ਰਾਮਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਹਾਯਃ ਸਮਰੇऽਰਿਹਾ। ਸ ਭ੍ਰਾਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਰਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਂ ਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਦ੍ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਮਯਾ ਸਹ। ਜਟੀ ਤਾਪਸਰੂਪੇਣ ਮਯਾ ਸਹ ਸਹਾਨੁਜਃ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਨ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ। ਤੇ ਵਯਂ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕृਤੇ ਤ੍ਰਯਃ
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਜਣੇ, ਕੈਕਈ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਵਿਚਰਾਮ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਨਂ ਗਮ੍ਭੀਰਮੋਜਸਾ। ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤੁਮਿਹ ਤ੍ਵਯਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਡੂੰਘਾ ਜੰਗਲ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਵਨ੍ਯਮਾਦਾਯ ਪੁष੍ਕਲਮ੍। ਰੁਰੂਨ੍ ਗੋਧਾਨ੍ ਵਰਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਹਤ੍ਵਾऽऽਦਾਯਾਮਿषਂ ਬਹੁ
ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ—ਹਿਰਨ, ਗੋਹ ਤੇ ਸੂਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾਸ ਲਿਆਏਗਾ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਨਾਮ ਚ ਗੋਤ੍ਰਂ ਚ ਕੁਲਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਏਕਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਰਸਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ। ਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਯਾਂ ਰਾਮਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੋਤ੍ਤਰਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਯੇਨ ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਾਃ। ਅਹਂ ਸ ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਸੀਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਹੇ ਸੀਤੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਵਣ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀਮ੍। ਰਤਿਂ ਸ੍ਵਕੇषੁ ਦਾਰੇषੁ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਬਹ੍ਵੀਨਾਮੁਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਾਹृਤਾਨਾਮਿਤਸ੍ਤਤਃ। ਸਰ੍ਵਾਸਾਮੇਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਮਮਾਗ੍ਰਮਹਿषੀ ਭਵ
ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਿਆਈਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਬਣ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਮ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਮ ਮਹਾਪੁਰੀ। ਸਾਗਰੇਣ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਲੰਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸੀਤੇ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਨੇषੁ ਵਿਚਰਿष੍ਯਸਿ। ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਸ੍ਪृਹਯਿष੍ਯਸਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਉਥੇ, ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇਂਗੀ ਤੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲੋਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਪਞ੍ਚ ਦਾਸ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ। ਸੀਤੇ ਪਰਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਸਿ ਮੇ ਯਦਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਸੀਤੇ।
ਰਾਵਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਕੁਪਿਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਤਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਾਗਿਰਿਮਿਵਾਕਮ੍ਪ੍ਯਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਂ ਪਤਿਮ੍। ਮਹੋਦਧਿਮਿਵਾਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਮਹਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾ
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਨਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹਿਲਣ-ਡੋਲਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਥਾਹ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਸਤ੍ਯਸਂਧਂ ਮਹਾਭਾਗਮਹਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾ
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਨਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੁਭਾਗੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਗ ਬਰਗਦ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਤੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਮਹੋਰਸ੍ਕਂ ਸਿਂਹਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਗਾਮਿਨਮ੍। ਨृਸਿਂਹਂ ਸਿਂਹਸਂਕਾਸ਼ਮਹਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾ
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਨਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਂਹ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਂ ਰਾਮਂ ਰਾਜਵਤ੍ਸਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍। ਪृਥੁਕੀਰ੍ਤਿਂ ਮਹਾਬਾਹੁਮਹਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾ
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਨਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਚੌਥੀਂ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਜਮ੍ਬੁਕਃ ਸਿਂਹੀਂ ਮਾਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍। ਨਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾ ਯਥਾ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਸਿੰਘਣੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਪਾਦਪਾਨ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਾਨ੍ ਨੂਨਂ ਬਹੂਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਮਨ੍ਦਭਾਕ੍। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ ਹੋਣੇ ਨੇ, ਮੂਰਖ, ਜੋ ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਖਸ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਯ ਚ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਮृਗਸ਼ਤ੍ਰੋਸ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਃ। ਆਸ਼ੀਵਿषਸ੍ਯ ਵਦਨਾਦ੍ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਮਾਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਹਰਣਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਦੰਦ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੰਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਮਨ੍ਦਰਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਾਣਿਨਾ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਕਾਲਕੂਟਂ ਵਿषਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਮੰਦਰ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਸਲਾਮਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਿ ਸੂਚ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮृਜਸਿ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਲੇਢਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਰਮ੍। ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਸੂਈ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਲਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਉਸਤਰਾ ਚੱਟਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਵਸਜ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਂ ਕਣ੍ਠੇ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਤਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਚੋਭੌ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਗਲ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।
ਕਲ੍ਯਾਣਵृਤ੍ਤਾਂ ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਮਸ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਯੋਮੁਖਾਨਾਂ ਸ਼ੂਲਾਨਾਮਗ੍ਰੇ ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯੋऽਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਸਿਂਹਸृਗਾਲਯੋਰ੍ਵਨੇ ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਿਕਾਸਮੁਦ੍ਰਯੋਃ। ਸੁਰਾਗ੍ਰ੍ਯਸੌਵੀਰਕਯੋਰ੍ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਸ੍ਤਵੈਵ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਿੱਦੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਆਮ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।
ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਕਾਞ੍ਚਨਸੀਸਲੋਹਯੋ- ਰ੍ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਚਨ੍ਦਨਵਾਰਿਪਙ੍ਕਯੋਃ। ਯਦਨ੍ਤਰਂ ਹਸ੍ਤਿਬਿਡਾਲਯੋਰ੍ਵਨੇ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਸ੍ਤਵੈਵ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ, ਸੀਸਾ ਤੇ ਲੋਹੇ, ਚੰਦਨ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਕੀਚੜ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਤੇ ਗਧੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮਪ੍ਰਭਾਵੇ ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਕਾਰ੍ਮੁਕਬਾਣਪਾਣੌ। ਹृਤਾਪਿ ਤੇऽਹਂ ਨ ਜਰਾਂ ਗਮਿष੍ਯੇ ਆਜ੍ਯਂ ਯਥਾ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਯਾਵਗੀਰ੍ਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਤਦ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਛੀਣੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁੱਢੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੀ—ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਨੂੰ ਮੱਖੀ ਨਿਗਲ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤੀਵ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਦੁष੍ਟਭਾਵਾ ਸੁਦੁष੍ਟਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਜਨੀਚਰਂ ਤਮ੍। ਗਾਤ੍ਰਪ੍ਰਕਮ੍ਪਾਦ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਬਭੂਵ ਵਾਤੋਦ੍ਧਤਾ ਸਾ ਕਦਲੀਵ ਤਨ੍ਵੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜਾ ਮਾੜਾ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੰਬਣ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀ ਕੇਲੇ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।