ਸ਼੍ਯੇਨੀ ਸ਼੍ਯੇਨਾਮ੍ ਚ ਗृਧ੍ਰਾਮ ਚ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ਸੁਤੇਜਸਃ । ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੀ ਤੁ ਹਂਸਾਮ੍ ਚ ਕਲਹਂਸਾਮ੍ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥੩-੧੪-
ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਸ਼ੇਨ (ਬਾਜ) ਤੇ ਗ੍ਰਿਧਰ (ਗਿੱਧ), ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਜਣੇ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਲਹੰਸ ਜਣੇ।
ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਮ੍ ਚ ਭਦ੍ਰਮ੍ ਤੇ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਸਾ ਅਪਿ ਭਾਮਿਨੀ । ਸ਼ੁਕੀ ਨਤਾਮ੍ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਤੁ ਨਤਾਯਾ ਵਿਨਤਾ ਸੁਤਾ ॥੩-੧੪-
ਉਹ ਨੇ ਚਕਰਵਾਕ ਵੀ ਜਣੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਨਤਾ ਜਣੀ, ਤੇ ਨਤਾ ਦੀ ਧੀ ਵਿਨਤਾ ਹੋਈ।
ਦਸ਼ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਰਾਮ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਅਪਿ ਆਤ੍ਮਸਂਭਵਾਃ । ਮृਗੀਮ੍ ਚ ਮृਗਮਂਦਾਮ੍ ਚ ਹਰੀਮ੍ ਭਦ੍ਰਮਦਾਮ੍ ਅਪਿ ॥੩-੧੪-
ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ, ਹਰੀ ਤੇ ਭਦ੍ਰਮਦਾ।
ਮਾਤਂਗੀਮ੍ ਅਥ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੀਮ੍ ਸ਼੍ਵੇਤਾਮ੍ ਚ ਸੁਰਭੀਮ੍ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਸਂਪਨ੍ਨਾਮ੍ ਸੁਰਸਾਮ੍ ਕਦ੍ਰੁਕਾਮ੍ ਅਪਿ ॥੩-੧੪-
ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼ਵੇਤਾ ਤੇ ਸੁਰਭੀ ਵੀ; ਸੁਰਸਾ ਤੇ ਕਦਰੂ, ਜੋ ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਅਪਤ੍ਯਮ੍ ਤੁ ਮृਗਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਗ੍ਯਾ ਨਰਵਰੋਤ੍ਤਮ । ऋਕ੍ਸ਼ਾਃ ਚ ਮृਗਮਂਦਾਯਾਃ ਸृਮਰਾਃ ਚਮਰਾਃ ਤਥਾ ॥੩-੧੪-
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮ੍ਰਿਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮ੍ਰਿਗ (ਹਿਰਨ) ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ ਤੋਂ ਰਿੱਛ, ਤੇ ਸ੍ਰਮਰਾ ਤੇ ਚਮਰਾ ਵੀ।
ਤਤਃ ਤੁ ਇਰਾਵਤੀਮ੍ ਨਾਮ ਜਜ੍ਞੇ ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਸੁਤਾਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਤੁ ਐਰਾਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਲੋਕਨਾਥੋ ਮਹਾਗਜਃ ॥੩-੧੪-
ਫਿਰ ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਨੇ ਇਰਾਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਧੀ ਜਣੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਐਰਾਵਤ, ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ।
ਹਰ੍ਯਾਃ ਚ ਹਰਯੋ ਅਪਤ੍ਯਮ੍ ਵਾਨਰਾਃ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ । ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਃ ਚ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੀ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਮ੍ ਚ ਅਜਨਯਤ੍ ਸੁਤਾਨ੍ ॥੩-੧੪-
ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ (ਬਾਂਦਰ) ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਨੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਣੇ।
ਮਾਤਂਗ੍ਯਾਃ ਤੁ ਅਥ ਮਾਤਨ੍ਗਾਅਪਤ੍ਯਮ੍ ਮਨੁਜ ऋषਭ । ਦਿਸ਼ਾਗਜਮ੍ ਤੁ ਸ਼੍ਵੇਤ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵ੍ਯਜਨਯਤ੍ ਸੁਤਮ੍ ॥੩-੧੪-
ਮਾਤੰਗੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਥੀ ਹਨ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ; ਸ਼ਵੇਤਾ ਨੇ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਣਿਆ।
ਤਤੋ ਦੁਹਿਤਰੌ ਰਾਮ ਸੁਰਭਿਰ੍ ਦ੍ਵੇ ਵਿ ਅਜਾਯਤ । ਰੋਹਿਣੀਮ੍ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਮ੍ ਤੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਮ੍ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥੩-੧੪-
ਫਿਰ, ਰਾਮਾ, ਸੁਰਭੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ: ਰੋਹਿਨੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੀ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਰੋਹਿਣਿ ਅਜਨਯਦ੍ ਗਾਵੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਵਾਜਿਨਃ ਸੁਤਾਨ੍ । ਸੁਰਸਾ ਅਜਨਯਨ੍ ਨਾਗਾਨ੍ ਰਾਮ ਕਦ੍ਰੂਃ ਚ ਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ ॥੩-੧੪-
ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਗੰਧਰਵੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ; ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਦਰੂ ਨੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਰਾਮਾ।
ਮਨੁਰ੍ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ ਜਨਯਤ੍ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਮ੍ ਚ ਮਨੁਜਰ੍षਭ ॥੩-੧੪-
ਮਨੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਮੁਖਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜਾਤਾ ਉਰਸਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਤਥਾ । ਊਰੁਭ੍ਯਾਮ੍ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ॥੩-੧੪-
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮੇ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, رانਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ — ਇਹ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਣ੍ਯ ਫਲਾਨ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਅਨਲਾ ਅਪਿ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਵਿਨਤਾ ਚ ਸ਼ੁਕੀ ਪੌਤ੍ਰੀ ਕਦ੍ਰੂਃ ਚ ਸੁਰਸਾ ਸ੍ਵਸਾ ॥੩-੧੪-
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਵਿਨਤਾ ਤੇ ਸ਼ੁਕੀ ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ, ਕਦਰੂ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਭੈਣਾਂ ਸਨ।
ਕਦ੍ਰੂਰ੍ ਨਾਗ ਸਹਸ੍ਰਮ੍ ਤੁ ਵਿਜਜ੍ਞੇ ਧਰਣੀਧਰਨ੍ । ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਵਿਨਤਾਯਾਃ ਤੁ ਗਰੁਡੋ ਅਰੁਣ ਏਵ ਚ ॥੩-੧੪-
ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ; ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਗਰੁੜ ਤੇ ਅਰੁਣ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਜਾਤੋ ਅਹਮ੍ ਅਰੁਣਾਤ੍ ਸਂਪਾਤਿਃ ਚ ਮਮ ਅਗ੍ਰਜਃ । ਜਟਾਯੁਰ੍ ਇਤਿ ਮਾਮ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸ਼੍ਯੇਨੀ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਅਰਿਂਦਮ ॥੩-੧੪-
ਅਰੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੰਪਾਤੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਜਟਾਯੂ ਜਾਣ, ਸ਼ੇਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸੋ ਅਹਮ੍ ਵਾਸ ਸਹਾਯਃ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਇਚ੍ਛਸਿ । ਇਦਮ੍ ਦੁਰ੍ਗਮ੍ ਹਿ ਕਾਨ੍ਤਾਰਮ੍ ਮृਗ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਸੇਵਿਤਮ੍ ਸੀਤਾਮ੍ ਚ ਤਾਤ ਰਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਿ ਯਾਤੇ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ॥੩-੧੪-
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ; ਇਹ ਘਣਾ ਜੰਗਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੂਰ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ।
ਜਟਾਯੁषਮ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯ ਰਾਘਵੋ ਮੁਦਾ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਨਤੋ ਅਭਵਤ੍ । ਪਿਤੁਰ੍ ਹਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸਖਿਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਜਟਾਯੁषਾ ਸਂਕਥਿਤਮ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥੩-੧੪-
ਰਾਘਵ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਜਟਾਯੂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣ ਚੁਕਾ ਸੀ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਸੀਤਾਮ੍ ਪਰਿਦਾਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ਸਹ ਏਵ ਤੇਨ ਅਤਿਬਲੇਨ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾ । ਜਗਾਮ ਤਾਮ੍ ਪਂਚਵਟੀਮ੍ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਿਪੂਨ੍ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ ਸ਼ਲਭਾਨ੍ ਇਵ ਅਨਲਃ ॥੩-੧੪-
ਫਿਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੰਛੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
thumb|ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਦਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਪਂਚਵਟੀਮ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾ ਵ੍ਯਾਲ ਮृਗਾਯੁਤਾਮ੍ । ਉਵਾਚ ਭ੍ਰਾਤਰਮ੍ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ਦੀਪ੍ਤ ਤੇਜਸਮ੍ ॥੩-੧੫-
ਫਿਰ, ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਕਈ ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਆਗਤਾਃ ਸ੍ਮ ਯਥਾ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਮ੍ ਯਮ੍ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਮੁਨਿਃ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਯਮ੍ ਪਂਚਵਟੀ ਦੇਸ਼ਃ ਸੌਮ੍ਯ ਪੁष੍ਪਿਤ ਕਾਨਨਃ ॥੩-੧੫-
ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਪੰਚਵਟੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਚਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ ਦृष੍ਟਿਃ ਕਾਨਨੇ ਨਿਪੁਣੋ ਹਿ ਅਸਿ । ਆਸ਼੍ਰਮਃ ਕਤਰ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਃ ਦੇਸ਼ੇ ਭਵਤਿ ਸਮ੍ਮਤਃ ॥੩-੧੫-
ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ; ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਈਏ, ਤੇਰੀ ਰਾਏ ਕੀ ਹੈ?
ਰਮਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵੈਦੇਹੀ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਮ੍ ਚੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ । ਤਾਦृਸ਼ੋ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ਦੇਸ਼ਃ ਸਂਨਿਕृष੍ਟ ਜਲਾਸ਼ਯਃ ॥੩-੧੫-
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਐਸੀ ਥਾਂ ਲੱਭ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕੀਏ, ਤੇ ਜਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ।
ਵਨ ਰਾਮਣ੍ਯਕਮ੍ ਯਤ੍ਰ ਜਲ ਰਾਮਣ੍ਯਕਮ੍ ਤਥਾ । ਸਂਨਿਕृष੍ਟਮ੍ ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤੁ ਸਮਿਤ੍ ਪੁष੍ਪ ਕੁਸ਼ ਉਦਕਮ੍ ॥੩-੧੫-
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਸੋਹਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਲ ਵੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇੜੇ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਮਣਃ ਸਂਯਤ ਅਂਜਲਿਃ । ਸੀਤਾ ਸਮਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮ੍ ਇਦਮ੍ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੩-੧੫-
ਰਾਮ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪਰਵਾਨ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਯਿ ਵਰ੍ष ਸ਼ਤਮ੍ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤੁ ਰੁਚਿਰੇ ਦੇਸ਼ੇ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਇਤਿ ਮਾਮ੍ ਵਦ ॥੩-੧੫-
ਕਕੁਤਸਥ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿ ਜਾਵੇਂ; ਪਰ, ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਵਾਂ।
ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਵਿਮृਸ਼ਨ੍ ਰੋਚਯਾਮਾਸ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਸਰ੍ਵ ਗੁਣ ਅਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥੩-੧੫-
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਥਾਂ ਚੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ ਤਮ੍ ਰੁਚਿਰਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਰ੍ਮਣਿ । ਹਸ੍ਤੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਸ੍ਤੇਨ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੩-੧੫-
ਉਹ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਅਯਮ੍ ਦੇਸ਼ਃ ਸਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪੁष੍ਪਿਤੈਰ੍ ਤਰੁਭਿਰ੍ ਵृਤਃ । ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਦਮ੍ ਸੌਮ੍ਯ ਯਥਾਵਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ॥੩-੧੫-
ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸਮਤਲ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉ।
ਇਯਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯ ਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਪਦ੍ਮੈਃ ਸੁਰਭਿ ਗਂਧਿਭਿਃ । ਅਦੂਰੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰਮ੍ਯਾ ਪਦ੍ਮਿਨੀ ਪਦ੍ਮ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ॥੩-੧੫-
ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੈ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।