ਅਲਂ ਵਿਕ੍ਲਵਤਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵ ਨਿਰੁਤ੍ਸੁਕਾ। ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੁਮਾਨ੍ ਯੋ ਰਾਘਵਂ ਰਣੇ
ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ, ਮਨ ਠੰਢਾ ਰੱਖ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਹੋ ਜਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਸਕੇ।
ਜਾਤੋ ਵਾ ਜਾਯਮਾਨੋ ਵਾ ਸਂਯੁਗੇ ਯਃ ਪਰਾਜਯੇਤ੍। ਅਜੇਯੋ ਰਾਘਵੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮੈਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਜਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਘਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਪਰਿਮੋਹਿਤਚੇਤਨਾ। ਉਵਾਚਾਸ਼੍ਰੂਣਿ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਦਾਰੁਣਂ ਮਾਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿ ਬੈਠੀ।
ਭਾਵੋ ਮਯਿ ਤਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਾਪ ਏਵ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ। ਵਿਨष੍ਟੇ ਭ੍ਰਾਤਰਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।
ਸਂਕੇਤਾਦ੍ ਭਰਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਂ ਸਮਨੁਗਚ੍ਛਸਿ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤਂ ਹਿ ਯਥਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨੈਨਮਭ੍ਯਵਪਦ੍ਯਸੇ
ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਚੀ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਰਿਪੁਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਚਾਰੀ ਤ੍ਵਂ ਮਦਰ੍ਥਮਨੁਗਚ੍ਛਸਿ। ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਸ੍ਤਥੈਨਂ ਨਾਭਿਪਦ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸਂਰਬ੍ਧੋ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ। ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਮਾਣੋष੍ਠ ਆਸ਼੍ਰਮਾਦਭਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਵੈਦੇਹੀ ਵਲੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੋਂਠ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਰਾਮਃ ਸਂਤਾਪਮੋਹਿਤਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਸੌਮ੍ਯ ਤਾਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਵਲੋਂ ਕਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੁੱਖ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ: 'ਸੌਮਿਆ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ।'
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸਮਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਪਵਾਰਣੇ। ਅਨੇਨ ਕ੍ਰੋਧਵਾਕ੍ਯੇਨ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਨਹਿ ਤੇ ਪਰਿਤੁष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਸਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਪਰੁषਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਤ੍ਵਪਨੀਤਂ ਤੇ ਸੀਤਯਾ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ। ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਵਸ਼ਮਾਗਮ੍ਯ ਨਾਕਰੋਃ ਸ਼ਾਸਨਂ ਮਮ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਆ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਅਸੌ ਹਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਰੇਣਾਭਿਹਤੋ ਮਯਾ। ਮृਗਰੂਪੇਣ ਯੇਨਾਹਮਾਸ਼੍ਰਮਾਦਪਵਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਿਰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਵਿਕृष੍ਯ ਚਾਪਂ ਪਰਿਧਾਯ ਸਾਯਕਂ ਸਲੀਲਬਾਣੇਨ ਚ ਤਾਡਿਤੋ ਮਯਾ। ਮਾਰ੍ਗੀਂ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚ ਵਿਕ੍ਲਵਸ੍ਵਰੋ ਬਭੂਵ ਕੇਯੂਰਧਰਃ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਤੀਰ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੰਬਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਕੇਯੂਰ ਪਹਿਨਿਆ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰਾਹਤੇਨੈਵ ਤਦਾਰ੍ਤਯਾ ਗਿਰਾ ਸ੍ਵਰਂ ਮਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਸੁਦੂਰਸੁਸ਼੍ਰਵਮ੍। ਉਦਾਹृਤਂ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ ਤ੍ਵਮਾਗਤੋ ਯੇਨ ਵਿਹਾਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍
ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਦ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਦੂਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬੋਲ ਕਹਿ ਉਲਾਹਾ ਦਿੱਤਾ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
thumb|षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਭृਸ਼ਮਾਵ੍ਰਜਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਧੋ ਵਾਮਲੋਚਨਮ੍। ਪ੍ਰਾਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਾਸ੍ਖਲਦ੍ ਰਾਮੋ ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਫੜਕਣ ਲੱਗੀ, ਰਾਮਾ ਡਿਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪਣ ਆ ਗਿਆ।
ਉਪਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੋऽਸ਼ੁਭਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਤੁ ਸੀਤਾਯਾ ਇਤਿ ਵੈ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ
ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਮੰਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਸੀਤਾ ਠੀਕ ਹੋਵੇ।'
ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਜਗਾਮਾਥ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ। ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਵਸਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਝੋਪੜੀ ਖਾਲੀ ਵੇਖੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਦ੍ਭ੍ਰਮਨ੍ਨਿਵ ਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੋਟਜਸ੍ਥਾਨਮਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਰਘੁਨੰਦਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜਦਾ ਰਿਹਾ, ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦਾ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਚ ਸੀਤਯਾ ਰਹਿਤਾਂ ਤਦਾ। ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ
ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਲੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੋਖਾ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਰੁਦਨ੍ਤਮਿਵ ਵृਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਗ੍ਲਾਨਪੁष੍ਪਮृਗਦ੍ਵਿਜਮ੍। ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਹੀਨਂ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਨਦੈਵਤੈਃ
ਉਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵੀ ਰੋ ਰਹੇ ਜਾਪਦੇ, ਫੁੱਲ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਸਭ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ, ਥਾਂ ਵੀ ਸੁੰਞੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ।
ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਜਿਨਕੁਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਬृਸੀਕਟਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋਟਜਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਲਲਾਪ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਬੇਤਰਤੀਬ ਪਏ, ਬਿਸਤਰਾ ਉਲਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਹृਤਾ ਮृਤਾ ਵਾ ਨष੍ਟਾ ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਨਿਲੀਨਾਪ੍ਯਥਵਾ ਭੀਰੁਰਥਵਾ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚਦਾ, 'ਉਹ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ, ਮਾਰੀ ਗਈ, ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ; ਜਾਂ ਡਰ ਕੇ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ।'
ਗਤਾ ਵਿਚੇਤੁਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਫਲਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਅਥਵਾ ਪਦ੍ਮਿਨੀਂ ਯਾਤਾ ਜਲਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਨਦੀਂ ਗਤਾ
'ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ ਲੈਣ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਲਈ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਈ ਹੋਵੇ।'
ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਮृਗਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਨਾਸਸਾਦ ਵਨੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਸ਼ੋਕਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਖੋਜਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ; ਦੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ ਸ ਗਿਰੀਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਦੀਨਦਮ੍। ਬਭ੍ਰਾਮ ਵਿਲਪਨ੍ ਰਾਮਃ ਸ਼ੋਕਪਙ੍ਕਾਰ੍ਣਵਪ੍ਲੁਤਃ
ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਦੌੜਦਾ, ਰਾਮਾ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਕਦਮ੍ਬਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਕਦਮ੍ਬ ਯਦਿ ਜਾਨੀषੇ ਸ਼ਂਸ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾਮ੍
ਕਦੰਬ ਦਰੱਖਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਕਦੰਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ? ਜੇ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਲ੍ਲਵਸਂਕਾਸ਼ਾਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀਮ੍। ਸ਼ਂਸਸ੍ਵ ਯਦਿ ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਬਿਲ੍ਵ ਬਿਲ੍ਵੋਪਮਸ੍ਤਨੀ
ਬਿਲਵਾ ਦਰੱਖਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਤਨ ਬਿਲਵਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੱਸ।
ਅਥਵਾਰ੍ਜੁਨ ਸ਼ਂਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਮਰ੍ਜੁਨਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਜਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਤਨ੍ਵੀ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਅਰਜੁਨ ਦਰੱਖਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਦੱਸ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਪਤਲੀ, ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕਕੁਭਃ ਕਕੁਭੋਰੁਂ ਤਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਲਤਾਪਲ੍ਲਵਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯੋ ਭਾਤਿ ਹ੍ਯੇष ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ
ਕਕੁਭ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਕਕੁਭ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ; ਇਹ ਦਰੱਖਤ, ਲਤਾਵਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ।