ਸਰ੍ਵਥਾ ਤੁ ਕृਤਂ ਕष੍ਟਂ ਸੀਤਾਮੁਤ੍ਸृਜਤਾ ਵਨੇ। ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤੁਂ ਨृਸ਼ਂਸਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਤਰਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਦੁਃਖਿਤਾਃ ਖਰਘਾਤੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ। ਤੈਃ ਸੀਤਾ ਨਿਹਤਾ ਘੋਰੈਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਖਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਘੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਹੋऽਸ੍ਮਿ ਵ੍ਯਸਨੇ ਮਗ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਰਿਪੁਨਾਸ਼ਨ। ਕਿਂ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਙ੍ਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸੀਤਾਂ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨੇਵ ਰਾਘਵਃ। ਆਜਗਾਮ ਜਨਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਵਰਯਾ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਘਵ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਜਨਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣੋऽਨੁਜਮਾਰ੍ਤਰੂਪਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਸ਼੍ਰਮੇਣੈਵ ਪਿਪਾਸਯਾ ਚ। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਸ਼ੁष੍ਕਮੁਖੋ ਵਿषਣ੍ਣਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੁਖੀ ਚਿਹਰਾ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਥਕਿਆ, ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਮਨ ਉਦਾਸ, ਉਹ ਠਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਖਾਲੀ ਵੇਖਿਆ।
ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ ਪ੍ਰਵਿਗਾਹ੍ਯ ਵੀਰੋ ਵਿਹਾਰਦੇਸ਼ਾਨਨੁਸृਤ੍ਯ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍। ਏਤਤ੍ਤਦਿਤ੍ਯੇਵ ਨਿਵਾਸਭੂਮੌ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੋਮਾ ਵ੍ਯਥਿਤੋ ਬਭੂਵ
ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
thumb|ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਵਿਚੋਂ ਹੁਣ ਉਣਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥਾਸ਼੍ਰਮਾਦੁਪਾਵृਤ੍ਤਮਨ੍ਤਰਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਪਰਿਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਰਾਮੋ ਦੁਃਖਾਦਿਦਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ, ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਲਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਬਚਨ ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਮਾਗਤੋऽਪਾਸ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਯਦਾ ਸਾ ਤਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਾਦ੍ ਵਨੇ ਵਿਰਹਿਤਾ ਮਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ, ਜਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਇਕੱਲੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ?'
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਭ੍ਯਾਗਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮੇ ਮੈਥਿਲੀਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਂ ਮਹਤ੍ ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਥਿਤਂ ਮਨਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਡਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਫੁਰਤੇ ਨਯਨਂ ਸਵ੍ਯਂ ਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਂ ਚ ਮੇ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦੂਰੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸੀਤਾਵਿਰਹਿਤਂ ਪਥਿ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ, ਬਾਂਹ ਤੇ ਦਿਲ ਸਭ ਥਰਥਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਭੂਯੋ ਦੁਃਖਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਦੁਃਖਿਤਂ ਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਖੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਨ ਸ੍ਵਯਂ ਕਾਮਕਾਰੇਣ ਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਹਮਿਹਾਗਤਃ। ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਸ੍ਤਯੈਵੋਗ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਆਰ੍ਯੇਣੇਵ ਪਰਿਕ੍ਰੁष੍ਟਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤਿ ਸੁਵਿਸ੍ਵਰਮ੍। ਪਰਿਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਿਂ ਗਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ 'ਲਕਸ਼ਮਣ' ਕਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੇ 'ਬਚਾਓ' ਦੇ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸਾ ਤਮਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਵ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਮੈਥਿਲੀ। ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਮਾਮਾਸ਼ੁ ਰੁਦਤੀ ਭਯਵਿਕ੍ਲਵਾ
ਉਸ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਰੋਣ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਲਦੀ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਚੋਦ੍ਯਮਾਨੇਨ ਮਯਾ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤਯਾ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੈਥਿਲੀ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਵਾਲਾ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਯਦਸ੍ਯ ਭਯਮਾਵਹੇਤ੍। ਨਿਰ੍ਵृਤਾ ਭਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਤਤ੍ ਕੇਨਾਪ੍ਯੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਇੰਨਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਂ ਚ ਨੀਚਂ ਚ ਕਥਮਾਰ੍ਯੋऽਭਿਧਾਸ੍ਯਤਿ। ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਵਚਨਂ ਸੀਤੇ ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਯੇਤ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨਪਿ
ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਬੋਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, 'ਸੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ', ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਕੇਨਾਪਿ ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਮੇ ਸ੍ਵਰਮ੍। ਵਿਸ੍ਵਰਂ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਮਿਤਿ
ਕਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਤੀ, ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ 'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ' ਕਹਿ ਕੇ?
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨੇਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਤ੍ਰਾਹੀਤਿ ਸ਼ੋਭਨੇ। ਨ ਭਵਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਥਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਕੁਨਾਰੀਜਨਸੇਵਿਤਾ
'ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ', ਇਹ ਡਰ ਵਿਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਬੋਲ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਇਹ ਮਾੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ।
ਅਲਂ ਵਿਕ੍ਲਵਤਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵ ਨਿਰੁਤ੍ਸੁਕਾ। ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੁਮਾਨ੍ ਯੋ ਰਾਘਵਂ ਰਣੇ
ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ, ਮਨ ਠੰਢਾ ਰੱਖ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਹੋ ਜਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਸਕੇ।
ਜਾਤੋ ਵਾ ਜਾਯਮਾਨੋ ਵਾ ਸਂਯੁਗੇ ਯਃ ਪਰਾਜਯੇਤ੍। ਅਜੇਯੋ ਰਾਘਵੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮੈਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਜਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਘਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਪਰਿਮੋਹਿਤਚੇਤਨਾ। ਉਵਾਚਾਸ਼੍ਰੂਣਿ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਦਾਰੁਣਂ ਮਾਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿ ਬੈਠੀ।
ਭਾਵੋ ਮਯਿ ਤਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਾਪ ਏਵ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ। ਵਿਨष੍ਟੇ ਭ੍ਰਾਤਰਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ।
ਸਂਕੇਤਾਦ੍ ਭਰਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਂ ਸਮਨੁਗਚ੍ਛਸਿ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤਂ ਹਿ ਯਥਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨੈਨਮਭ੍ਯਵਪਦ੍ਯਸੇ
ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਚੀ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਰਿਪੁਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਚਾਰੀ ਤ੍ਵਂ ਮਦਰ੍ਥਮਨੁਗਚ੍ਛਸਿ। ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਸ੍ਤਥੈਨਂ ਨਾਭਿਪਦ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸਂਰਬ੍ਧੋ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ। ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਮਾਣੋष੍ਠ ਆਸ਼੍ਰਮਾਦਭਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਵੈਦੇਹੀ ਵਲੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੋਂਠ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਰਾਮਃ ਸਂਤਾਪਮੋਹਿਤਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਸੌਮ੍ਯ ਤਾਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਵਲੋਂ ਕਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੁੱਖ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ: 'ਸੌਮਿਆ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ।'
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸਮਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮਪਵਾਰਣੇ। ਅਨੇਨ ਕ੍ਰੋਧਵਾਕ੍ਯੇਨ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਨਹਿ ਤੇ ਪਰਿਤੁष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਸਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਪਰੁषਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।