ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵਰਾਹੈਸ਼੍ਚ ਵਾਰਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਧਵਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਕਕੁਭੈਰ੍ਬਿਲ੍ਵਤਿਨ੍ਦੁਕਪਾਟਲੈਃ ॥੧-੨੪-
'ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਸੂਅਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਧਵਾ, ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਕਕੁਭ, ਬਿਲਵਾ, ਤਿੰਦੂਕ ਅਤੇ ਪਾਟਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਜੰਗਲ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਬਦਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਨ੍ਵਿਦਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਨਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ॥੧-੨੪-
'ਬੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਜੰਗਲ ਇੰਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?' ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਤ੍ਸ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਯਸ੍ਯੈਤਦ੍ ਦਾਰੁਣਂ ਵਨਮ੍ । ਏਤੌ ਜਨਪਦੌ ਸ੍ਫੀਤੌ ਪੂਰ੍ਵਮਾਸ੍ਤਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ॥੧-੨੪-
'ਸੁਣੋ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਕਾਰਨ। ਇਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।'
ਮਲਦਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਾਣਨਿਰ੍ਮਿਤੌ । ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਰਵਧੇ ਰਾਮ ਮਲੇਨ ਸਮਭਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ ॥੧-੨੪-
'ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਾਰੂਸ਼ਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ, ਇਥੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਾ, ਇੰਦਰ ਮਲ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਸੀ।'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਲਿਨਂ ਦੇਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ ॥੧-੨੪-
'ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਮਲ-ਭਰੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ—'
ਕਲਸ਼ੈਃ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਮਲਂ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮੋਚਯਨ੍ । ਇਹ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਮਲਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਃ ਕਾਰੂषਮੇਵ ਚ ॥੧-੨੪-
'ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਮਲ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਲ ਅਤੇ ਕਾਰੂਸ਼ਾ ਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।'
ਸ਼ਰੀਰਜਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤੋ ਹਰ੍षਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ । ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਨਿष੍ਕਰੂषਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯਥਾਭਵਤ੍ ॥੧-੨੪-
'ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਇੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਲ ਅਤੇ ਕਾਰੂਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਦਦੌ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਇਮੌ ਜਨਪਦੌ ਸ੍ਫੀਤੌ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਲੋਕੇ ਗਮਿष੍ਯਤਃ ॥੧-੨੪-
'ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਦੋ ਖੇਤਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।'
ਮਲਦਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਮਮਾਙ੍ਗਮਲਧਾਰਿਣੌ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥੧-੨੪-
ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!'
ਮਲਦਾਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾ ਧਨਧਾਨ੍ਯਤਃ । ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ॥੧-੨੪-
ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਬਲਂ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਯਨ੍ਤੀ ਤਦਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ । ਤਾਟਕਾ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਨ੍ਦਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ॥੧-੨੪-
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੁੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਮਾਰੀਚੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਵृਤ੍ਤਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਸ਼ੀਰ੍षੋ ਵਿਪੁਲਾਸ੍ਯਤਨੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ ॥੧-੨੪-
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੋਲਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਚੌੜਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੈਰਵਾਕਾਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਾਸਯਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਇਮੌ ਜਨਪਦੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯਤਿ ਰਾਘਵ ॥੧-੨੪-
ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਇਲਾਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਮਲਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰੂषਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਟਕਾ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀ । ਸੇਯਂ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਵृਤ੍ਯ ਵਸਤ੍ਯਤ੍ਯਰ੍ਧਯੋਜਨੇ ॥੧-੨੪-
ਤਾਟਕਾ, ਜੋ ਮੰਦ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅੱਧੀ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਅਤ ਏਵ ਚ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਾਟਕਾਯਾ ਵਨਂ ਯਤਃ । ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਜਹੀਮਾਂ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀਮ੍ ॥੧-੨੪-
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਮੰਦ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਮਨ੍ਨਿਯੋਗਾਦਿਮਂ ਦੇਸ਼ਂ ਕੁਰੁ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਪੁਨਃ । ਨਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਮਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਾਗਨ੍ਤੁਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ॥੧-੨੪-
ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੁਣ ਹੈ।
ਯਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾ ਘੋਰਯਾ ਰਾਮ ਉਤ੍ਸਾਦਿਤਮਸਹ੍ਯਯਾ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥੈਤਦ੍ ਦਾਰੁਣਂ ਵਨਮ੍ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚੋਤ੍ਸਾਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥੧-੨੪-
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਰਕੇ ਉਜਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
thumb|ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿਚ ਪਚਵੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਿਰਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਫਿਰ, ਉਸ ਅਣਮਾਪ ਸਾਧੂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਸੁਭ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯਾ ਯਦਾ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ । ਕਥਂ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਹੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ । ਹਰ੍षਯਞ੍ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਰਾਘਵ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਯੇਨ ਬਲੋਤ੍ਕਟਾ । ਵਰਦਾਨਕृਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਣ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋਈ; ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।'
ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਕੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਅਨਪਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਭਾਚਾਰਃ ਸ ਚ ਤੇਪੇ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ॥੧-੨੫-
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਕੇਤੁ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਸਚਰਚਾਰ ਸੀ; ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤੁ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ਪਤੇਸ੍ਤਦਾ । ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਂ ਦਦੌ ਰਾਮ ਤਾਟਕਾਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥੧-੨੫-
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਤਨ-ਜਿਹੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਮਾ।
ਦਦੌ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਲਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦਦੌ ਚਾਸੌ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥੧-੨੫-
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਯਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਤੁ ਬਾਲਾਂ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੀਂ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ । ਜਮ੍ਭਪੁਤ੍ਰਾਯ ਸੁਨ੍ਦਾਯ ਦਦੌ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥੧-੨੫-
ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁੰਦ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਮਾਰੀਚਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਯਃ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਭਵਤ੍ ॥੧-੨੫-
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੁਨ੍ਦੇ ਤੁ ਨਿਹਤੇ ਰਾਮ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਾਟਕਾ ਸਹਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥੧-੨੫-
ਜਦ ਸੁੰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਤਾਟਕਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਆਈ।
ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਜਾਤਸਂਰਮ੍ਭਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਸਾਭ੍ਯਧਾਵਤ । ਆਪਤਨ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ॥੧-੨੫-
ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ ਦੌੜੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰਨਯ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਭਜਸ੍ਵੇਤਿ ਮਾਰੀਚਂ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਸਃ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪਰਮਾਮਰ੍षਸ੍ਤਾਟਕਾਮਪਿ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ ॥੧-੨੫-
ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ!' ਅਤੇ ਅਗਸਤ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।