ਅਪਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਭਵੇਦ੍ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਰਹਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਯਾ ਵਨੇ। ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਕृਤਵੈਰੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਹਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ; ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਘੋਰਾਣਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਬਹੂਨਿ ਚ। ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਰਾਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੋਮਾਯੁਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍
ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਚ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਹੋਕਾ ਸੁਣੀ।
ਨਿਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍। ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚਾਪਨਯਨਂ ਮृਗਰੂਪੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਕੇ, ਸੰਯਤ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਆਜਗਾਮ ਜਨਸ੍ਥਾਨਂ ਰਾਘਵਃ ਪਰਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ। ਤਂ ਦੀਨਮਾਨਸਂ ਦੀਨਮਾਸੇਦੁਰ੍ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਰਾਘਵ anxiety ਨਾਲ ਜਨਸਥਾਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਪਾਉਣ ਆ ਗਏ।
ਸਵ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਘੋਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਸृਜੁਃ ਸ੍ਵਰਾਨ੍। ਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਮਹਾਘੋਰਾਣਿ ਰਾਘਵਃ। ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤਾਥ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਜਵੇਨਾਸ਼੍ਰਮਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਗਤਪ੍ਰਭਮ੍। ਤਤੋऽਵਿਦੂਰੇ ਰਾਮੇਣ ਸਮੀਯਾਯ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ; ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿषਣ੍ਣਃ ਸਨ੍ ਵਿषਣ੍ਣੇਨ ਦੁਃਖਿਤੋ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨਾ। ਸ ਜਗਰ੍ਹੇऽਥ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਗਤਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਡਾਂਟਿਆ।
ਵਿਹਾਯ ਸੀਤਾਂ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸੇਵਿਤੇ। ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਕਰਂ ਸਵ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰੋਦਰ੍ਕਮਿਦਂ ਪਰੁषਮਾਰ੍ਤਵਤ੍। ਅਹੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਗਰ੍ਹ੍ਯਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਹਾਯ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੁਖ ਭਰੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: 'ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ।'
ਸੀਤਾਮਿਹਾਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਭਵੇਦਿਤਿ। ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸਂਸ਼ਯੋ ਵੀਰ ਸਰ੍ਵਥਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਸੌਮਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋਵੇ! ਪਰ, ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ: ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ—'
ਵਿਨष੍ਟਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾਪਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵਨਚਾਰਿਭਿਃ। ਅਸ਼ੁਭਾਨ੍ਯੇਵ ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੀ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸੀਤਾਯਾਃ ਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਮਹੇ। ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸੁਤਾਯਾ ਜਨਕਸ੍ਯ ਵੈ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭ ਸਕਾਂਗੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੀਵਤ ਹੋਵੇ?
ਯਥਾ ਵੈ ਮृਗਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਗੋਮਾਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਭੈਰਵਮ੍। ਵਾਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਕੁਨਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਮਭਿਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਅਪਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਹਾਬਲ
ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਗਿੱਧੜਾਂ ਹੋਂਕਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਵੀ ਅੱਗ ਵੱਲ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ!
ਇਦਂ ਹਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮृਗਸਂਨਿਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਲੋਭ੍ਯ ਮਾਂ ਦੂਰਮਨੁਪ੍ਰਯਾਤਮ੍। ਹਤਂ ਕਥਂਚਿਨ੍ਮਹਤਾ ਸ਼੍ਰਮੇਣ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਭੂਨ੍ਮ੍ਰਿਯਮਾਣ ਏਵ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਹਿਰਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਲੁਭਾ ਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦ ਉਹ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਨਸ਼੍ਚ ਮੇ ਦੀਨਮਿਹਾਪ੍ਰਹृष੍ਟਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਸਵ੍ਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਿਕਾਰਮ੍। ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੀਤਾ ਹृਤਾ ਮृਤਾ ਵਾ ਪਥਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਾ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਇੱਥੇ ਉਦਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਫੜਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈ।
thumb|ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਪੰਜਾਹਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦੀਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵੈਦੇਹੀਮਾਗਤਂ ਵਿਨਾ
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਯਾ ਮਾਮਨੁਜਗਾਮ ਹ। ਕ੍ਵ ਸਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹੀ ਯਾਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਚੱਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਵੈਦੇਹੀ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ?
ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟਸ੍ਯ ਦੀਨਸ੍ਯ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍ ਪਰਿਧਾਵਤਃ। ਕ੍ਵ ਸਾ ਦੁਃਖਸਹਾਯਾ ਮੇ ਵੈਦੇਹੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਵੀਰ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍। ਕ੍ਵ ਸਾ ਪ੍ਰਾਣਸਹਾਯਾ ਮੇ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ
ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਸਾਥਣ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀਤਾ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਪਤਿਤ੍ਵਮਮਰਾਣਾਂ ਹਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਵਿਨਾ ਤਾਂ ਤਪਨੀਯਾਭਾਂ ਨੇਚ੍ਛੇਯਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੇ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਕਚ੍ਚਿਜ੍ਜੀਵਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਮਮ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਂ ਵੀਰ ਨ ਮੇ ਮਿਥ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਵੀਰ, ਕੀ ਮੇਰਾ ਇਹ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਵਿਅਰਥ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ?
ਸੀਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮृਤੇ ਮਯਿ ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸਕਾਮਾ ਕੈਕੇਯੀ ਸੁਖਿਤਾ ਸਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਜੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਕੈਕੇਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗੀ?
ਸਪੁਤ੍ਰਰਾਜ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾਂ ਮृਤਪੁਤ੍ਰਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਉਪਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਕੈਕਯੀਮ੍
ਕੀ ਸੁਖੀ ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਭਾਵਕੌਮਲ ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗੀ?
ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਨਃ। ਸਂਵृਤ੍ਤਾ ਯਦਿ ਵृਤ੍ਤਾ ਸਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
ਯਦਿ ਮਾਮਾਸ਼੍ਰਮਗਤਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਭਿਭਾषਤੇ। ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾ ਸੀਤਾ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਜੇ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚਾਂ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹੀ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ। ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ?
ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਚ ਬਾਲਾ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਾਦੁਃਖਭਾਗਿਨੀ। ਮਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਵੈਦੇਹੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ਼ੋਚਤਿ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ
ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਤੇਨ ਜਿਹ੍ਮੇਨ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਦਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਸ੍ਤਵਾਪਿ ਜਨਿਤਂ ਭਯਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ 'ਲਕਸ਼ਮਣ' ਦਾ ਨਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਯੇ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸ ਸ੍ਵਰਃ ਸਦृਸ਼ੋ ਮਮ। ਤ੍ਰਸ੍ਤਯਾ ਪ੍ਰੇषਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗੀ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।