ਤਤਃ ਖਨਿਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਖਨਤ੍ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਖੁਰਪਾ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰਾਧ ਦੇ ਪਾਸ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਗੱਡਾ ਖੋਦਿਆ।
ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਕਣ੍ਠਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍। ਵਿਰਾਧਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰੇ ਨਦਨ੍ਤਂ ਭੈਰਵਸ੍ਵਨਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਸਾਂਪ ਦੇ ਜਿਹੇ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਮਾਹਵੇ ਦਾਰੁਣਮਾਸ਼ੁਵਿਕ੍ਰਮੌ ਸ੍ਥਿਰਾਵੁਭੌ ਸਂਯਤਿ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੌ ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪਤੁਰ੍ਭਯਾਵਹਂ ਨਦਨ੍ਤਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਲੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦਿਲੇਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਚੀਕਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਅਵਧ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਸੁਰਸ੍ਯ ਤੌ ਸ਼ਿਤੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਦਾ ਨਰਰ੍षਭੌ। ਸਮਰ੍ਥ੍ਯ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਾਵੁਭੌ ਬਿਲੇ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਵਧਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੱਡਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਰਾਧੇਨ ਹਿ ਮृਤ੍ਯੁਮਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਯਥਾਰ੍ਥਮੀਪ੍ਸਿਤਃ। ਨਿਵੇਦਿਤਃ ਕਾਨਨਚਾਰਿਣਾ ਸ੍ਵਯਂ ਨ ਮੇ ਵਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕृਤੋ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰਾਧ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਦੇਵ ਰਾਮੇਣ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਕृਤਾ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਿਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ। ਬਿਲਂ ਚ ਤੇਨਾਤਿਬਲੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਮਾਨੇਨ ਵਨਂ ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਉਸ ਦੀ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪਾਵਿਵ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ਵਿਰਾਧਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦਰੇ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਤਮ੍। ਨਨਨ੍ਦਤੁਰ੍ਵੀਤਭਯੌ ਮਹਾਵਨੇ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਨ੍ਤਰ੍ਦਧਤੁਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ; ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੌ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਮੁਕੌ ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਵਿਜਹ੍ਰਤੁਸ੍ਤੌ ਮੁਦਿਤੌ ਮਹਾਵਨੇ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰਾਵਿਵ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
thumb|ਪਞ੍ਚਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੩-
ਹੁਣ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਭੀਮਬਲਂ ਵਿਰਾਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਵਨੇ। ਤਤਃ ਸੀਤਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਰਾਧ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਵਿਰਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍। ਕष੍ਟਂ ਵਨਮਿਦਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਨ ਚ ਸ੍ਮੋ ਵਨਗੋਚਰਾਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'
ਅਭਿਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਸ੍ਯ ਰਾਘਵੋऽਭਿਜਗਾਮ ਹ
'ਆਓ, ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਸਮੀਪੇ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਸ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸ਼ਰਭੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤਂ ਵਸੁਧਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਬੁਧੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸਮ੍ਪ੍ਰਭਾਭਰਣਂ ਦੇਵਂ ਵਿਰਜੋऽਮ੍ਬਰਧਾਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਤਦ੍ਵਿਧੈਰੇਵ ਬਹੁਭਿਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਹਰਿਤੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਂ ਰਥਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਰਥ ਤੇ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਦੂਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਮ੍। ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਭ੍ਰਘਨਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਸਂਨਿਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਫੈਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਾਂਗ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਵਿਮਲਂ ਛਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਚਾਮਰਵ੍ਯਜਨੇ ਚਾਗ੍ਰ੍ਯੇ ਰੁਕ੍ਮਦਣ੍ਡੇ ਮਹਾਧਨੇ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ ਵੇਖੀ ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਵਧੀਆ ਚਮਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ।
ਗृਹੀਤੇ ਵਰਨਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਧੂਯਮਾਨੇ ਚ ਮੂਰ੍ਧਨਿ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਮਰਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਬਹਵਃ ਪਰਮਰ੍षਯਃ
ਉਹ ਛਤਰੀ ਉੱਚੀ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹਿਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਂ ਦੇਵਂ ਗੀਰ੍ਭਿਰਗ੍ਰ੍ਯਾ ਭਿਰੈਡਯਨ੍। ਸਹ ਸਮ੍ਭਾषਮਾਣੇ ਤੁ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗੇਨ ਵਾਸਵੇ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਸਵ ਦੇ ਸੰਗ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਰਾਮੋऽਥ ਰਥਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਥੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਦਿਖਾਇਆ।
ਅਰ੍ਚਿष੍ਮਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜੁष੍ਟਮਦ੍ਭੁਤਂ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਤਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਂ ਰਥਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਰਥ ਵੇਖ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੇ ਹਯਾਃ ਪੁਰੁਹੂਤਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ ਇਮੇ ਹਰਯੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਪੁਰੁਹੂਤ ਦੇ ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ, ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਦੇਵਤਾਈ ਘੋੜੇ ਹਨ।
ਇਮੇ ਚ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਯੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯਭਿਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਂ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੋ ਯੁਵਾਨਃ ਖਡ੍ਗਪਾਣਯਃ
ਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਬਾਝਾਂ ਵਾਂਗ ਸਭ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਕੰਡੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ।
ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਵਿਪੁਲੋਰਸ੍ਕਾਃ ਪਰਿਘਾਯਤਬਾਹਵਃ। ਸ਼ੋਣਾਂਸ਼ੁਵਸਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਇਵ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਬਾਂਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਬਾਝਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ।
ਉਰੋਦੇਸ਼ੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਾਰਾ ਜ੍ਵਲਨਸਂਨਿਭਾਃ। ਰੂਪਂ ਬਿਭ੍ਰਤਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰ੍षਿਕਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਪਚੀਸ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਕਿਲ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਯੋ ਭਵਤਿ ਨਿਤ੍ਯਦਾ। ਯਥੇਮੇ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਇਹੀ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਾਝਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਇਹੈਵ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਿष੍ਠ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਯਾਵਜ੍ਜਾਨਾਮ੍ਯਹਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕ ਏष ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਰਥੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਥੇ ਹੀ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰਹੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਵਾਂ ਕਿ ਰਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਕੌਣ ਹੈ।
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਿਹੈਵ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਤਿ। ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, 'ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੋ', ਕਾਕੁਤਸਥ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਸਮਭਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਂ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ। ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਵਿਬੁਧਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਇਹੋਪਯਾਤ੍ਯਸੌ ਰਾਮੋ ਯਾਵਨ੍ਮਾਂ ਨਾਭਿਭਾषਤੇ। ਨਿष੍ਠਾਂ ਨਯਤ ਤਾਵਤ੍ ਤੁ ਤਤੋ ਮਾਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਰਾਮ ਇਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ; ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।