ਰਥਸ੍ਥ: ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲ: । ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਯਯੌ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਧਾਯ ਪਾਦੁਕੇ ।। ੨.੧੧੫.
ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਥ 'ਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਦੂਕਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਭਰਤ: ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸ: । ਅਵਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਗੁਰੂਨਿਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੨.੧੧੫.
ਫਿਰ ਭਰਤ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਏਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸਵਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਵਹੇ ਚੇਮੇ ਪਾਦੁਕੇ ਹੇਮਭੂषਿਤੇ ।। ੨.੧੧੫.
ਇਹ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਪਾਦੂਕਾ ਰਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਰਤ: ਸ਼ਿਰਸਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਪਾਦੁਕੇ ਤਤ: । ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੁ:ਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤ: ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੨.੧੧੫.
ਭਰਤ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਪਾਦੂਕਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਛਤ੍ਰਂ ਧਾਰਯਤ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਰ੍ਯਪਾਦਾਵਿਮੌ ਮਤੌ । ਆਭ੍ਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮ: ਪਾਦੁਕਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਰੋਰ੍ਮਮ ।। ੨.੧੧੫.
ਇਹ ਆਦਰਨੀ ਪਾਦੂਕਾ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਛਤਰ ਰੱਖੋ; ਰਾਜ ਵਿਚ ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਦੂਕਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਹਿ ਮਯਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ: ਸੌਹृਦਾਦਯਮ੍ । ਤਮਿਮਂ ਪਾਲਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਘਵਾਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨.੧੧੫.
ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਤਿਆਗ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਜੋਂ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਾਂਗਾ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਂਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪੁਨ: ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਚਰਣੌ ਤੌ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਹਪਾਦੁਕੌ ।। ੨.੧੧੫.
ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪਾਦੂਕਾ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਦੂਕਾ ਸਮੇਤ ਵੇਖਾਂਗਾ।
ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਭਾਰੋ ऽਹਂ ਰਾਘਵੇਣ ਸਮਾਗਤ: । ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਗੁਰਵੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭਜਿष੍ਯੇ ਗੁਰੁਵृਤ੍ਤਿਤਾਮ੍ ।। ੨.੧੧੫.
ਫਿਰ, ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇ ਭਾਰ ਹਟਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਰਾਘਵਾਯ ਚ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵੇ ਮੇ ਵਰਪਾਦੁਕੇ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਚੇਦਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਚ ਧੂਤਪਾਪੋ ਭਵਾਮਿ ਚ ।। ੨.੧੧੫.
ਜਦ ਮੈਂ ਤਿਆਗ ਦੀ ਪਾਦੂਕਾ ਤੇ ਰਾਜ, ਅਯੋਧਿਆ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੇ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮੁਦਿਤੇ ਜਨੇ । ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਮਮ ਯਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍ ।। ੨.੧੧੫.
ਜਦ ਕਾਕੁਤਸਥ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਵਂ ਤੁ ਵਿਲਪਨ੍ ਦੀਨੋ ਭਰਤ: ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾ: । ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮੇ ऽਕਰੋਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਦੁ:ਖਿਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿ: ਸਹ ।। ੨.੧੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ ਵਲ੍ਕਲਜਟਾਧਾਰੀ ਮੁਨਿਵੇषਧਰ: ਪ੍ਰਭੁ: । ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮੇ ऽਵਸਦ੍ਵੀਰ: ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ।। ੨.੧੧੫.
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਜਟਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਰਾਮਾਗਮਨਮਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲ: । ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਨਕਾਰੀ ਚ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਪਾਰਗਸ੍ਤਥਾ ।। ੨.੧੧੫.
ਭਰਤ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪਾਦੁਕੇ ਤ੍ਵਭਿषਿਚ੍ਯਾਥ ਨਨ੍ਦ੍ਰਿਗ੍ਰਾਮੇ ऽਵਸਤ੍ਤਦਾ । ਭਰਤ: ਸ਼ਾਸਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਦੁਕਾਭ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।। ੨.੧੧੫.
ਪਾਦੂਕਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਹਕੂਮਤ ਪਾਦੂਕਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਭਰਤ: ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਭਿषਿਚ੍ਯਾਰ੍ਯ੍ਯਪਾਦੁਕੇ । ਤਦਧੀਨਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਦਾ ।। ੨.੧੧੫.
ਫਿਰ ਭਰਤ ਨੇ ਆਦਰਯੋਗ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਜਕਾਜ ਚਲਾਇਆ।
ਤਦਾ ਹਿ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮੁਪੈਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਪਾਯਨਂ ਚੋਪਹृਤਂ ਮਹਾਰ੍ਹਮ੍ । ਸ ਪਾਦੁਕਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚਕਾਰ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਰਤੋ ਯਥਾਵਤ੍ ।। ੨.੧੧੫.
ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਭਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮ: ਸਰ੍ਗ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦਿਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
thumb|षੋਡਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਯਾਤੇ ਭਰਤੇ ਵਸਨ੍ ਰਾਮਸ੍ਤਪੋਵਨੇ । ਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸੋਦ੍ਵੇਗਮਥੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।। ੨.੧੧੬.
ਭਰਤ ਦੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਾਪਸਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਰਾਮਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਿਰਤਾਸ੍ਤਾਨਲਕ੍ਸ਼ਯਦੁਤ੍ਸੁਕਾਨ੍ ।। ੨.੧੧੬.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਤ ਵੇਖਿਆ।
ਨਯਨੈਰ੍ਭੁਕੁਟੀਭਿਸ਼੍ਚ ਰਾਮਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾ: । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੁਪਜਲ੍ਪਨ੍ਤ: ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਿਥ: ਕਥਾ: ।। ੨.੧੧੬.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਭੰਨੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ, ਸੰਦਿਹੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ।
ਤੇषਾਮੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤ: । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਦਮृषਿਂ ਕੁਲਪਤਿਂ ਤਤ: ।। ੨.੧੧੬.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਕਾ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਭਗਵਨ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਮਿਦਂ ਮਯਿ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਿਕृਤਂ ਯੇਨ ਵਿਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨ: ।। ੨.੧੧੬.
ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਪਸਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਮਾਦਾਚ੍ਚਰਿਤਂ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਾਵਰਜਸ੍ਯ ਮੇ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਰ੍षਿਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਂ ਨਾਨੁਰੂਪਮਿਵਾਤ੍ਮਨ: ।। ੨.੧੧੬.
ਕਿਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਉਲਟ ਕੋਈ ਕੰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਬੈਠਾ?
ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾ ਵ: ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਪਰਾ ਮਯਿ । ਪ੍ਰ(ਮ)ਮਾਦਾਭ੍ਯੁਚਿਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਸੀਤਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ।। ੨.੧੧੬.
ਕਿਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਚੌਕਸ ਹੈ, ਅਣਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਹਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ?
ਅਥਰ੍षਿਰ੍ਜਰਯਾ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤਪਸਾ ਚ ਜਰਾਂ ਗਤ: । ਵੇਪਮਾਨ ਇਵੋਵਾਚ ਰਾਮਂ ਭੂਤਦਯਾਪਰਮ੍ ।। ੨.੧੧੬.
ਫਿਰ, ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਤ: ਕਲ੍ਯਾਣਸਤ੍ਤ੍ਵਾਯਾ: ਕਲ੍ਯਾਣਾਭਿਰਤੇਸ੍ਤਥਾ । ਚਲਨਂ ਤਾਤ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਵਿਸ਼ੇषਤ: ।। ੨.੧੧੬.
ਤਾਤਾ, ਵੈਦੇਹੀ ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚੰਗੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗਲਤ ਵਿਹਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਤਾਵਤ੍ਤਾਪਸਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਰਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਨਾ: ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਮਿਥ: ਕਥਾ: ।। ੨.੧੧੬.
ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਾਵਣਾਵਰਜ: ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਖਰੋ ਨਾਮੇਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ: । ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਾਪਸਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਕੇਤਨਾਨ੍ ।। ੨.੧੧੬.
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਖਰ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਧृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਜਿਤਕਾਸ਼ੀਂ ਚ ਨृਸ਼ਂਸ: ਪੁਰੁषਾਦਕ: । ਅਵਲਿਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਾਪਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਤਾਤ ਨ ਮृष੍ਯਤੇ ।। ੨.੧੧੬.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਠੀਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਦਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਤਾਤਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਵਂ ਯਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਾਤ ਵਰ੍ਤਸੇ । ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵਿਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਾਪਸਾਨ੍ ।। ੨.੧੧੬.
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।