ਕਾਲਪਾਸ਼ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਾ ਹਿ ਯੇ। ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਿਰਸ੍ਤषਡਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਗਵਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕੀ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਸਂਰੁਧ੍ਯ ਭृਕੁਟਿਂ ਤਤਃ। ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਸਾਲਮਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੌਂਹਾਂ ਚੜਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸਾਚਰ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ।
ਰਣੇ ਪ੍ਰਹਰਣਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਹ੍ਯਵਲੋਕਯਨ੍। ਸ ਤਮੁਤ੍ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਸਂਦष੍ਟਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਮ੍
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਂਠ ਚਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਤਂ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਰ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਃ। ਰਾਮਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਲਾਂ ਮਾਰਦਾ, ਮਹਾਬਲੀ ਖਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਚੀਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਮਰ ਗਿਆ!'
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਬਾਣੌਘੈਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਰੋषਮਾਹਾਰਯਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮਰੇ ਖਰਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਜਾਤਸ੍ਵੇਦਸ੍ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਰੋषਰਕ੍ਤਾਨ੍ਤਲੋਚਨਃ। ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਬਾਣਾਨਾਂ ਸਮਰੇ ਖਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖਰਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਾਨ੍ਤਰਾਦ੍ ਰਕ੍ਤਂ ਬਹੁ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਫੇਨਿਲਮ੍। ਗਿਰੇਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਸ੍ਯੇਵ ਧਾਰਾਣਾਂ ਚ ਪਰਿਸ੍ਰਵਃ
ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਖਰਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਲਹੂ ਵਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਝਰਨੀ ਤੋਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਕਲਃ ਸ ਕृਤੋ ਬਾਣੈਃ ਖਰੋ ਰਾਮੇਣ ਸਂਯੁਗੇ। ਮਤ੍ਤੋ ਰੁਧਿਰਗਨ੍ਧੇਨ ਤਮੇਵਾਭ੍ਯਦ੍ਰਵਦ੍ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਖਰਾ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਲਹੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰੋ ਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁਤਮ੍। ਅਪਾਸਰ੍ਪਦ੍ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਪਦਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਜਦੋਂ ਖਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਚੁਸਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹਾ ਪਿੱਛੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਹਟ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪਾਵਕਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵਧਾਯ ਸਮਰੇ ਸ਼ਰਮ੍। ਖਰਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਖਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਣ ਲਈ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਇੱਕ ਬਾਣ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਾਠੀ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਸ ਤਦ੍ ਦਤ੍ਤਂ ਮਘਵਤਾ ਸੁਰਰਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ। ਸਂਦਧੇ ਚ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮੁਮੋਚ ਚ ਖਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਬਾਣ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਖਰਾ ਵੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਾਣੋ ਨਿਰ੍ਘਾਤਸਮਨਿਃਸ੍ਵਨਃ। ਰਾਮੇਣ ਧਨੁਰਾਯਮ੍ਯ ਖਰਸ੍ਯੋਰਸਿ ਚਾਪਤਤ੍
ਉਹ ਮਹਾਂਬਾਣ, ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਧਨੁ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਖਰਾ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ।
ਸ ਪਪਾਤ ਖਰੋ ਭੂਮੌ ਦਹ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਰਾਗ੍ਨਿਨਾ। ਰੁਦ੍ਰੇਣੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਰਣ੍ਯੇ ਯਥਾਨ੍ਧਕਃ
ਖਰਾ, ਬਾਣ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤ ਅਰਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ ਵृਤ੍ਰ ਇਵ ਵਜ੍ਰੇਣ ਫੇਨੇਨ ਨਮੁਚਿਰ੍ਯਥਾ। ਬਲੋ ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਹਤੋ ਨਿਪਪਾਤ ਹਤਃ ਖਰਃ
ਖਰਾ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਜਰ ਨਾਲ ਵਧੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਝੱਗ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਨਮੁਚੀ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਬਲਾ ਵਾਂਗ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਰਣੈਃ ਸਹ ਸਂਗਤਾਃ। ਦੁਨ੍ਦੁਭੀਂਸ਼੍ਚਾਭਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਡੰਬੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍। ਖਰਦੂषਣਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਤਾਨਿ ਮਹਾਮृਧੇ
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਖਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨੇਤृत्व ਹੇਠ ਕਾਮਰੂਪੀ ਸਨ, ਉਸ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਹੋ ਬਤ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਅਹੋ ਵੀਰ੍ਯਮਹੋ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰਿਵ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਵਾਹ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ! ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਿੰਨਾ ਢੀਠਪਣ — ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਰ੍ਦੇਵਾ ਯਥਾਗਤਮ੍। ਤਤੋ ਰਾਜਰ੍षਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਗਤਾਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਸਭਾਜ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾ ਰਾਮਂ ਸਾਗਸ੍ਤ੍ਯਾ ਇਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਗਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: 'ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ—'
ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਜਗਾਮ ਪੁਰਂਦਰਃ। ਆਨੀਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਮਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਾਯੇਨ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
'—ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆ।'
ਏषਾਂ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਤਦਿਦਂ ਨਃ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ
'ਇਹ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਤੂੰ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਣ੍ਡਕੇषੁ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵੀਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸਹ ਸੀਤਯਾ
ਹੁਣ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੰਡਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਰ ਸਕਣਗੇ; ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ—
ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਦ੍ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸੁਖੀ ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਵਿਜਯੀ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵੀਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਭਿਪੂਜਿਤਃ। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਨ੍ਤਾਰਂ ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਬਭੂਵ ਹृष੍ਟਾ ਵੈਦੇਹੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ। ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਨ੍ ਹਤਾਨ੍। ਰਾਮਂ ਚੈਵਾਵ੍ਯਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁਤੋष ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਵੈਦੇਹੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਪਾਇਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਙ੍ਘਮਰ੍ਦਨਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮੁਦਿਤੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਪੁਨਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਨਨਾ ਬਭੂਵ ਹृष੍ਟਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
thumb|ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤ੍ਵਰਮਾਣਸ੍ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨਾਦਕਮ੍ਪਨਃ। ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵੇਗੇਨ ਰਾਵਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਅਕੰਪਨ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਚਲ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਬਹਵੋ ਹਤਾਃ। ਖਰਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਕਥਂਚਿਦਹਮਾਗਤਃ
ਰਾਜਾ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਖਰਾ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ। ਅਕਮ੍ਪਨਮੁਵਾਚੇਦਂ ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਵ ਤੇਜਸਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।