ਵਿਕृਤਾ ਚ ਵਿਰੂਪਾ ਚ ਨ ਸੇਯਂ ਸਦृਸ਼ੀ ਤਵ। ਅਹਮੇਵਾਨੁਰੂਪਾ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾਰੂਪੇਣ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍
ਉਹ ਵਿਅੰਗੀ ਤੇ醜 ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਪਤਨੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ।
ਇਮਾਂ ਵਿਰੂਪਾਮਸਤੀਂ ਕਰਾਲਾਂ ਨਿਰ੍ਣਤੋਦਰੀਮ੍। ਅਨੇਨ ਸਹ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁषੀਮ੍
ਇਹ醜, ਬੁਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਔਰਤ—ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਤਤਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਵਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਹ ਮਯਾ ਕਾਮੀ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍ ਵਿਚਰਿष੍ਯਸਿ
ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਵੇਖੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਮਦਿਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍। ਇਦਂ ਵਚਨਮਾਰੇਭੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਮਦਿਰਾ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ 'ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਬੜੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।
thumb|ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਾਂ ਤੁ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਂ ਰਾਮਃ ਕਾਮਪਾਸ਼ਾਵਪਾਸ਼ਿਤਾਮ੍। ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ, ਹਲਕੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਕृਤਦਾਰੋऽਸ੍ਮਿ ਭਵਤਿ ਭਾਰ੍ਯੇਯਂ ਦਯਿਤਾ ਮਮ। ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਤੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸੁਦੁਃਖਾ ਸਸਪਤ੍ਨਤਾ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਹੇਲੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਅਨੁਜਸ੍ਤ੍ਵੇष ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਕृਤਦਾਰਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ, ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਵਿਵਾਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਹੈ।
ਅਪੂਰ੍ਵੀ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚਾਰ੍ਥੀ ਤਰੁਣਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਅਨੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਰੂਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ।
ਏਨਂ ਭਜ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਮਮ। ਅਸਪਤ੍ਨਾ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮੇਰੁਮਰ੍ਕਪ੍ਰਭਾ ਯਥਾ
ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲੈ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ।
ਇਤਿ ਰਾਮੇਣ ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾ। ਵਿਸृਜ੍ਯ ਰਾਮਂ ਸਹਸਾ ਤਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰਦੀ ਹੋਈ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਅਸ੍ਯ ਰੂਪਸ੍ਯ ਤੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾਹਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਮਯਾ ਸਹ ਸੁਖਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍ ਵਿਚਰਿष੍ਯਸਿ
ਸੋਹਣੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਰੰਗ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੁੰਮੇਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ। ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਨਖੀਂ ਸ੍ਮਿਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਯੁਕ੍ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਸੋਮਿਤ੍ਰੀ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਕਥਂ ਦਾਸਸ੍ਯ ਮੇ ਦਾਸੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਸੋऽਹਮਾਰ੍ਯੇਣ ਪਰਵਾਨ੍ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਕਮਲਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਤੂੰ, ਦਾਸੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਭਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲੀਏ।
ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਮੁਦਿਤਾਮਲਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਆਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵ ਯਵੀਯਸੀ
ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ, ਜੋ ਧਨਵਾਨ, ਸਫਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਸੁਚੱਜਾ ਹੈ।
ਏਤਾਂ ਵਿਰੂਪਾਮਸਤੀਂ ਕਰਾਲਾਂ ਨਿਰ੍ਣਤੋਦਰੀਮ੍। ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵृਦ੍ਧਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤ੍ਵਾਮੇਵੈष ਭਜਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੁੱਢੀ, ਬਦਸੂਰਤ, ਮੰਦ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਏਗਾ।
ਕੋ ਹਿ ਰੂਪਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ। ਮਾਨੁषੀषੁ ਵਰਾਰੋਹੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਭਾਵਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਏ, ਕਿਹੜਾ ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀ, ਐਸਾ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ?
ਇਤਿ ਸਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੋਕ੍ਤਾ ਕਰਾਲਾ ਨਿਰ੍ਣਤੋਦਰੀ। ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਿਹਾਸਾਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਸਾ ਰਾਮਂ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਯਾਮੁਪਵਿष੍ਟਂ ਪਰਂਤਪਮ੍। ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਇਮਾਂ ਵਿਰੂਪਾਮਸਤੀਂ ਕਰਾਲਾਂ ਨਿਰ੍ਣਤੋਦਰੀਮ੍। ਵृਦ੍ਧਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਵष੍ਟਭ੍ਯ ਨ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ ਇਸ ਬੁੱਢੀ, ਬਦਸੂਰਤ, ਮੰਦ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਦ੍ਯੇਮਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਵ ਮਾਨੁषੀਮ੍। ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਾ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਦੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਂਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀਮਲਾਤਸਦृਸ਼ੇਕ੍ਸ਼ਣਾ। ਅਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮਹੋਲ੍ਕਾ ਰੋਹਿਣੀਮਿਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਨੀ ਵੱਲ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ ਦੌੜੀ।
ਕ੍ਰੂਰੈਰਨਾਰ੍ਯੈਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਰਿਹਾਸਃ ਕਥਂਚਨ। ਨ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪਸ਼੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਕਥਂਚਿਤ੍ ਸੌਮ੍ਯ ਜੀਵਤੀਮ੍
ਸੋਮਿਤ੍ਰੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੁਣ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖ।
ਇਮਾਂ ਵਿਰੂਪਾਮਸਤੀਮਤਿਮਤ੍ਤਾਂ ਮਹੋਦਰੀਮ੍। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਵਿਰੂਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਬਦਸੂਰਤ, ਮੰਦ, ਪਾਗਲ, ਵੱਡੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਬਦਸੂਰਤ ਕਰ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ। ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਖਡ੍ਗਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਕਰ੍ਣਨਾਸੇ ਮਹਾਬਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਨਿਕृਤ੍ਤਕਰ੍ਣਨਾਸਾ ਤੁ ਵਿਸ੍ਵਰਂ ਸਾ ਵਿਨਦ੍ਯ ਚ। ਯਥਾਗਤਂ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਘੋਰਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵਨਮ੍
ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਵਕਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖੀ ਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਵਾਪਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ।
ਸਾ ਵਿਰੂਪਾ ਮਹਾਘੋਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਨਨਾਦ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਨਾਦਾਨ੍ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਵृषਿ ਤੋਯਦਃ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦੀ, ਮਾਨੋ ਸਾਵਣ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਾ ਵਿਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਤੀ ਰੁਧਿਰਂ ਬਹੁਧਾ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾ। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਬਾਹੂ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਵਨਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੂਨ ਵਹਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹ ਫੜਕੇ ਗਰਜਦੀ ਹੋਈ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਙ੍ਘਸਂਵृਤਂ ਖਰਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਗਤਂ ਵਿਰੂਪਿਤਾ। ਉਪੇਤ੍ਯ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਗਗਨਾਦ੍ ਯਥਾਸ਼ਨਿਃ
ਫਿਰ, ਵਿਅੰਗ ਹੋਈ ਉਹ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਗੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਤੇ ਤੀਬਰ ਜੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਤਃ ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਭਯਮੋਹਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਾਘਵਮਾਗਤਂ ਵਨਮ੍। ਵਿਰੂਪਣਂ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਸਰ੍ਵਂ ਭਗਿਨੀ ਖਰਸ੍ਯ ਸਾ
ਉਥੇ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਡਰ, ਭਟਕਾਵ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਅੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।