ਸਾ ਭੀਮਵੇਗਾ ਸਮਰਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਸੁਦਾਰੁਣਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵੀਰਸੇਨਾ। ਤੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਸਹਸਾਭ੍ਯੁਪੇਤਾ ਮਾਲਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਮਿਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੀ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਫੌਜ, ਦੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆ ਜਾਵਣ।
thumb|ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਚੌਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਚੌਵੀਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੇ ਤੁ ਖਰੇ ਖਰਪਰਾਕ੍ਰਮੇ। ਤਾਨੇਵੌਤ੍ਪਾਤਿਕਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਜਦੋਂ ਖਰ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਉਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੇ।
ਤਾਨੁਤ੍ਪਾਤਾਨ੍ ਮਹਾਘੋਰਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਯਮਰ੍षਣਃ। ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਹਿਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਇਮਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਃ। ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਨ੍ ਮਹੋਤ੍ਪਾਤਾਨ੍ ਸਂਹਰ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਵੇਖ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤ ਉਠੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।
ਅਮੀ ਰੁਧਿਰਧਾਰਾਸ੍ਤੁ ਵਿਸृਜਨ੍ਤੇ ਖਰਸ੍ਵਨਾਃ। ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਮੇਘਾ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪਰੁषਾ ਗਰ੍ਦਭਾਰੁਣਾਃ
ਇਹ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਖਰਾਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬੱਦਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਰੜੇ ਤੇ ਗਧੇ ਦੇ ਖੂਨ ਵਰਗੇ ਲਾਲ।
ਸਧੂਮਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਯੁਦ੍ਧਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤਾਃ। ਰੁਕ੍ਮਪृष੍ਠਾਨਿ ਚਾਪਾਨਿ ਵਿਚੇष੍ਟਨ੍ਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ, ਧੂੰਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਏ ਵਿਵੇਕ ਵਾਲੇ।
ਯਾਦृਸ਼ਾ ਇਹ ਕੂਜਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵਨਚਾਰਿਣਃ। ਅਗ੍ਰਤੋ ਨੋऽਭਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਂਸ਼ਯੋ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਾਰਸ੍ਤੁ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਯਮਾਖ੍ਯਾਤਿ ਮੇ ਬਾਹੁਃ ਸ੍ਫੁਰਮਾਣੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਬਾਂਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਂਨਿਕਰ੍षੇ ਤੁ ਨਃ ਸ਼ੂਰ ਜਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ਪਰਾਜਯਮ੍। ਸੁਪ੍ਰਭਂ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਤਵ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਹਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨੇੜੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਹਾਰ ਪੱਕੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਚਮਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਦ੍ਯਤਾਨਾਂ ਹਿ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਯੇषਾਂ ਭਵਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਂ ਵਦਨਂ ਤੇषਾਂ ਭਵਤ੍ਯਾਯੁਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਨਰ੍ਦਤਾਂ ਘੋਰਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਯਂ ਮਹਾਧ੍ਵਨਿਃ। ਆਹਤਾਨਾਂ ਚ ਭੇਰੀਣਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰੂੜ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਡੰਗੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਨਾਗਤਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ। ਆਪਦਂ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨੇਨ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ
ਜੋ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਆਸ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸ਼ਰਪਾਣਿਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ। ਗੁਹਾਮਾਸ਼੍ਰਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਪਾਦਪਸਂਕੁਲਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ, ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਉਹ ਗੁਫਾ ਚੁਣ ਲੈ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਨ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ। ਸ਼ਾਪਿਤੋ ਮਮ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਵਤ੍ਸ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁੱਤ, ਤੁਰ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ ਹਨ੍ਯਾ ਏਤਾਨ੍ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍
ਤੂੰ ਵੀਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈਂ, ਇਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸਹ ਸੀਤਯਾ। ਸ਼ਰਾਨਾਦਾਯ ਚਾਪਂ ਚ ਗੁਹਾਂ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਤ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਤੇ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਤੁ ਗੁਹਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ਸਹ ਸੀਤਯਾ। ਹਨ੍ਤ ਨਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਕਵਚਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਆਉਣ ਦਿਓ!' ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਕਤਰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸ ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਨਿਕਾਸ਼ੇਨ ਕਵਚੇਨ ਵਿਭੂषਿਤਃ। ਬਭੂਵ ਰਾਮਸ੍ਤਿਮਿਰੇ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਰਿਵੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਬਕਤਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਚਾਪਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਮਹਚ੍ਛਰਾਨਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸਮ੍ਬਭੂਵਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਯਾਸ੍ਵਨੈਃ ਪੂਰਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁ ਚੁੱਕਿਆ, ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਲਏ, ਤੇ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਧਨੁ ਦੀ ਤੰਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸਹ ਚਾਰਣੈਃ। ਸਮੇਯੁਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੁਦ੍ਧਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੀਵ, ਜੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਸਮੇਤ੍ਯ ਚੋਚੁਃ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤੇऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ
ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਚੇਤਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਜਯਤਾਂ ਰਾਘਵੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ ਰਜਨੀਚਰਾਨ੍
ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਰਾਘਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੌਲਸਤੀਆਂ, ਰਾਤ ਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।
ਚਕ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਯਥਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਰ੍ਵਾਨਸੁਰਪੁਂਗਵਾਨ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰਾਲੋਕ੍ਯ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚਕਰਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਏਕਸ਼੍ਚ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਇਕਲਾ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ, ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਆਵਿष੍ਟਂ ਤੇਜਸਾ ਰਾਮਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭਯਾਦ੍ ਵਿਵ੍ਯਥਿਰੇ ਤਦਾ
ਜਦ ਰਾਮ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ।
ਰੂਪਮਪ੍ਰਤਿਮਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ। ਬਭੂਵ ਰੂਪਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਾਮ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋ ਗਈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਰੁਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸਮ੍ਭਾष੍ਯਮਾਣੇ ਤੁ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਚਾਰਣੈਃ। ਤਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਂ ਘੋਰਚਰ੍ਮਾਯੁਧਧ੍ਵਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਲਗਲਾਟ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਮੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਜਥਾ ਉੱਠਿਆ।
ਅਨੀਕਂ ਯਾਤੁਧਾਨਾਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ। ਵੀਰਾਲਾਪਾਨ੍ ਵਿਸृਜਤਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਗਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ, ਜੰਗੀ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ।
ਚਾਪਾਨਿ ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਤਾਂ ਜृਮ੍ਭਤਾਂ ਚਾਪ੍ਯਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ। ਵਿਪ੍ਰਘੁष੍ਟਸ੍ਵਨਾਨਾਂ ਚ ਦੁਨ੍ਦੁਭੀਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਘ੍ਨਤਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਣਦੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਿੱਚਦੇ, ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਂਘਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਡੰਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਚੌਂਕ ਉਠੀਆਂ।