ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਗਾਢਾਨਿ ਨਗਰਾਣਿ ਵਿਲੋਕਯਨ੍। ਤਂ ਸਮਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮृਦੁਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਰਮ, ਹਰੀ-ਭਰੀ, ਤੇ ਹੌਲੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਛੁਹੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵੇਖੀ।
ਅਨੂਪੇ ਸਿਨ੍ਧੁਰਾਜਸ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤ੍ਰਿਦਿਵੋਪਮਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸ ਮੇਘਾਭਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਲ-ਕਿਨਾਰੇ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਬਰਗਦ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਯਸ੍ਯ ਤਾਃ ਸ਼ਾਖਾਃ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਾਃ। ਯਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਿਨਮਾਦਾਯ ਮਹਾਕਾਯਂ ਚ ਕਚ੍ਛਪਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਕੱਛੂਆ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਗਰੁਡਃ ਸ਼ਾਖਾਮਾਜਗਾਮ ਮਹਾਬਲਃ। ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਸਹਸਾ ਸ਼ਾਖਾਂ ਭਾਰੇਣ ਪਤਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਖਾਣ ਲਈ ਮਹਾਬਲੀ ਗਰੁੜ ਉਸ ਟਾਹਣੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ; ਉਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਅਚਾਨਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਪਰ੍ਣਬਹੁਲਾਂ ਬਭਞ੍ਜਾਥ ਮਹਾਬਲਃ। ਤਤ੍ਰ ਵੈਖਾਨਸਾ ਮਾषਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾ ਮਰੀਚਿਪਾਃ
ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਟਾਹਲੀ ਤੋੜੀ। ਉਥੇ ਵੈਖਾਨਸ, ਮਾਸ਼, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਮਰੀਚਪਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਆਜਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਧੂਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਂਗਤਾਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ। ਤੇषਾਂ ਦਯਾਰ੍ਥਂ ਗਰੁਡਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਾਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧੂੜੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਬਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਇਆ ਲਈ ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਟਾਹਲੀ ਚੁੱਕ ਲਈ।
ਭਗ੍ਨਾਮਾਦਾਯ ਵੇਗੇਨ ਤੌ ਚੋਭੌ ਗਜਕਚ੍ਛਪੌ। ਏਕਪਾਦੇਨ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਮਿषਮ੍
ਉਹ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਟਾਹਲੀ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹਾਥੀ ਤੇ ਕਛੂਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਇਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ।
ਨਿषਾਦਵਿषਯਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਖਯਾ ਪਤਗੋਤ੍ਤਮਃ। ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੀਨ੍
ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਟਾਹਲੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੇ ਅਦੁੱਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸ ਤੁ ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਰ੍षੇਣ ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕृਤਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਅਮृਤਾਨਯਨਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਚਕਾਰ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਮਤਿਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਗਈ। ਸਮਝਦਾਰ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਮਹਰ੍षਿਗਣੈਰ੍ਜੁष੍ਟਂ ਸੁਪਰ੍ਣਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਭਦ੍ਰਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧਨਦਾਨੁਜਃ
ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਪਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਦੀਪਤੇਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਧਰਂ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਧਾਰਿਣਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਿਯਤਾਹਾਰਂ ਮਾਰੀਚਂ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਮੜਾ ਪਹਿਨੇ ਤੇ ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀ।
ਸ ਰਾਵਣਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ। ਮਾਰੀਚੇਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਰਮਾਨੁषੈਃ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਾਰੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ-ਸਾਦਨਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭੋਜਨੇਨੋਦਕੇਨ ਚ। ਅਰ੍ਥੋਪਹਿਤਯਾ ਵਾਚਾ ਮਾਰੀਚੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਂ ਰਾਜਨ੍ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਕੇਨਾਰ੍ਥੇਨ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਤੂਰ੍ਣਮੇਵ ਇਹਾਗਤਃ
''ਰਾਜਾ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ?''
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਾਰੀਚੇਨ ਸ ਰਾਵਣਃ। ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੀਚ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬੋਲਣ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲੀਆਂ।
thumb|षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
''ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਛੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।''
ਮਾਰੀਚ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਾਤ ਵਚਨਂ ਮਮ ਭਾषਤਃ। ਆਰ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮਮ ਚਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਾਨ੍ ਹਿ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ
''ਮਾਰੀਚ, ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਰਾ ਹੋ।''
ਜਾਨੀषੇ ਤ੍ਵਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਯਤ੍ਰ ਖਰੋ ਮਮ। ਦੂषਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸ੍ਵਸਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਚ ਮੇ
''ਤੁਸੀਂ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਖਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।''
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਃ। ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਸ਼ੂਰਾ ਲਬ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
''ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।''
ਵਸਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਨਿਯੋਗੇਨ ਅਧਿਵਾਸਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਬਾਧਮਾਨਾ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਮੁਨੀਨ੍ ਯੇ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
''ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।''
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਲਬ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਖਰਚਿਤ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍
''ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਖਰ ਦੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।''
ਤੇ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਵਸਮਾਨਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਸਙ੍ਗਤਾਃ ਪਰਮਾਯਤ੍ਤਾ ਰਾਮੇਣ ਸਹ ਸਂਯੁਗੇ
ਹੁਣ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਾਃ ਖਰਪ੍ਰਮੁਖਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਤੇਨ ਸਂਜਾਤਰੋषੇਣ ਰਾਮੇਣ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਖਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਅਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰੁषਂ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਰੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪਾਰਿਤਂ ਧਨੁਃ। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਾਮ੍
ਕੋਈ ਕਰੜਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚਲਾਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਹਤਾਨਿ ਸ਼ਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਤੈਰ੍ਮਾਨੁषੇਣ ਪਦਾਤਿਨਾ। ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਸ਼੍ਚ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਯੋਧਾ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖਰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਂ ਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਦਣ੍ਡਕਾਃ ਕृਤਾਃ। ਪਿਤ੍ਰਾ ਨਿਰਸ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਜੀਵਿਤਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕਾ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ਹਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਪਾਂਸਨਃ। ਅਸ਼ੀਲਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਲੁਬ੍ਧੋऽਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿੰਦਨ ਹੈ—ਉਹ ਅਧਰਮੀ, ਕਰੜਾ, ਨਿਰਦਈ, ਮੂਰਖ, ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਧਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਾਨਾਮਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਯੇਨ ਵੈਰਂ ਵਿਨਾਰਣ੍ਯੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਹ ਧਰਮ ਛੱਡ ਚੁਕਾ, ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਹਿੰਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਨਾਸਾਪਹਾਰੇਣ ਭਗਿਨੀ ਮੇ ਵਿਰੂਪਿਤਾ। ਅਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਸੀਤਾਂ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾਮ੍
ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।