਿੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਰਹਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜੀਵਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਇਤੀਵ ਵਿਲਪਨ੍ ਰਾਮਃ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਲਈ ਤਰਸਦਾ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਰਾਘਵੋ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਅਨਾਸਾਦਯਮਾਨਂ ਤਂ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਮ੍
ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ।
ਪਙ੍ਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਸੀਦਨ੍ਤਮਿਵ ਕੁਞ੍ਜਰਮ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਮਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਵਾਚ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚੀਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਮਾ ਵਿषਾਦਂ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ਨਂ ਮਯਾ ਸਹ। ਇਦਂ ਗਿਰਿਵਰਂ ਵੀਰ ਬਹੁਕਨ੍ਦਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਹਤਾਸ ਨਾ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਵੀਰ, ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਕਾਨਨਸਂਚਾਰਾ ਵਨੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਚ ਮੈਥਿਲੀ। ਸਾ ਵਨਂ ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਲਿਨੀਂ ਵਾ ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਮ੍
ਮੈਥਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਜੰਗਲ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਚਾਵ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮਸਤ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਿਤਂ ਵਾਪਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮੀਨਵਞ੍ਜੁਲਸੇਵਿਤਾਮ੍। ਵਿਤ੍ਰਾਸਯਿਤੁਕਾਮਾ ਵਾ ਲੀਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਨਨੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਮਛੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਿਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਲੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇ।