ਅਮृष੍ਯਮਾਣ: ਪੁਨਰੁਗ੍ਰਤੇਜਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਕ੍ਯਹੇਤੁਮ੍ । ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਂ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਨੂਜੋ ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣੋ ਵਚਨਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ।। ੨.੧੦੯.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇਜ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਚ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਤਾਞ੍ਚ । ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਦੇਵਾਤਿਥਿਪੂਜਨਂ ਚ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਹੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤ: ।। ੨.੧੦੯.
ਸਚ, ਧਰਮ, ਸ਼ੌਰ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਗੁਣਵਾਨ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੇਨੈਵਮਾਜ੍ਞਾਯ ਯਥਾਵਦਰ੍ਥਮੇਕੋਦਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾ: । ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤ: ਸਕਲਂ ਯਥਾਵਤ੍ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਗਮਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ: ।। ੨.੧੦੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਵਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਨ੍ਦਾਮ੍ਯਹਂ ਕਰ੍ਮ ਪਿਤੁ: ਕृਤਂ ਤਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਵਿषਮਸ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਨਯੈਵਂਵਿਧਯਾ ਚਰਨ੍ਤਂ ਸੁਨਾਸ੍ਤਿਕਂ ਧਰ੍ਮਪਥਾਦਪੇਤਮ੍ ।। ੨.੧੦੯.
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਹ ਕੰਮ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਗਲਤ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਹਿ ਚੋਰ: ਸ ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਮਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧਿ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿ ਯ: ਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯਤਮ: ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੇਨਾਭਿਮੁਖੋ ਬੁਧ: ਸ੍ਯਾਤ੍ ।। ੨.੧੦੯.
ਜਿਵੇਂ ਚੋਰ, ਤਿਵੇਂ ਐਸਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ; ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਮਝੋ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਨਾ: ਪੂਰ੍ਵਤਰੇ ਵਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚਕ੍ਰੁ: । ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦੇਮਂ ਚ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾ: ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਹੁਤਂ ਕृਤਂ ਚ ।। ੨.੧੦੯.
ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹਵਨ ਤੇ ਯਜਨ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੇ ਰਤਾ: ਸਤ੍ਪੁਰੁषੈ: ਸਮੇਤਾਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੋ ਦਾਨਗੁਣਪ੍ਰਧਾਨਾ: । ਅਹਿਂਸਕਾ ਵੀਤਮਲਾਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮੁਨਯ: ਪ੍ਰਧਾਨਾ: ।। ੨.੧੦੯.
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਅਹਿੰਸਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ — ਐਸੇ ਮੁਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਸਰੋषਂ ਰਾਮਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ । ਉਵਾਚ ਤਥ੍ਯਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚ: ਸਾਨੁਨਯਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰ: ।। ੨.੧੦੯.
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਨਿਰਭੀਕ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਸਚ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋऽਹਂ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕੋऽਭਵਂ ਭਵੇਯ ਕਾਲੇ ਪੁਨਰੇਵ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ।।੨.੧੦੯.
ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਹਾਂ, ਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਫਿਰ ਨਾਸਤਿਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।
ਸ ਚਾਪਿ ਕਾਲੋ ऽਯਮੁਪਾਗਤ: ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਥਾ ਮਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਗੁਦੀਰਿਤਾ । ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨਾਰ੍ਥਂ ਤਵ ਰਾਮ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਮਯੈਤਦੀਰਿਤਮ੍ ।। ੨.੧੦੯.
ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਪਰ, ਰਾਮ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਣ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮ: ਸਰ੍ਗ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕਸੌ ਨੌਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
thumb|ਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਮਾਜ੍ਞਾਯ ਰਾਮਂ ਤਂ ਵਸਿष੍ਠ: ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ । ਜਾਬਾਲਿਰਪਿ ਜਾਨੀਤੇ ਲੋਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗਤਾਗਤਿਮ੍ ।। ੨.੧੧੦.
ਜਦੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕਿਹਾ: "ਜਾਬਾਲੀ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।"
ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤੁਕਾਮਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਮੇਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਇਮਾਂ ਲੋਕਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲੋਕਨਾਥ ਨਿਬੋਧ ਮੇ ।। ੨.੧੧੦.
ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਹੁਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਲਿਲਮੇਵਾਸੀਤ੍ ਪृਥਿਵੀ ਯਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਤਤ: ਸਮਭਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਦੈਵਤੈ: ਸਹ । ਸ ਵਰਾਹਸ੍ਤਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਜ੍ਜਹਾਰ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੨.੧੧੦.
ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਬਣੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਭਰਿਆ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੂਰ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਪਰ ਲਿਆਇਆ।
ਅਸृਜਚ੍ਚ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੈ: ਕृਤਾਤ੍ਮਭਿ: । ਆਕਾਸ਼ਪ੍ਰਭਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਨਿਤ੍ਯ ਅਵ੍ਯਯ: ।। ੨.੧੧੦.
ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾਈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਰੀਚਿ: ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਮਰੀਚੇ: ਕਾਸ਼੍ਯਪ: ਸੁਤ: ।। ੨.੧੧੦.
ਉਸ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਸ਼ਯਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ ਕਾਸ਼੍ਯਪਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਸੁਤ: । ਸ ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ: ਪੂਰ੍ਵਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ੍ਤੁ ਮਨੋ: ਸੁਤ: ।। ੨.੧੧੦.
ਕਾਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੋਂ ਮਨੂ, ਜੋ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਮਨੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯੇਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਤ੍ਤਾ ਸਮृਦ੍ਧਾ ਮਨੁਨਾ ਮਹੀ । ਤਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ।। ੨.੧੧੦.
ਇਹ ਸੁਖੀ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੂ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਜਾਣੋ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਸੁਤ: ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰੇਵੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤ: । ਕੁਕ੍ਸ਼ੇਰਥਾਤ੍ਮਜੋ ऺਵੀਰੋ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰੁਦਪਦ੍ਯਤ ।। ੨.੧੧੦.
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਕੁਕਸ਼ੀ ਸੀ, ਤੇ ਕੁਕਸ਼ੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ੇਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਾਣ: ਪੁਤ੍ਰ: ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਬਾਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਹਾਬਾਹੁਰਨਰਣ੍ਯੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾ: ।। ੨.੧੧੦.
ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਬਾਣਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਬਾਣਾ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨਰਣਯ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਨਾਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਬਭੂਵਾਸ੍ਮਿਨ੍ਨ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸਤਾਂ ਵਰੇ । ਅਨਰਣ੍ਯੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਤਸ੍ਕਰੋ ਨਾਪਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ।। ੨.੧੧੦.
ਅਨਰਣਯ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਅਣਜੋੜ ਮੀਂਹ ਪਈ, ਨਾ ਕਦੇ ਅਕਾਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਨਰਣ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁ: ਪृਥੂ ਰਾਜਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪृਥੋਰ੍ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰੁਦਪਦ੍ਯਤ । ਸ ਸਤ੍ਯਵਚਨਾਦ੍ਵੀਰ: ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਦਿਵਙ੍ਗਤ: ।। ੨.੧੧੦.
ਅਨਰਣਯ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਪ੍ਰਿਥੂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਚ ਬੋਲਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੋਰਭਵਤ੍ਸੂਨੁਰ੍ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾ: । ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੨.੧੧੦.
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੁੰਧੁਮਾਰਾ ਸੀ; ਧੁੰਧੁਮਾਰਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸੁਤ: ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਮਾਨ੍ਧਾਤੁਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾ: ਸੁਸਨ੍ਧਿਰੁਦਪਦ੍ਯਤ ।। ੨.੧੧੦.
ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਂਧਾਤਾ ਹੋਇਆ; ਮਾਂਧਾਤਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੁਸੰਧਿ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸੁਸਨ੍ਧੇਰਪਿ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਧ੍ਰੁਵਸਨ੍ਧਿ: ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ੍ । ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਧ੍ਰੁਵਸਨ੍ਧੇਸ੍ਤੁ ਭਰਤੋ ਰਿਪੁਸੂਦਨ: ।। ੨.੧੧੦.
ਸੁਸੰਧਿ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੇ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ; ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਭਰਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਭਰਤਾਤ੍ਤੁ ਮਹਾਬਾਹੋਰਸਿਤੋ ਨਾਮ ਜਾਯਤ । ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਪ੍ਰਤਿਰਾਜਾਨ ਉਦਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਸ਼ਤ੍ਰਵ: । ਹੈਹਯਾਸ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਬਿਨ੍ਦਵ: ।। ੨.੧੧੦.
ਭਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਸੀਤ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਹਯ, ਤਾਲਜੰਘ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸ਼ਸ਼ਿਬਿੰਦੂ ਰਾਜਾ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣੇ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਵਾਸਿਤ: । ਸ ਚ ਸ਼ੈਲਵਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਬਭੂਵਾਭਿਰਤੋ ਮੁਨਿ: ।। ੨.੧੧੦.
ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਰਿਹ ਕੇ, ਮুনি ਵਾਂਗ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦ੍ਵੇ ਚਾਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯੇ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯੌ ਬਭੂਵਤੁਰਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿ: । ਏਕਾ ਗਰ੍ਭਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯੈ ਸਗਰਂ ਦਦੌ ।। ੨.੧੧੦.
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਗਰਭਵਤੀ; ਇੱਕ ਨੇ ਦੂਜੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤ: । ਤਮृषਿਂ ਸਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਤ੍ਵਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍ ।। ੨.੧੧੦.
ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚਯਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਮਵੰਤ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਕਾਲਿੰਦੀ ਆਈ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ।
ਸ ਤਾਮਭ੍ਯਵਦਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਰੇਪ੍ਸੁਂ ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਨਿ । ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਦੇਵਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤ: । ਧਾਰ੍ਮਿਕਸ਼੍ਚ ਸੁਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ऽਰਿਸੂਦਨ: ।। ੨.੧੧੦.
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਰਮਵਾਨ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'