ਹਯੈਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਪਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਰਥੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨੈਰਨੇਕਸ਼ਃ। ਚਾਮਰਵ੍ਯਜਨੈਸ਼੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਧ੍ਵਜੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰਪਿ
ਘੋੜਿਆਂ, ਉੱਤਮ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਰ, ਪੱਖੇ, ਛਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ—
ਰਾਮੇਣ ਬਾਣਾਭਿਹਤੈਰ੍ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੈਃ ਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਃ। ਖਡ੍ਗੈਃ ਖਣ੍ਡੀਕृਤੈਃ ਪ੍ਰਾਸੈਰ੍ਵਿਕੀਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਰਛੀਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਵਿੱਖਰੇ ਹੋਏ ਜਵਲਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ—
ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਭਿਃ ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰਨੇਕਸ਼ਃ। ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੈਃ ਸਮਰੇ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਭੂਦ੍ ਭਯਂਕਰਾ
ਪੱਥਰਾਂ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਚਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪਸਰੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਹਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪਰਮਾਤੁਰਾਃ। ਨ ਤਤ੍ਰ ਚਲਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਰਾਮਂ ਪਰਪੁਰਂਜਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਥੇ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
thumb|षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਛਬੀਸਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਦੂषਣਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਕਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਚ। ਸਂਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਭੀਮਵੇਗਾਨ੍ ਦੁਰਾਸਦਾਨ੍
ਪਰ ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਸਾਹਸ੍ਰਾਨ੍ ਸਮਰੇष੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਨਃ। ਤੇ ਸ਼ੂਲੈਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਃ ਖਡ੍ਗੈਃ ਸ਼ਿਲਾਵਰ੍षੈਰ੍ਦ੍ਰੁਮੈਰਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ, ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਬਰਛੀਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ਼ਰਵਰ੍षੈਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਵਰ੍षੁਸ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਤਦ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਸ਼ਿਲਾਨਾਂ ਚ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਾਣਹਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਬਰਸਾਤ ਪਈ।
ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਘਵਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸਾਯਕੈਃ। ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ ਵਰ੍षਂ ਨਿਮੀਲਿਤ ਇਵਰ੍षਭਃ
ਰਾਘਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਹ ਬਰਸਾਤ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਈ; ਉਹ ਬਰਸਾਤ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਡਟ ਗਿਆ।
ਰਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਂ ਪਰਂ ਲੇਭੇ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਸਮਾਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤ ਇਵ ਤੇਜਸਾ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਰੈਰਭ੍ਯਕਿਰਤ੍ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਹਦੂषਣਮ੍। ਤਤਃ ਸੇਨਾਪਤਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦੂषਣਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਦੂषਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਦੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—
ਸ਼ਰੈਰਸ਼ਨਿਕਲ੍ਪੈਸ੍ਤਂ ਰਾਘਵਂ ਸਮਵਾਰਯਤ੍। ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰੇਣਾਸ੍ਯ ਮਹਦ੍ ਧਨੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਤੇਜ਼ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ—
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸਮਰੇ ਵੀਰਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਹਯਾਨ੍। ਹਤ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸਾਰਥੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ਿਰੋ ਜਹਾਰ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ। ਸ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਨ੍ਵਾ ਵਿਰਥੋ ਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਹਤਸਾਰਥਿਃ
ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਾਭਂ ਪਰਿਘਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਕਾਞ੍ਚਨੈਃ ਪਟ੍ਟੈਰ੍ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਾਭਿਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਧਨੁਸ਼, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਸੀ।
ਆਯਸੈਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਭਿਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਕੀਰ੍ਣਂ ਪਰਵਸੋਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਪਰਗੋਪੁਰਦਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਛੂਹਾ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਂ ਮਹੋਰਗਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਪਰਿਘਂ ਰਣੇ। ਦੂषਣੋऽਭ੍ਯਪਤਦ੍ ਰਾਮਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ
ਉਹ ਗਦਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਫੜ ਕੇ, ਦੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।
ਤਸ੍ਯਾਭਿਪਤਮਾਨਸ੍ਯ ਦੂषਣਸ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵਃ। ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣੌ ਭੁਜੌ
ਜਦ ਦੂਸ਼ਣ ਚੜ੍ਹ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਭ੍ਰष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਕਾਯਃ ਪਪਾਤ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ। ਪਰਿਘਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਧ੍ਵਜ ਇਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦਾ ਹੱਥ ਤੇ ਲੋਹਾ ਦਾ ਗਡ਼ਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਦੂषਣਃ। ਵਿषਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਮਨਸ੍ਵੀਵ ਮਹਾਗਜਃ
ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਦੂषਣਂ ਨਿਹਤਂ ਰਣੇ। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਯਪੂਜਯਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਕਹਿ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸੇਨਾਗ੍ਰਯਾਯਿਨਃ। ਸਂਹਤ੍ਯਾਭ੍ਯਦ੍ਰਵਨ੍ ਰਾਮਂ ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਾਵਪਾਸ਼ਿਤਾਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਤਿੰਨ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਫੌਜ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਮਹਾਕਪਾਲਃ ਸ੍ਥੂਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਮਾਥੀ ਚ ਮਹਾਬਲਃ। ਮਹਾਕਪਾਲੋ ਵਿਪੁਲਂ ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਮਹਾਕਪਾਲ, ਸਥੂਲਾਖਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਥੀ — ਮਹਾਕਪਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ੍ਥੂਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਂ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਥੀ ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਪਤਤਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਰਾਘਵਃ ਸਾਯਕੈਃ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਸਥੂਲਾਖਸ਼ ਨੇ ਪੱਟੀਸ਼ਾ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਥੀ ਨੇ ਕੁਲਹਾੜੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਤਿਥੀਨਿਵ। ਮਹਾਕਪਾਲਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਅਗਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹੇ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ। ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਮਹਾਕਪਾਲ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਂਖ੍ਯੇਯੈਸ੍ਤੁ ਬਾਣੌਘੈਃ ਪ੍ਰਮਮਾਥ ਪ੍ਰਮਾਥਿਨਮ੍। ਸ੍ਥੂਲਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਸ੍ਥੂਲੇ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਸਾਯਕੈਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਥੀ ਨੂੰ ਚਿਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਥੂਲਾਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸ ਪਪਾਤ ਹਤੋ ਭੂਮੌ ਵਿਟਪੀਵ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ। ਦੂषਣਸ੍ਯਾਨੁਗਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਸਾਹਸ੍ਰਾਨ੍ ਕੁਪਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਣ। ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਇੱਕ ਪਲ 'ਚ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਞ੍ਚਸਾਹਸ੍ਰੈਰਨਯਦ੍ ਯਮਸਾਦਨਮ੍। ਦੂषਣਂ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚੈਵ ਪਦਾਨੁਗਾਨ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ,
ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਖਰਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸੇਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਾਨ੍। ਅਯਂ ਵਿਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਦੂषਣਃ ਸਪਦਾਨੁਗਃ
ਖਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਫੌਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਦੂਸ਼ਣ ਜੰਗ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਕੁਮਾਨੁषਮ੍। ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਹਨਧ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
'ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਮ — ਉਸ ਆਮ ਇਨਸਾਨ — ਨਾਲ ਲੜੋ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ!'