ਸ਼ੁष੍ਕਕਾष੍ਠੈਰ੍ਭਵੇਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲੋष੍ਠੈਰਪਿ ਚ ਪਾਂਸੁਭਿਃ। ਨ ਤੁ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ
ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਡੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਉਪਭੁਕ੍ਤਂ ਯਥਾ ਵਾਸਃ ਸ੍ਰਜੋ ਵਾ ਮृਦਿਤਾ ਯਥਾ। ਏਵਂ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਸਮਰ੍ਥੋऽਪਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ ਫੇਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਾਹੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਕृਤਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਸ ਰਾਜਾ ਤਿष੍ਠਤੇ ਚਿਰਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਾਵਧਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਉਪਕਾਰ ਪਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨੇਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਯਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋ ਵਾ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਨਯਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਵ੍ਯਕ੍ਤਕ੍ਰੋਧਪ੍ਰਸਾਦਸ਼੍ਚ ਸ ਰਾਜਾ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਨੀਤੀ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਮਿਹਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਰਾਵਣ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗੁਣੈਰੇਤੈਰ੍ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ। ਯਸ੍ਯ ਤੇऽਵਿਦਿਤਸ਼੍ਚਾਰੈ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਵਧਃ
ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਵਣ, ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਾਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਪਰਾਵਮਨ੍ਤਾ ਵਿषਯੇषੁ ਸਙ੍ਗਵਾਨ੍ ਨ ਦੇਸ਼ਕਾਲਪ੍ਰਵਿਭਾਗਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍। ਅਯੁਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗੁਣਦੋषਨਿਸ਼੍ਚਯੇ ਵਿਪਨ੍ਨਰਾਜ੍ਯੋ ਨ ਚਿਰਾਦ੍ ਵਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਵਿਅਸਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਦੇਸ਼ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਰਾਜ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੁਕ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਵਦੋषਾਨ੍ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ਣਦਾਚਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਧਨੇਨ ਦਰ੍ਪੇਣ ਬਲੇਨ ਚਾਨ੍ਵਿਤੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਚਿਰਂ ਸ ਰਾਵਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਧਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।
thumb|ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀਂ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ। ਅਮਾਤ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰਿਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਵਣਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕਸ਼੍ਚ ਰਾਮਃ ਕਥਂਵੀਰ੍ਯਃ ਕਿਂਰੂਪਃ ਕਿਂਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਉਹ ਦਿਸਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਰਤੂਤ ਕੀ ਹੈ? ਤੇ ਉਹ ਕਿਨ੍ਹ੍ਹੇ ਕਾਰਨ ਦੰਡਕ ਅਜਿਹਾ ਔਖਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ?
ਆਯੁਧਂ ਕਿਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਯੇਨ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹਤਾਃ। ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਰਾਮ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਖਰਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ—all ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਙ੍ਗਿ ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਰੂਪਿਤਾ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ
ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਸੋਹਣੀ ਅੰਗ ਵਾਲੀ, ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਵਿਗਾੜਿਆ? ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ। ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਸਹੀ ਵਰਨਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ—ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਲਕੜੀ ਦੇ ਚੀਰ ਤੇ ਕਾਲੇ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸਮਰੂਪਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਨਿਭਂ ਚਾਪਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍
ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੰਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।
ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਨਾਰਾਚਾਨ੍ ਸਰ੍ਪਾਨਿਵ ਮਹਾਵਿषਾਨ੍। ਨਾਦਦਾਨਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ, ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਦਾ।
ਨ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਰਾਮਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਗੇ। ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ
ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੇਵੋਤ੍ਤਮਂ ਸਸ੍ਯਮਾਹਤਂ ਤ੍ਵਸ਼੍ਮਵृष੍ਟਿਭਿਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਵੀਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਸਲਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਹਤਾਨਿ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਪਦਾਤਿਨਾ। ਅਰ੍ਧਾਧਿਕਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਖਰਸ਼੍ਚ ਸਹਦੂषਣਃ
ਉਸ ਇਕ ਪੈਦਲ ਆਦਮੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਧੇ ਮੁਹੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਖਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ऋषੀਣਾਮਭਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕृਤਕ੍ਸ਼ੇਮਾਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਕਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੈ।
ਏਕਾ ਕਥਂਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਹਂ ਪਰਿਭੂਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਮੈਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਗਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗੁਣਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਅਨੁਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ—ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ।
ਅਮਰ੍षੀ ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਜੇਤਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਬਲੀ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਬਾਹੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੋ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਅਸੰਭਵ, ਬਹਾਦਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ—ਰਾਮ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨਿਕਲ ਕੇ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾ। ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾ
ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸਦਾ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੋਈ।
ਸਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸੁਨਾਸੋਰੂਃ ਸੁਰੂਪਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਦੇਵਤੇਵ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਪਰਾ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਨੱਕ, ਚੰਗਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ।
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾ ਰਕ੍ਤਤੁਙ੍ਗਨਖੀ ਸ਼ੁਭਾ। ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਵਰਾਰੋਹਾ ਵੈਦੇਹੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਲਾਲ ਤੇ ਉਭਰੇ ਨਖ, ਸੁੰਦਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ।
ਨੈਵ ਦੇਵੀ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਨ ਚ ਕਿਂਨਰੀ। ਤਥਾਰੂਪਾ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਦੇ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ—ਨ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਨ ਗੰਧਰਵੀ, ਨ ਯਕਸ਼ੀ, ਨ ਕਿੰਨਰੀ।
ਯਸ੍ਯ ਸੀਤਾ ਭਵੇਦ੍ ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਂ ਚ ਹृष੍ਟਾ ਪਰਿष੍ਵਜੇਤ੍। ਅਭਿਜੀਵੇਤ੍ ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਪੁਰਂਦਰਾਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਏ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਸਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਵਪੁਃਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ। ਤਵਾਨੁਰੂਪਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰ੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਤੀ।
ਤਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਘਨਾਂ ਪੀਨੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਪਯੋਧਰਾਮ੍। ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਤਵਾਨੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਹਂ ਵਰਾਨਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਛਾਤੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਗੀ।
ਵਿਰੂਪਿਤਾਸ੍ਮਿ ਕ੍ਰੂਰੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਭੁਜ। ਤਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ; ਪਰ ਹੁਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ—