ਮਲਦਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾ ਧਨਧਾਨ੍ਯਤਃ । ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ॥੧-੨੪-
ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਬਲਂ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਯਨ੍ਤੀ ਤਦਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ । ਤਾਟਕਾ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਨ੍ਦਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ॥੧-੨੪-
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੁੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਮਾਰੀਚੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਵृਤ੍ਤਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਸ਼ੀਰ੍षੋ ਵਿਪੁਲਾਸ੍ਯਤਨੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ ॥੧-੨੪-
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੋਲਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਚੌੜਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੈਰਵਾਕਾਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਾਸਯਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਇਮੌ ਜਨਪਦੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਰਾਘਵ ॥੧-੨੪-
ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਇਲਾਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਮਲਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਟਕਾ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀ । ਸੇਯਂ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਵृਤ੍ਯ ਵਸਤ੍ਯਤ੍ਯਰ੍ਧਯੋਜਨੇ ॥੧-੨੪-
ਤਾਟਕਾ, ਜੋ ਮੰਦ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅੱਧੀ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਅਤ ਏਵ ਚ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਾਟਕਾਯਾ ਵਨਂ ਯਤਃ । ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਜਹੀਮਾਂ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀਮ੍ ॥੧-੨੪-
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਮੰਦ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਮਨ੍ਨਿਯੋਗਾਦਿਮਂ ਦੇਸ਼ਂ ਕੁਰੁ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਪੁਨਃ । ਨਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਮਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਾਗਨ੍ਤੁਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ॥੧-੨੪-
ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੁਣ ਹੈ।
ਯਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾ ਘੋਰਯਾ ਰਾਮ ਉਤ੍ਸਾਦਿਤਮਸਹ੍ਯਯਾ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥੈਤਦ੍ ਦਾਰੁਣਂ ਵਨਮ੍ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚੋਤ੍ਸਾਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥੧-੨੪-
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਰਕੇ ਉਜਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
thumb|ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿਚ ਪਚਵੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਿਰਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਫਿਰ, ਉਸ ਅਣਮਾਪ ਸਾਧੂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਸੁਭ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯਾ ਯਦਾ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ । ਕਥਂ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਹੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ । ਹਰ੍षਯਞ੍ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਰਾਘਵ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਯੇਨ ਬਲੋਤ੍ਕਟਾ । ਵਰਦਾਨਕृਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਣ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋਈ; ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।'
ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਕੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਅਨਪਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਭਾਚਾਰਃ ਸ ਚ ਤੇਪੇ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ॥੧-੨੫-
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਕੇਤੁ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਸਚਰਚਾਰ ਸੀ; ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤੁ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਪਤੇਸ੍ਤਦਾ । ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਂ ਦਦੌ ਰਾਮ ਤਾਟਕਾਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥੧-੨੫-
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਤਨ-ਜਿਹੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ।
ਦਦੌ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਲਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦਦੌ ਚਾਸੌ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥੧-੨੫-
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਯਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਤੁ ਬਾਲਾਂ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੀਂ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ । ਜਮ੍ਭਪੁਤ੍ਰਾਯ ਸੁਨ੍ਦਾਯ ਦਦੌ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁੰਦ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਮਾਰੀਚਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਯਃ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਭਵਤ੍ ॥੧-੨੫-
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੁਨ੍ਦੇ ਤੁ ਨਿਹਤੇ ਰਾਮ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਾਟਕਾ ਸਹਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥੧-੨੫-
ਜਦ ਸੁੰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਤਾਟਕਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਆਈ।
ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਜਾਤਸਂਰਮ੍ਭਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਸਾਭ੍ਯਧਾਵਤ । ਆਪਤਨ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ॥੧-੨੫-
ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ ਦੌੜੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰਨਯ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਭਜਸ੍ਵੇਤਿ ਮਾਰੀਚਂ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਸਃ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪਰਮਾਮਰ੍षਸ੍ਤਾਟਕਾਮਪਿ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ ॥੧-੨੫-
ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ!' ਅਤੇ ਅਗਸਤ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਰੁषਾਦੀ ਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਕृਤਾ ਵਿਕृਤਾਨਨਾ । ਇਦਂ ਰੂਪਮ੍ ਵਿਹਾਯਾਸ਼ੁ ਦਾਰੁਣਂ ਰੂਪਮਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥੧-੨੫-
ਹੇ ਮਹਾ-ਯਕਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੇ—ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਹੁਣ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ!
ਸੈषਾ ਸ਼ਾਪਕृਤਾਮਰ੍षਾ ਤਾਟਕਾ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ । ਦੇਸ਼ਮੁਤ੍ਸਾਦਯਤ੍ਯੇਨਮਗਸ੍ਤ੍ਯਾਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤਾਟਕਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਸਤ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਏਨਾਂ ਰਾਘਵ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ੀਂ ਪਰਮਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਜਹਿ ਦੁष੍ਟਪਰਾਕ੍ਰਮਾਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਮਾਰ ਦੇ।
ਨਹ੍ਯੇਨਾਂ ਸ਼ਾਪਸਂਸृष੍ਟਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਤ੍ਸਹਤੇ ਪੁਮਾਨ੍ । ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥੧-੨੫-
ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਤੇਰੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ।
ਨਹਿ ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਕृਤੇ ਘृਣਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜਸੂਨੁਨਾ ॥੧-੨੫-
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਤੂੰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨृਸ਼ਂਸਮਨृਸ਼ਂਸਂ ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਰਕ੍ਸ਼ਣਕਾਰਣਾਤ੍ । ਪਾਤਕਂ ਵਾ ਸਦੋषਂ ਵਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਾ ਸਦਾ ॥੧-੨੫-
ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਕੰਮ ਨਿਰਦਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਹੋਵੇ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਭਾਰਨਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਮੇष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਧਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਜਹਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥੧-੨੫-
ਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਤੂੰ ਇਸ ਅਧਰਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਿਰੋਚਨਸੁਤਾਂ ਨृਪ । ਪृਥਿਵੀਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਮਨ੍ਥਰਾਮਭ੍ਯਸੂਦਯਤ੍ ॥੧-੨੫-
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਿਰੋਚਨ ਦੀ ਧੀ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਪੁਰਾ ਰਾਮ ਭृਗੁਪਤ੍ਨੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਲੋਕਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਕਾਵ੍ਯਮਾਤਾ ਨਿषੂਦਿਤਾ ॥੧-੨੫-
ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਾਵਿਆ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ-ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।