ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਯ ਚ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਮृਗਸ਼ਤ੍ਰੋਸ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਃ। ਆਸ਼ੀਵਿषਸ੍ਯ ਵਦਨਾਦ੍ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਮਾਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਹਰਣਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਦੰਦ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੰਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਮਨ੍ਦਰਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਾਣਿਨਾ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਕਾਲਕੂਟਂ ਵਿषਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਮੰਦਰ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਸਲਾਮਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਿ ਸੂਚ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮृਜਸਿ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਲੇਢਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਰਮ੍। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਸੂਈ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਲਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਉਸਤਰਾ ਚੱਟਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਵਸਜ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਂ ਕਣ੍ਠੇ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਤਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਚੋਭੌ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਗਲ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।
ਕਲ੍ਯਾਣਵृਤ੍ਤਾਂ ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਮਸ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਯੋਮੁਖਾਨਾਂ ਸ਼ੂਲਾਨਾਮਗ੍ਰੇ ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯੋऽਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਸਿਂਹਸृਗਾਲਯੋਰ੍ਵਨੇ ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਿਕਾਸਮੁਦ੍ਰਯੋਃ। ਸੁਰਾਗ੍ਰ੍ਯਸੌਵੀਰਕਯੋਰ੍ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਸ੍ਤਵੈਵ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਿੱਦੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਆਮ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।
ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਕਾਞ੍ਚਨਸੀਸਲੋਹਯੋ- ਰ੍ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਚਨ੍ਦਨਵਾਰਿਪਙ੍ਕਯੋਃ। ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਹਸ੍ਤਿਬਿਡਾਲਯੋਰ੍ਵਨੇ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਸ੍ਤਵੈਵ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ, ਸੀਸਾ ਤੇ ਲੋਹੇ, ਚੰਦਨ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਕੀਚੜ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਤੇ ਗਧੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮਪ੍ਰਭਾਵੇ ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਕਾਰ੍ਮੁਕਬਾਣਪਾਣੌ। ਹृਤਾਪਿ ਤੇऽਹਂ ਨ ਜਰਾਂ ਗਮਿष੍ਯੇ ਆਜ੍ਯਂ ਯਥਾ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਯਾਵਗੀਰ੍ਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਤਦ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਛੀਣੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁੱਢੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੀ—ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਨੂੰ ਮੱਖੀ ਨਿਗਲ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤੀਵ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਦੁष੍ਟਭਾਵਾ ਸੁਦੁष੍ਟਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਜਨੀਚਰਂ ਤਮ੍। ਗਾਤ੍ਰਪ੍ਰਕਮ੍ਪਾਦ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਬਭੂਵ ਵਾਤੋਦ੍ਧਤਾ ਸਾ ਕਦਲੀਵ ਤਨ੍ਵੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜਾ ਮਾੜਾ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੰਬਣ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀ ਕੇਲੇ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਵੇਪਮਾਨਾਮੁਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਸ ਰਾਵਣੋ ਮृਤ੍ਯੁਸਮਪ੍ਰਭਾਵਃ। ਕੁਲਂ ਬਲਂ ਨਾਮ ਚ ਕਰ੍ਮ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਸਮਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਭਯਕਾਰਣਾਰ੍ਥਮ੍
ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੰਬਦੀ ਵੇਖਿਆ—ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੌਤ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ, ਤਾਕਤ, ਨਾਂ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੇ।
thumb|ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਯਾਂ ਸਂਰਬ੍ਧਃ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ। ਲਲਾਟੇ ਭ੍ਰੁਕੁਟਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਜਦ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯਾਹਂ ਸਾਪਤ੍ਨੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਵੈਰੀ ਭਰਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਰਾਵਣ ਹੈ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ—ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਪਤਗੋਰਗਾਃ। ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਭੀਤਾ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵ ਸਦਾ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਸੱਪ—ਸਭ ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਮਾਤ੍ਰਾਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ। ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮਾਸਾਦਿਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ ਰਣੇ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ, ਜੋ ਵੱਖਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਦ੍ਭਯਾਰ੍ਤਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਮਧਿष੍ਠਾਨਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍। ਕੈਲਾਸਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰਵਾਹਨਃ
ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਮਹਿਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੁਣ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ।
ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਪੁष੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਵਿਮਾਨਂ ਕਾਮਗਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਵੀਰ੍ਯਾਦਾਵਰ੍ਜਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯੇਨ ਯਾਮਿ ਵਿਹਾਯਸਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਹਵਾਈ ਰਥ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਭਲੀ। ਇਸ ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਮ ਸਂਜਾਤਰੋषਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਮੈਥਿਲਿ। ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤੋ ਵਾਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ। ਤੀਵ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਭਯਾਤ੍ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਦਿਵਿ
ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਹਵਾ ਵੀ ਡਰ-ਡਰ ਕੇ ਵੱਗਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਰਣਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰ ਕਰਕੇ।
ਨਿष੍ਕਮ੍ਪਪਤ੍ਰਾਸ੍ਤਰਵੋ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਿਮਿਤੋਦਕਾਃ। ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਚ ਚਰਾਮਿ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦੇ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ। ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤੀ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਮੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਲੰਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਣ ਵਿਰਾਜਿਤਾ। ਹੇਮਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯਤੋਰਣਾ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਚਿੱਟੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਲੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਣ ਤੇ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਮ੍ਬਾਧਾ ਤੂਰ੍ਯਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਾ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਂਕੁਲੋਦ੍ਯਾਨਭੂषਿਤਾ
ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵਸ ਹੇ ਸੀਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ ਮਯਾ ਸਹ। ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਮਾਨੁषੀਣਾਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਿ
ਉਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀਂ, ਹੇ ਸੀਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ; ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੀ, ਹੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ।
ਭੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਭੋਗਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਨੁषਸ੍ਯ ਗਤਾਯੁषਃ
ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਭੋਗਦਿਆਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੀ।
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨृਪਃ। ਮਨ੍ਦਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸੁਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਨ ਕਿਂ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਗਤਚੇਤਸਾ। ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤਾਪਸੇਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ
ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਮਨੋਂ ਵੀ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਪੱਸਵੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਂਗੀ?
ਰਕ੍ਸ਼ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕਾਮਯ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਮ੍। ਨ ਮਨ੍ਮਥਸ਼ਰਾਵਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖੁਦ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਲੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਠੁਕਰਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯ ਹਿ ਮਾਂ ਭੀਰੁ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ। ਚਰਣੇਨਾਭਿਹਤ੍ਯੇਵ ਪੁਰੂਰਵਸਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਂਦੀ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।