ਤ੍ਵਚਾ ਪ੍ਰਧਾਨਯਾ ਹ੍ਯੇष ਮृਗੋऽਦ੍ਯ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇਨ ਤੇ ਭਾਵ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥੇਨ ਸੀਤਯਾ
ਇਹ ਮ੍ਰਿਗ ਅੱਜ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਖਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ।
ਯਾਵਤ੍ ਪृषਤਮੇਕੇਨ ਸਾਯਕੇਨ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਹਮ੍। ਹਤ੍ਵੈਤਚ੍ਚਰ੍ਮ ਚਾਦਾਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇष੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਇਸ ਚਿਤਕਬਰੇ ਮ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਖਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨਾਤਿਬਲੇਨ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਜਟਾਯੁषਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਭਵਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਰ੍ਵਤ ਏਵ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ
ਮਹਾਨ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੰਛੀ ਜਟਾਯੂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀ, ਹਰ ਪਲ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ।
thumb|ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਚੁਆਲੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਤੁ ਤਂ ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਬਬਨ੍ਧਾਸਿਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਮਯਤ੍ਸਰੁਮ੍
ਭਰਾ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੰਬੂਨਦ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਨਤਂ ਚਾਪਮਾਦਾਯਾਤ੍ਮਵਿਭੂषਣਮ੍। ਆਬਧ੍ਯ ਚ ਕਪਾਲੌ ਦ੍ਵੌ ਜਗਾਮੋਦਗ੍ਰਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਕਰੀ ਧਨੁ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੋ ਤੂਣੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਂ ਵਨ੍ਯਰਾਜੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੈ। ਬਭੂਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਸ੍ਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨੇऽਭਵਤ੍
ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਬਦ੍ਧਾਸਿਰ੍ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਯਤੋ ਮृਗਃ। ਤਂ ਸ੍ਮ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਰੂਪੇਣ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ਤਮਿਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਧਨੁ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵੇਖਦਾ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰ੍ਮਹਾਵਨੇ। ਅਤਿਵृਤ੍ਤਮਿਵੋਤ੍ਪਾਤਾਲ੍ਲੋਭਯਾਨਂ ਕਦਾਚਨ
ਜਦ ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧਨੁ ਪਕੜ ਕੇ ਦੌੜਦਾ, ਰਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦਾ, ਕਦੇ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਲੁਭਾਉਂਦਾ।
ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਂ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮੁਤ੍ਪਤਨ੍ਤਮਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਮਦृਸ਼੍ਯਂ ਚ ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇषੁ ਕੇषੁਚਿਤ੍
ਉਹ ਮ੍ਰਿਗ ਸ਼ੱਕੀ, ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਉੱਡਦਾ ਜਾਪਦਾ, ਕਦੇ ਦਿਸਦਾ, ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ।
ਛਿਨ੍ਨਾਭ੍ਰੈਰਿਵ ਸਂਵੀਤਂ ਸ਼ਾਰਦਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦੇਵ ਦਦृਸ਼ੇ ਮੁਹੁਰ੍ਦੂਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਛਿੜੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਗ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦਿਸਦਾ, ਫਿਰ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਸੋऽਪਾਕਰ੍षਤ ਰਾਘਵਮ੍। ਸ ਦੂਰਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਾਰੀਚੋ ਮृਗਤਾਂ ਗਤਃ
ਦਿਸਣ ਤੇ ਲੁਕਣ ਨਾਲ, ਮਾਰੀਚ, ਜੋ ਮ੍ਰਿਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਆਸੀਤ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਵਿਵਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਮੋਹਿਤਃ। ਅਥਾਵਤਸ੍ਥੇ ਸੁਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਛਾਯਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ
ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਥੱਕ ਕੇ, ਹਰੀ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਛਾਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਸ ਤਮੁਨ੍ਮਾਦਯਾਮਾਸ ਮृਗਰੂਪੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਮृਗੈਃ ਪਰਿਵृਤੋऽਥਾਨ੍ਯੈਰਦੂਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਜੀਵ, ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਹੋਰ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ।
ਗ੍ਰਹੀਤੁਕਾਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਨਰੇਵਾਭ੍ਯਧਾਵਤ। ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਸਂਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਪੁਨਰਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਪਰ ਉਸੇ ਪਲ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰੇਵ ਤਤੋ ਦੂਰਾਦ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਖਣ੍ਡਾਦ੍ ਵਿਨਿਃਸृਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਫਿਰ ਦੂਰੋਂ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਭੂਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕੁਪਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ। ਸੂਰ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਰਿਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਰਾਘਵ, ਹੁਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਂਧਾਯ ਸੁਦृਢੇ ਚਾਪੇ ਵਿਕृष੍ਯ ਬਲਵਦ੍ਬਲੀ। ਤਮੇਵ ਮृਗਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਮਿਵ ਪਨ੍ਨਗਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਹੀ ਹਿਰਣ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ, ਜੋ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੁਮੋਚ ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਦੀਪ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍। ਸ਼ਰੀਰਂ ਮृਗਰੂਪਸ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਜਲਦੀ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਅਸਤਰ ਛੱਡੀ; ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਨੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਰੀਚਸ੍ਯੈਵ ਹृਦਯਂ ਬਿਭੇਦਾਸ਼ਨਿਸਂਨਿਭਃ। ਤਾਲਮਾਤ੍ਰਮਥੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਨ੍ਯਪਤਤ੍ ਸ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਤੀਰ ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਦਿਲ 'ਚ ਵਜਿਆ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ; ਇੱਕ ਤਾਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਚੀ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਵ੍ਯਨਦਦ੍ ਭੈਰਵਂ ਨਾਦਂ ਧਰਣ੍ਯਾਮਲ੍ਪਜੀਵਿਤਃ। ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਮਾਰੀਚੋ ਜਹੌ ਤਾਂ ਕृਤ੍ਰਿਮਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੀ; ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਰੀਚ, ਉਸ ਝੂਠੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਦਧ੍ਯੌ ਕੇਨ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਇਹ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ ਸੀਤਾ ਤਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਰਾਵਣੋ ਹਰੇਤ੍
ਉਹ ਰਾਖਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਸੋਚਿਆ: ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੁੰਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ?
ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਮਾਜ੍ਞਾਯ ਚਕਾਰ ਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਨਮ੍। ਸਦृਸ਼ਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯੇਵ ਹਾ ਸੀਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤਿ ਚ
ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਪੁਕਾਰਿਆ: 'ਹਾ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!'
ਤੇਨ ਮਰ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਸ਼ਰੇਣਾਨੁਪਮੇਨ ਹਿ। ਮृਗਰੂਪਂ ਤੁ ਤਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਖਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਸੁਮਹਾਕਾਯਂ ਮਾਰੀਚੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਮਾਰੀਚ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਗਿਆ; ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ ਵੇਖ ਕੇ—
ਰਾਮੋ ਰੁਧਿਰਸਿਕ੍ਤਾਙ੍ਗਂ ਚੇष੍ਟਮਾਨਂ ਮਹੀਤਲੇ। ਜਗਾਮ ਮਨਸਾ ਸੀਤਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੜਫਦਾ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਮਾਰੀਚਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਯੈषਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਤੁ। ਤਤ੍ ਤਥਾ ਹ੍ਯਭਵਚ੍ਚਾਦ੍ਯ ਮਾਰੀਚੋऽਯਂ ਮਯਾ ਹਤਃ
ਇਹ ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਅੱਜ ਇਹੀ ਹੋ ਗਿਆ—ਮਾਰੀਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਗਿਆ।
ਹਾ ਸੀਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤ੍ਯੇਵਮਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਤੁ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍। ਮਮਾਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਰਾਖਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ 'ਹਾ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!' ਕਹਿ ਕੇ ਮੌਤ ਪਾਈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਕਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਂ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਮਾਵਿਵੇਸ਼ ਵਿषਾਦਜਮ੍। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਮृਗਰੂਪਂ ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਰੀ ਡਰ ਆ ਗਿਆ; ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ—