ਅਨੁਸ਼ਿष੍ਟੋऽਸ੍ਮ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਗੁਰੁਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨਾਹਂ ਨਾਵਜ੍ਞੇਯਂ ਹਿ ਤਦ੍ਵਚਃ ॥੧-੨੬-੧੩ ਸੋऽਹਂ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਦੇਹਸ੍ਤਾਟਕਾਵਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੨੬-
ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਹਿਤਾਯ ਚ । ਤਵ ਚੈਵਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ॥੧-੨੬-
ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਲਈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਅਗਾਧ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮੁष੍ਟਿਮਰਿਨ੍ਦਮਃ । ਜ੍ਯਾਘੋषਮਕਰੋਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨਾਦਯਨ੍ ॥੧-੨੬-
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੜਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਝੰਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਗਈ।
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਟਕਾਵਨਵਾਸਿਨਃ । ਤਾਟਕਾ ਚ ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮੋਹਿਤਾ ॥੧-੨੬-
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਡਰ ਗਏ, ਤੇ ਤਾਟਕਾ ਖੁਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਮਭਿਨਿਧ੍ਯਾਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਾਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਨਿਃਸृਤਃ ॥੧-੨੬-
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ ਜਿਥੇ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਂ ਵਿਕृਤਾਂ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਮਾਣੇਨਾਤਿਵृਦ੍ਧਾਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ ॥੧-੨੬-
ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਅੰਗੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾ ਭੈਰਵਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਪੁਃ । ਭਿਦ੍ਯੇਰਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯਾ ਭੀਰੂਣਾਂ ਹृਦਯਾਨਿ ਚ ॥੧-੨੬-
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਪੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਮਾਯਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਹृਤਕਰ੍ਣਾਗ੍ਰਨਾਸਿਕਾਮ੍ ॥੧-੨੬-
ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਨ ਹ੍ਯੇਨਾਮੁਤ੍ਸਹੇ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ । ਵੀਰ੍ਯਂ ਚਾਸ੍ਯਾ ਗਤਿਂ ਚੈਵ ਹਨ੍ਯਾਮਿਤਿ ਹਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥੧-੨੬-
ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੈ; ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਾਂ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇ ਰਾਮੇ ਤੁ ਤਾਟਕਾ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ । ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਬਾਹੂ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਰਾਮਮੇਵਾਭ੍ਯਧਾਵਤ ॥੧-੨੬-
ਜਦ ਰਾਮ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਟਕਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ, ਸਿੱਧਾ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਰ੍ਹੁਂਕਾਰੇਣਾਭਿਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਤਾਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਰਾਘਵਯੋਰਸ੍ਤੁ ਜਯਂ ਚੈਵਾਭ੍ਯਭਾषਤ ॥੧-੨੬-
ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਦुआ ਕੀਤੀ।
ਉਦ੍ਧੁਨ੍ਵਾਨਾ ਰਜੋ ਘੋਰਂ ਤਾਟਕਾ ਰਾਘਵਾਵੁਭੌ । ਰਜੋਮੇਘੇਨ ਮਹਤਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਾ ਵ੍ਯਮੋਹਯਤ੍ ॥੧-੨੬-
ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉਠਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੱਡੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਰਾਘਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਮਾਯਾਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ਼ਿਲਾਵਰ੍षੇਣ ਰਾਘਵੌ । ਅਵਾਕਿਰਤ੍ ਸੁਮਹਤਾ ਤਤਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਰਾਘਵਃ ॥੧-੨੬-
ਫਿਰ, ਮਾਇਆ ਵਰਤ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਤੇ ਰਾਘਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਲਾਵਰ੍षਂ ਮਹਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਰਾਘਵਃ । ਪ੍ਰਤਿਵਾਰ੍ਯੋਪਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਰੌ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਤ੍ਰਿਭਿਃ ॥੧-੨੬-
ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਦੌੜੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਤਸ਼੍ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭੁਜਾਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਮਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਪਰਿਗਰ੍ਜਤੀਮ੍ । ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਕਰੋਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਧृਤਕਰ੍ਣਾਗ੍ਰਨਾਸਿਕਾਮ੍ ॥੧-੨੬-
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਨੇੜੇ, ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗਰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਮਰੂਪਧਰਾ ਸਾ ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਮੋਹਯਨ੍ਤੀ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾ ॥੧-੨੬-
ਉਹ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਈ ਰੂਪ ਬਣਾਏ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਕੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।
ਅਸ਼੍ਮਵਰ੍षਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਭੈਰਵਂ ਵਿਚਚਾਰ ਸਾ ੧-੨੬-
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਾਧਿਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਲਂ ਤੇ ਘृਣਯਾ ਰਾਮ ਪਾਪੈषਾ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀ ॥੧-੨੬-
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਮ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਕਾਫੀ ਹੈ; ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ।'
ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਕਰੀ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਪੁਰਾ ਵਰ੍ਧੇਤ ਮਾਯਯਾ । ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਤਾਵਦੇਵੈषਾ ਪੁਰਾ ਸਂਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ॥੧-੨੬-
'ਇਹ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਧੀ ਸੀ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰ ਦੇ।'
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਤੁ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਤਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੀਮਸ਼੍ਮਵृष੍ਟ੍ਯਾਭਿਵਰ੍षਣੀਮ੍ ॥੧-੨੬-
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਬੜੇ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਯਕਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਞ੍ਸ਼ਬ੍ਦਵੇਧਿਤ੍ਵਂ ਤਾਂ ਰੁਰੋਧ ਸ ਸਾਯਕੈਃ । ਸਾ ਰੁਦ੍ਧਾ ਬਾਣਜਾਲੇਨ ਮਾਯਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾ ॥੧-੨੬-
ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਯਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ।
ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਵਿਨੇषੁਦੀ । ਤਾਮਾਪਤਨ੍ਤੀਂ ਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਮਸ਼ਨੀਮਿਵ ॥੧-੨੬-
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਾਕੁਤਸਥ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਦੌੜੀ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ।
ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸੁਰਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਭਿਪੂਜਯਨ੍ । ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ ॥੧-੨੬-
ਦੇਵਤੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸੁਰਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਮੁਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ ॥੧-੨੬-
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਮੁਨੀ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ! ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਇੱਥੇ ਹਨ।'
ਤੋषਿਤਾਃ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਸ੍ਨੇਹਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਰਾਘਵੇ । ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥੧-੨੬-
'ਅਸੀਂ ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਓ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਉਹ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦਿਖਾਓ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਸ਼ੂਰ ਹਨ।'
ਤਪੋਬਲਭृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਰਾਘਵਾਯ ਨਿਵੇਦਯ । ਪਾਤ੍ਰਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਵਾਨੁਗਮਨੇ ਰਤਃ ॥੧-੨੬-
'ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।'
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਮਹਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਸੁਰਾਣਾਂ ਰਾਜਸੂਨੁਨਾ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਵਿਹਾਯਸਮ੍ ॥੧-੨੬-
'ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।'
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪੂਜਯਨ੍ਤਸ੍ਤਤਃ ਸਂਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਤਤੋ ਮੁਨਿਵਰਃ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਾਟਕਾਵਧਤੋषਿਤਃ ॥੧-੨੬-
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਧਿਆ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਰਾਮਮੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਇਹਾਦ੍ਯ ਰਜਨੀਂ ਰਾਮ ਵਸਾਮ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨ ॥੧-੨੬-
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੁਭਦਰਸ਼ਨ ਰਾਮ, ਆਓ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਏ।'
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਮਮ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ॥੧-੨੬-
'ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਅਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ।' ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।