ਭਵਾਨਪਿ ਤਥੇਤ੍ਯੇਵ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ । ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿषੇਚਨਾਤ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਤੂੰ ਵੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ऋਣਾਨ੍ਮੋਚਯ ਰਾਜਾਨਂ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਭਰਤ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪਿਤਰਂ ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਮਾਤਰਂ ਚਾਭਿਨਨ੍ਦਯ ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਪੁਰਾ ਤਾਤ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰ੍ਗੀਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ । ਗਯੇਨ ਯਜਮਾਨੇਨ ਗਯੇष੍ਵੇਵ ਪਿਤऽਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੨.੧੦੭.
ਪਿਆਰੇ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਜਨ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਪੁਨ੍ਨਾਮ੍ਨੋ ਨਰਕਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਿਤਰਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਸੁਤ: । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ: ਪਿਤऽਨ੍ ਯਤ੍ਪਾਤਿ ਵਾ ਸੁਤ: ।। ੨.੧੦੭.
ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਨਾਮ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪੁੱਤਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏष੍ਟਵ੍ਯਾ ਬਹਵ: ਪੁਤ੍ਰਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾ: । ਤੇषਾਂ ਵੈ ਸਮਵੇਤਾਨਾਮਪਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਯਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੇਕਰ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੀ ਗਯਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਰਾਜਰ੍षਯ: ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤੀਤਾ ਰਾਜਨਨ੍ਦਨ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਰਾਹਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਿਤਰਂ ਨਰਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨.੧੦੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਲਾਡਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੋ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਗਚ੍ਛ ਭਰਤ ਪ੍ਰਕृਤੀਰਨੁਰਞ੍ਜਯ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਵੀਰ ਸਹ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿ: ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ, ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਹਮਪ੍ਯਵਿਲਮ੍ਬਯਨ੍ । ਆਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਹਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ।। ੨.੧੦੭.
ਮੈਂ ਵੀ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ — ਵੈਦੇਹੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ — ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਨ।
ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਭਵ ਸ੍ਵਯਂ ਨਰਾਣਾਂ ਵਨ੍ਯਾਨਾਮਹਮਪਿ ਰਾਜਰਾਣ੍ਮृਗਾਣਾਮ੍ । ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਂ ਪੁਰਵਰਮਦ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟ: ਸਂਹृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਹਮਪਿ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾ; ਮੈਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਛਾਯਾਂ ਤੇ ਦਿਨਕਰਭਾ: ਪ੍ਰਬਾਧਮਾਨਂ ਵਰ੍षਤ੍ਰਂ ਭਰਤ ਕਰੋਤੁ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ । ਏਤੇषਾਮਹਮਪਿ ਕਾਨਨਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਛਾਯਾਂ ਤਾਮਤਿ ਸ਼ਯਿਨੀਂ ਸੁਖੀ ਸ਼੍ਰਯਿष੍ਯੇ ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਦੇਣ। ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਛਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ: ਕੁਸ਼ਲਮਤਿਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਹਾਯ: ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਮ ਵਿਦਿਤ: ਪ੍ਰਧਾਨਮਿਤ੍ਰਮ੍ । ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਨਯਵਰਾ ਵਯਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਤ੍ਯਸ੍ਥਂ ਭਰਤ ਚਰਾਮ ਮਾ ਵਿषਾਦਮ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲਵਾਨ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਮੇਰਾ ਮੁੱਖ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚਾਰੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਨ, ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗੇ — ਭਰਤ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮ: ਸਰ੍ਗ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤ ਸੌ ਸੱਤਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
thumb|ਅष੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤਂ ਭਰਤਂ ਜਾਬਾਲਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮ: । ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮਾਪੇਤਮਿਦਂ ਵਚ: ।। ੨.੧੦੮.
ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸਾਧੁ ਰਾਘਵ ਮਾਭੂਤ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰੇਵਂ ਨਿਰਰ੍ਥਿਕਾ । ਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯੇਵ ਹ੍ਯਾਰ੍ਯਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨ: ।। ੨.੧੦੮.
ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਰਾਘਵ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਐਸਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਕ: ਕਸ੍ਯ ਪੁਰੁषੋ ਬਨ੍ਧੁ: ਕਿਮਾਪ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਯਦੇਕੋ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰੇਕ ਏਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੨.੧੦੮.
ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਿਸ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਰ ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਚੇਤਿ ਰਾਮ ਸਜ੍ਜੇਤਯੋ ਨਰ: । ਉਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਸ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ।। ੨.੧੦੮.
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਮਾਂ' ਤੇ 'ਪਿਤਾ' ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਗਲ ਸਮਝੋ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਤਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਨਰ: ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਸੇਤ੍ । ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਚ ਤਮਾਵਾਸਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠੇਤਾਪਰੇ ऽਹਨਿ ।। ੨.੧੦੮.
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ,
ਏਵਮੇਵ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਗृਹਂ ਵਸੁ । ਆਵਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਜ੍ਜਨਾ: ।। ੨.੧੦੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਕੁਤਸਥ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਸਿਰਫ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਨਹੀਂ।
ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਆਸ੍ਥਾਤੁਂ ਕਾਪਥਂ ਦੁ:ਖਂ ਵਿषਮਂ ਬਹੁਕਣ੍ਟਕਮ੍ ।। ੨.੧੦੮.
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ, ਔਖਾ ਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਭਰਿਆ ਰਾਹ ਨਾ ਚੁਣ।
ਸਮृਦ੍ਧਾਯਾਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮਾਤ੍ਮਾਨਮਭਿषੇਚਯ । ਏਕਵੇਣੀ ਧਰਾ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਗਰੀ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ।। ੨.੧੦੮.
ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣ; ਸ਼ਹਿਰ, ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਜਭੋਗਾਨਨੁਭਵਨ੍ ਮਹਾਰ੍ਹਾਨ੍ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜ । ਵਿਹਰ ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ।। ੨.੧੦੮.
ਪਾਰਥਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਰਾਜਸੀ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਮਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਸਵਰਗ-ਭੂਮੀ 'ਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ । ਅਨ੍ਯੋ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਮਨ੍ਯ: ਸ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੁਰੁ ਯਦੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੨.੧੦੮.
ਤੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜੋ ਆਖੇ, ਉਹੀ ਕਰ।
ਬੀਜਮਾਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾ ਜਨ੍ਤੋ: ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਰੁਧਿਰਮੇਵ ਚ । ਸਂਯੁਕ੍ਤਮृਤੁਮਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਪੁਰੁषਸ੍ਯੇਹ ਜਨ੍ਮ ਤਤ੍ ।। ੨.੧੦੮.
ਪਿਤਾ ਸਿਰਫ ਜੀਵ ਦਾ ਬੀਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਫੈਦ ਤੇ ਲਾਲ ਰਸ; ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਤ: ਸ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇਨ ਵੈ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰੇषਾ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵਿਹਨ੍ਯਸੇ ।। ੨.੧੦੮.
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਧਰ੍ਮਪਰਾ ਯੇ ਯੇ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਨੇਤਰਾਨ੍ । ਤੇ ਹਿ ਦੁ:ਖਮਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਭੇਜਿਰੇ ।। ੨.੧੦੮.
ਜੋ ਲੋਕ ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਦੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਕਾ ਪਿਤृਦੈਵਤ੍ਯਮਿਤ੍ਯਯਂ ਪ੍ਰਸृਤੋ ਜਨ: । ਅਨ੍ਨਸ੍ਯੋਪਦ੍ਰਵਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮृਤੋ ਹਿ ਕਿਮਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ।। ੨.੧੦੮.
ਲੋਕ ਅਸ਼ਟਕਾ ਰੀਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੇਖ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦਿ ਭੁਕ੍ਤਮਿਹਾਨ੍ਯੇਨ ਦੇਹਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਸਤ: ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨ ਤਤ੍ ਪਥ੍ਯਸ਼ਨਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨.੧੦੮.
ਜੇ ਇੱਥੇ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਪਰਦੇਸੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦਾਨਸਂਵਨਨਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥਾ ਮੇਧਾਵਿਭਿ: ਕृਤਾ: । ਯਜਸ੍ਵ ਦੇਹਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਯਸ੍ਵ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ ।। ੨.੧੦੮.
ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਬਣਾਏ ਹਨ: 'ਯਜਨ ਕਰ, ਦਾਨ ਦੇ, ਦীক্ষਾ ਲੈ, ਤਪ ਕਰ, ਬਾਹਰ ਆ ਜਾ।'
ਸ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਕੁਰੁ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯਤ੍ਤਦਾਤਿष੍ਠ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪृष੍ਠਤ: ਕੁਰੁ ।। ੨.੧੦੮.
ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕਿ 'ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ'; ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ, ਜੋ ਲੁਕਿਆ ਹੈ, ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ।
ਸ ਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਭਰਤੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤ: ।। ੨.੧੦੮.
ਇਹ ਸਮਝ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ, ਭਰਤ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲ ਲੈ।