ਕੈਕੇਯੀਂ ਮਾਂ ਚ ਤਾਤਂ ਚ ਸੁਹृਦੋ ਬਾਨ੍ਧਵਾਂਸ਼੍ਚ ਨ: । ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਭਵਾਨ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਕੈਕਈ, ਮੈਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ — ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ।
ਕ੍ਵ ਚਾਰਣ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਚ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ऺਤ੍ਰ ਕ੍ਵ ਜਟਾ: ਕ੍ਵ ਚ ਪਾਲਨਮ੍ । ਈਦृਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਹਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਭਵਾਨ੍ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੨.੧੦੬.
ਜੰਗਲ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜਟਾ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ — ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੰਬੰਧ? ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਟੁੱਟਾ-ਫੁੱਟਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਏष ਹਿ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਰ੍ਮ: ਕ੍ਸ਼ਤ੍ऺਿਤ੍ਰਯਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਮ੍ । ਯੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਂਸ਼ਯਸ੍ਥਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਆਯਤਿਸ੍ਥਂ ਚਰੇਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ऺਤ੍ਰਬਨ੍ਧੁਰਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਕੌਣ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਣਪੱਕਾ ਤੇ ਅਣਸੁਣਿਆ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ?
ਅਥ ਕ੍ਲੇਸ਼ਜਮੇਵ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਧਰ੍ਮੇਣ ਚਤੁਰੋ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਪਾਲਯਨ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਹਿ ।। ੨.੧੦੬.
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁੱਖਦਾਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਹਿ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਸ੍ਤਂ ਕਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੨.੧੦੬.
ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ; ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਬਾਲ: ਸ੍ਥਾਨੇਨ ਜਨ੍ਮਨਾ ਭਵਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਸ ਕਥਂ ਪਾਲਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭੂਮਿਂ ਭਵਤਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ।। ੨.੧੦੬.
ਸਿੱਖਿਆ, ਦਰਜੇ ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹੀਨਬੁਦ੍ਧਿਗੁਣੋ ਬਾਲੋ ਹੀਨ: ਸ੍ਥਾਨੇਨ ਚਾਪ੍ਯਹਮ੍ । ਭਵਤਾ ਚ ਵਿਨਾਭੂਤੋ ਨ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ।। ੨.੧੦੬.
ਮੈਂ ਬੱਚਾ ਹਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ।
ਇਦਂ ਨਿਖਿਲਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਮਕਣ੍ਟਕਮ੍ । ਅਨੁਸ਼ਾਧਿ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਹ ਬਾਨ੍ਧਵੈ: ।। ੨.੧੦੬.
ਇਹ ਪੂਰਾ, ਸੁਚੱਜਾ, ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਰਾਜ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਚਲਾਓ।
ਇਹੈਵ ਤ੍ਵਾ ऽਭਿषਿਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾ: ਪ੍ਰਕृਤਯ: ਸਹ । ऋਤ੍ਵਿਜ: ਸਵਸਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾ: ।। ੨.੧੦੬.
ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੰਡਤ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਣ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਭਿਰਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪਾਲਨੇ ਵ੍ਰਜ । ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਤਰਸਾ ਲੋਕਾਨ੍ ਮਰੁਦ੍ਭਿਰਿਵ ਵਾਸਵ: ।। ੨.੧੦੬.
ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਓ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ऋਣਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯਪਾਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਦੁਰ੍ਹृਦ: ਸਾਧੁ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਹਨ੍ । ਸੁਹृਦਸ੍ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ਕਾਮੈਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਾਤ੍ਰਾਨੁਸ਼ਾਧਿ ਮਾਮ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਕਰੋ।
ਅਦ੍ਯਾਰ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾ: ਸਨ੍ਤੁ ਸੁਹृਦਸ੍ਤੇ ऽਭਿषੇਚਨੇ । ਅਦ੍ਯ ਭੀਤਾ: ਪਲਾਯਨ੍ਤਾਂ ਦੁਰ੍ਹृਦਸ੍ਤੇ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ।। ੨.੧੦੬.
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਤੇਰੇ ਰਾਜਤਿਲਕ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਡਰ ਕੇ ਦੱਸੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ।
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਮਮ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮृਜ੍ਯ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਅਦ੍ਯ ਤਤ੍ਰਭਵਨ੍ਤਂ ਚ ਪਿਤਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਉੱਤੇ ਆਈ ਨਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇ ਅੱਜ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ।
ਸ਼ਿਰਸਾ ਤ੍ਵਾ ऽਭਿਯਾਚੇ ऽਹਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਕਰੁਣਾਂ ਮਯਿ । ਬਾਨ੍ਧਵੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇष੍ਵਿਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ: ।। ੨.੧੦੬.
ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਮੇਰੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਥੈਤਤ੍ ਪृष੍ਠਤ: ਕृਤ੍ਵਾ ਵਨਮੇਵ ਭਵਾਨਿਤ: । ਗਮਿष੍ਯਤਿ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਤਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਪ੍ਯਹਮ੍ ।। ੨.੧੦੬.
ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਤਥਾਹਿ ਰਾਮੋ ਭਰਤੇਨ ਤਾਮ੍ਯਤਾ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਮਾਨ: ਸ਼ਿਰਸਾ ਮਹੀਪਤਿ: । ਨ ਚੈਵ ਚਕ੍ਰੇ ਗਮਨਾਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਮਤਿਂ ਪਿਤੁਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤ: ।। ੨.੧੦੬.
ਭਰਤ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ, ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ।
ਤਦਦ੍ਭੁਤਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵੇ ਸਮਂ ਜਨੋ ਹਰ੍षਮਵਾਪ ਦੁ:ਖਿਤ: । ਨ ਯਾਤ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਮਿਤਿ ਦੁ:ਖਿਤੋ ऽਭਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਰਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਤ੍ਵਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਰ੍षਿਤ: ।। ੨.੧੦੬.
ਰਾਘਵ ਦੀ ਅਜੋਕੀ ਡੌਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਨਾ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਢੀਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਜ्ञਾ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਮृਤ੍ਵਿਜੋ ਨੈਗਮਯੂਥਵਲ੍ਲਭਾਸ੍ਤਦਾ ਵਿਂਸਜ੍ਞਾਸ਼੍ਰੁਕਲਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤਰ: । ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਭਰਤਂ ਪ੍ਰਤੁष੍ਟੁਵੁ: ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਾਮਂ ਚ ਯਯਾਚਿਰੇ ਸਹ ।। ੨.੧੦੬.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਭਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ षਡੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮ: ਸਰ੍ਗ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸ਼ਤ ਛੇਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।
thumb|ਸਪ੍ਤਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਪੁਨਰੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਭਰਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜ: । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤ: ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤਿਮਧ੍ਯੇ ऽਭਿਸਤ੍ਕृਤ: ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਉਪਪਨ੍ਨਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਮੇਵਮਭਾषਥਾ: । ਜਾਤ: ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਾਤ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਪੁਰਾ ਭ੍ਰਾਤ: ਪਿਤਾ ਨ: ਸ ਮਾਤਰਂ ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ । ਮਾਤਾਮਹੇ ਸਮਾਸ਼੍ਰੌषੀਦ੍ਰਾਜ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਨਾ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦਾ ਵਧੀਆ ਦਾਜ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਦੈਵਾਸੁਰੇ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਜਨਨ੍ਯੈ ਤਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ: । ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਵਰਮਾਰਾਧਿਤ: ਪ੍ਰਭੁ: ।। ੨.੧੦੭.
ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤ: ਸਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਤਵ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਅਯਾਚਤ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦ੍ਵੌ ਵਰੌ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ।। ੨.੧੦੭.
ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ।
ਤਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਂ ਤਥਾ । ਤੌ ਚ ਰਾਜਾ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯੈ ਨਿਯੁਕ੍ਤ: ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਰੌ ।। ੨.੧੦੭.
ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸਾ ਮੰਗਿਆ; ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਵਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇਨ ਪਿਤ੍ਰਾ ऽਹਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਯੁਕ੍ਤ: ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਵਨੇ ਵਾਸਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਰਦਾਨਿਕਮ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਵੀ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੱਝਿਆ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਹਂ ਵਨਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਜਨਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨ੍ਵਿਤ: । ਸੀਤਯਾ ਚਾਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵ: ਸਤ੍ਯਵਾਦੇ ਸ੍ਥਿਤ: ਪਿਤੁ: ।। ੨.੧੦੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਭਵਾਨਪਿ ਤਥੇਤ੍ਯੇਵ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ । ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿषੇਚਨਾਤ੍ ।। ੨.੧੦੭.
ਤੂੰ ਵੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ऋਣਾਨ੍ਮੋਚਯ ਰਾਜਾਨਂ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਭਰਤ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪਿਤਰਂ ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਮਾਤਰਂ ਚਾਭਿਨਨ੍ਦਯ ।। ੨.੧੦੭.
ਭਰਤ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ।