ਆਯੁਧਂ ਕਿਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਯੇਨ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹਤਾਃ। ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਰਾਮ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਖਰਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ—all ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਙ੍ਗਿ ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਰੂਪਿਤਾ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ
ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਸੋਹਣੀ ਅੰਗ ਵਾਲੀ, ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵਿਗਾੜਿਆ? ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ। ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਸਹੀ ਵਰਨਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ—ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਲਕੜੀ ਦੇ ਚੀਰ ਤੇ ਕਾਲੇ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸਮਰੂਪਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਨਿਭਂ ਚਾਪਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍
ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੰਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।
ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਨਾਰਾਚਾਨ੍ ਸਰ੍ਪਾਨਿਵ ਮਹਾਵਿषਾਨ੍। ਨਾਦਦਾਨਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ, ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਦਾ।
ਨ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਰਾਮਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਗੇ। ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ
ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੇਵੋਤ੍ਤਮਂ ਸਸ੍ਯਮਾਹਤਂ ਤ੍ਵਸ਼੍ਮਵृष੍ਟਿਭਿਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਵੀਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਸਲਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਹਤਾਨਿ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਪਦਾਤਿਨਾ। ਅਰ੍ਧਾਧਿਕਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਖਰਸ਼੍ਚ ਸਹਦੂषਣਃ
ਉਸ ਇਕ ਪੈਦਲ ਆਦਮੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਧੇ ਮੁਹੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਖਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ऋषੀਣਾਮਭਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕृਤਕ੍ਸ਼ੇਮਾਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਕਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੈ।
ਏਕਾ ਕਥਂਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਹਂ ਪਰਿਭੂਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਮੈਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਗਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗੁਣਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਅਨੁਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ।
ਅਮਰ੍षੀ ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਜੇਤਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਬਲੀ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਬਾਹੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੋ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਅਸੰਭਵ, ਬਹਾਦਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ—ਰਾਮ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨਿਕਲ ਕੇ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾ। ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾ
ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸਦਾ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਈ।
ਸਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸੁਨਾਸੋਰੂਃ ਸੁਰੂਪਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਦੇਵਤੇਵ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਪਰਾ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਨੱਕ, ਚੰਗਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ।
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾ ਰਕ੍ਤਤੁਙ੍ਗਨਖੀ ਸ਼ੁਭਾ। ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਵਰਾਰੋਹਾ ਵੈਦੇਹੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਲਾਲ ਤੇ ਉਭਰੇ ਨਖ, ਸੁੰਦਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ।
ਨੈਵ ਦੇਵੀ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਨ ਚ ਕਿਂਨਰੀ। ਤਥਾਰੂਪਾ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਦੇ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ—ਨ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਨ ਗੰਧਰਵੀ, ਨ ਯਕਸ਼ੀ, ਨ ਕਿੰਨਰੀ।
ਯਸ੍ਯ ਸੀਤਾ ਭਵੇਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਂ ਚ ਹृष੍ਟਾ ਪਰਿष੍ਵਜੇਤ੍। ਅਭਿਜੀਵੇਤ੍ ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਪੁਰਂਦਰਾਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਏ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਸਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਵਪੁਃਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ। ਤਵਾਨੁਰੂਪਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰ੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਤੀ।
ਤਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਘਨਾਂ ਪੀਨੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਪਯੋਧਰਾਮ੍। ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਤਵਾਨੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਹਂ ਵਰਾਨਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਗੀ।
ਵਿਰੂਪਿਤਾਸ੍ਮਿ ਕ੍ਰੂਰੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਭੁਜ। ਤਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ; ਪਰ ਹੁਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ—
ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਚ ਤ੍ਵਂ ਵਿਧੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਯਦਿ ਤਸ੍ਯਾਮਭਿਪ੍ਰਾਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਵੇ ਤਵ ਜਾਯਤੇ। ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਦ੍ਧ੍ਰਿਯਤਾਂ ਪਾਦੋ ਜਯਾਰ੍ਥਮਿਹ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਨਮਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਜਲਦੀ ਉਠਾ।
ਰੋਚਤੇ ਯਦਿ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਮੈਤਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕੇਨ ਵਚਨਂ ਮਮ ਰਾਵਣ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ ਮੰਨ ਲੈ, ਰਾਵਣ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯੈषਾਮਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਚ ਮਹਾਬਲ। ਸੀਤਾ ਤਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈ, ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈ, ਮਹਾਬਲੀ; ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਸ਼ਰੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈ- ਰ੍ਹਤਾਞ੍ਜਨਸ੍ਥਾਨਗਤਾਨ੍ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍। ਖਰਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਹਤਂ ਚ ਦੂषਣਂ ਤ੍ਵਮਦ੍ਯ ਕृਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
thumb|ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਪੰਜਤੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਵਾਕ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਸਚਿਵਾਨਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਹ
ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮਨੁਗਮ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਯਥਾਵਦੁਪਲਭ੍ਯ ਚ। ਦੋषਾਣਾਂ ਚ ਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਸੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ।
ਇਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ੍ਥਿਰਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤੋ ਰਮ੍ਯਾਂ ਯਾਨਸ਼ਾਲਾਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਰਥਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਯਾਨਸ਼ਾਲਾਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ। ਸੂਤਂ ਸਂਚੋਦਯਾਮਾਸ ਰਥਃ ਸਂਯੁਜ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਰਥਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਲੁਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਰਥ ਜੋੜੋ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਸਾਰਥਿਰ੍ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਰਥਂ ਸਂਯੋਜਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯਾਭਿਮਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਵਧੀਆ ਰਥ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।