ਵਸੂਨਾਂ ਵਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਿ ਮੇ। ਨੇਹ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਸੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਕਿੰਨਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਯਂ ਵਾਸਃ ਕਥਂ ਤੁ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਾ। ਇਹ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਾਃ ਸਿਂਹਾ ਦ੍ਵੀਪਿਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮृਗਾ ਵृਕਾਃ
ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਸੇਬਾ ਹੈ—ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ? ਇੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸਿੰਘ, ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਬੱਘ ਤੇ ਭੇਡੀਆਂ ਹਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਵਃ ਕਙ੍ਕਾਃ ਕਥਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਨ ਬਿਭ੍ਯਸੇ। ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਨਾਂ ਘੋਰਾਣਾਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਰੀਛ, ਲੱਕੜਬੱਗੇ, ਤੇ ਸਾਰਸ ਹਨ—ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ? ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ?
ਕਥਮੇਕਾ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਨ ਬਿਭੇषਿ ਵਰਾਨਨੇ। ਕਾਸਿ ਕਸ੍ਯ ਕੁਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍
ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਡਰਦੀ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਈਂ?
ਏਕਾ ਚਰਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਘੋਰਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸੇਵਿਤਾਨ੍। ਇਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਐਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਛਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਐਂ। ਇੰਝ ਮਹਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਵੇषੇਣ ਹਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਮਾਗਤਮ੍। ਸਰ੍ਵੈਰਤਿਥਿਸਤ੍ਕਾਰੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਮੈਥਿਲੀ
ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਉਪਾਨੀਯਾਸਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਦ੍ਯੇਨਾਭਿਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਚ। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਤਂ ਸੌਮ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਰੱਖਿਆ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੈ', ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਵੇषੇਣ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੈਥਿਲੀ ਸਮਾਗਤਂ ਪਾਤ੍ਰਕੁਸੁਮ੍ਭਧਾਰਿਣਮ੍। ਅਸ਼ਕ੍ਯਮੁਦ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟੁਮੁਪਾਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ- ਨ੍ਨ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ ਤਥਾਗਤਮ੍
ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਤਰ ਤੇ ਕੁਸੁੰਭ ਲੈ ਕੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਇਯਂ ਬृਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕਾਮਮਾਸ੍ਯਤਾ- ਮਿਦਂ ਚ ਪਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ। ਇਦਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਨਜਾਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਿਹੋਪਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਆਸਨ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਇਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਓ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਖਾ ਲਓ।
ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਭਾषਿਣੀਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾ ਹਰਣੇ ਦृਢਂ ਮਨਃ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਵਧਾਯ ਰਾਵਣਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ, ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਢਿੱਠੀ ਨੀਤ ਕਰ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਕ ਲਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰੇਗਾ।
ਤਤਃ ਸੁਵੇषਂ ਮृਗਯਾਗਤਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤਦਾ। ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਹਰਿਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤ- ਨ੍ਮਹਦ੍ ਵਨਂ ਨੈਵ ਤੁ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਨਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਨਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ।
thumb|ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਚੌਂਤਾਲੀ ਸੁਰਾ ਸੁਣੋ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰੰਣ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਈਵਾਂ ਸੁਰਾ।
ਰਾਵਣੇਨ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਤਦਾ ਪृष੍ਟਾ ਜਿਹੀਰ੍षੁਣਾ। ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕਰੂਪੇਣ ਸ਼ਸ਼ਂਸਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਚੱਕਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪਰਚਿਆ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਤਿਥਿਸ਼੍ਚੈष ਅਨੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਸ਼ਪੇਤ ਮਾਮ੍। ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਸੀਤਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਜੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਹਮਾਨ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।' ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਸੋਚ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਦੁਹਿਤਾ ਜਨਕਸ੍ਯਾਹਂ ਮੈਥਿਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸੀਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਿषੀ ਪ੍ਰਿਯਾ
'ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਮੈਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਸੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ।'
ਉषਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਮਾ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ। ਭੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਭੋਗਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਿਨੀ
'ਮੈਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ, ਹਰ ਚਾਹ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।'
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇ ਵਰ੍षੇ ਰਾਜਾऽਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਅਭਿषੇਚਯਿਤੁਂ ਰਾਮਂ ਸਮੇਤੋ ਰਾਜਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
'ਉਥੇ ਤੇਰਵੇਂ ਸਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।'
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮ੍ਭ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨੇ। ਕੈਕੇਯੀ ਨਾਮ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਮਮਾਰ੍ਯਾ ਯਾਚਤੇ ਵਰਮ੍
'ਜਦ ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਸਾਸ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਮੰਗੀ।'
ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਕੈਕੇਯੀ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਸੁਕृਤੇਨ ਮੇ। ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਭਰਤਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਮ੍
'ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸੱਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਤੇ ਭਰਤ ਦਾ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲੈ ਲਿਆ।'
ਦ੍ਵਾਵਯਾਚਤ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਤ੍ਯਸਂਧਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਨਾਦ੍ਯ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਸ੍ਯੇ ਨ ਪਾਸ੍ਯੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
'ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਮੰਗੀਆਂ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। "ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਾ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਨਾ ਸੁੱਤਾਂਗੀ, ਨਾ ਪੀਵਾਂਗੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।"'
ਏष ਮੇ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਰਾਮੋ ਯਦਭਿषਿਚ੍ਯਤੇ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਂ ਕੈਕੇਯੀਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੋ ਮੇ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
'ਜੇ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ।' ਇੰਝ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸੱਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਯਾਚਤਾਰ੍ਥੈਰਨ੍ਵਰ੍ਥੈਰ੍ਨ ਚ ਯਾਚ੍ਞਾਂ ਚਕਾਰ ਸਾ। ਮਮ ਭਰ੍ਤਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਯਸਾ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਃ
'ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਧਨ ਮੰਗਿਆ, ਨਾ ਹੋਰ ਲਾਭ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਚੀਹ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।'
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਮਮ ਜਨ੍ਮਨਿ ਗਣ੍ਯਤੇ। ਰਾਮੇਤਿ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਲੋਕੇ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ ਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੱਚਾ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਕਾਮਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਾਜਃ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪ ਹੀ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਤਂ ਰਾਮਂ ਨਾਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍। ਅਭਿषੇਕਾਯ ਤੁ ਪਿਤੁਃ ਸਮੀਪਂ ਰਾਮਮਾਗਤਮ੍
ਕੈਕਈ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਰਾਜਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਕੇਯੀ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦ੍ਰੁਤਂ ਵਚਃ। ਤਵ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਮਾਜ੍ਞਪ੍ਤਂ ਮਮੇਦਂ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ
ਕੈਕਈ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ: 'ਰਾਘਵ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਭਰਤਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਮਿਦਂ ਰਾਜ੍ਯਮਕਣ੍ਟਕਮ੍। ਤ੍ਵਯਾ ਤੁ ਖਲੁ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਞ੍ਚ ਚ
'ਇਹ ਸੁਖੀ ਰਾਜ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਨੌਂ ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।'
ਵਨੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪਿਤਰਂ ਮੋਚਯਾਨृਤਾਤ੍ । ਤਥੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਾਂ ਰਾਮਃ ਕੈਕੇਯੀਮਕੁਤੋਭਯਃ
'ਕਕੁਤਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇ।' ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਓਹੋ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਚਕਾਰ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤਾ ਮਮ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ। ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਨ ਚਾਨृਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਝੂਠ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਧृਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਤੁ ਵੈਮਾਤ੍ਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਵਚਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਦੂਜੀ ਮਾਂ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦੁਰ ਹੈ।