ਵੀਰੈਰਧ੍ਯੁषਿਤਾਂ ਪੂਰ੍ਵਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤਾਤ ਪੂਰ੍ਵਕੈ: । ਸਤ੍ਯਨਾਮਾਂ ਦृਢਦ੍ਵਾਰਾਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਙ੍ਕੁਲਾਮ੍ ।। ੨.੧੦੦.
ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੂਰਵਜ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਚ ਹੈ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਜੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਤੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈ: ਕ੍ਸ਼ਤ੍ऺਿਤ੍ਰਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈ: ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤੈ: ਸਦਾ । ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਮਹੋਤ੍ਸਾਹੈਰ੍ਵृਤਾਮਾਰ੍ਯੈ: ਸਹਸ੍ਰਸ਼: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਰ੍ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਵृਤਾਂ ਵੈਦ੍ਯਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸੁਮੁਦਿਤਾਂ ਸ੍ਫੀਤਾਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਸਿ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਬਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਯੋਧਿਆ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ?
ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਚਿਤ੍ਯਸ਼ਤੈਰ੍ਜੁष੍ਟ: ਸੁਨਿਵਿष੍ਟਜਨਾਕੁਲ: । ਦੇਵਸ੍ਥਾਨੈ: ਪ੍ਰਪਾਭਿਸ਼੍ਚ ਤਟਾਕੈਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੰਦਰਾਂ, ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਨਰਨਾਰੀਕ: ਸਮਾਜੋਤ੍ਸਵਸ਼ੋਭਿਤ: । ਸੁਕृष੍ਟਸੀਮਾ ਪਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਹਿਂਸਾਭਿ: ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਹੈ, ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ?
ਅਦੇਵਮਾਤृਕੋ ਰਮ੍ਯ: ਸ਼੍ਵਾਪਦੈ: ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤ: । ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਭਯੈ: ਸਰ੍ਵੈ: ਖਨਿਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਵਿਵਰ੍ਜਿਤੋ ਨਰੈ: ਪਾਪੈਰ੍ਮਮ ਪੂਰ੍ਵੈ: ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤ: । ਕਚ੍ਚਿਜ੍ਜਨਪਦ: ਸ੍ਫੀਤ: ਸੁਖਂ ਵਸਤਿ ਰਾਘਵ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਇਲਾਕਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਦਯਿਤਾ: ਸਰ੍ਵੇ ਕृषਿਗੋਰਕ੍ਸ਼ਜੀਵਿਨ: । ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਯਾਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਸ੍ਤਾਤ ਲੋਕੋ ਹਿ ਸੁਖਮੇਧਤੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਗੁਪ੍ਤਿਪਰੀਹਾਰੈ: ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਭਰਣਂ ਕृਤਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿषਯਵਾਸਿਨ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ? ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ: ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਸਿ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ: । ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਸ੍ਯਾਸਾਂ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਗੁਹ੍ਯਂ ਨ ਭਾषਸੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨਾਗਵਨਂ ਗੁਪ੍ਤਂ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਧੇਨੁਕਾ: । ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਗਣਿਕਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਣਾਂ ਚ ਤृਪ੍ਯਸਿ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਦੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਸੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਉਤ੍ਥਾਯੋਤ੍ਥਾਯ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਪਥੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਸਜ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਾ: ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ऽਵਿਸ਼ਙ੍ਕਯਾ । ਸਰ੍ਵੇ ਵਾ ਪੁਨਰੁਤ੍ਸृष੍ਟਾ ਮਧ੍ਯਮੇਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ, ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਧੂਰੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਯੁਧੋਦਕੈ: । ਯਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਥਾ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰੈ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕਿਲੇ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਹਥਿਆਰ, ਪਾਣੀ, ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਰਪੂਰ ਹਨ?
ਆਯਸ੍ਤੇ ਵਿਪੁਲ: ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਕਚ੍ਚਿਦਲ੍ਪਤਰੋ ਵ੍ਯਯ: । ਅਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਨ ਤੇ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕੋਸ਼ੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰਾਘਵ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦਨ ਵੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਖਰਚ ਘੱਟ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਖਜਾਨਾ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਉਪਯੋਗ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ?
ਦੇਵਤਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪਿਤ੍ਰਰ੍ਥੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਭ੍ਯਾਗਤੇषੁ ਚ । ਯੋਧੇषੁ ਮਿਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇषੁ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇ ਵ੍ਯਯ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਖਰਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਆਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਤਰਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ऽ ऽਕ੍ਸ਼ਾਰਿਤਸ਼੍ਚੋਰਕਰ੍ਮਣਾ । ਅਪृष੍ਟ: ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਨ ਲੋਭਾਦ੍ਵਧ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਚਿ: ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਭਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕਦੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ, ਨਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਛੇ ਦੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਗृਹੀਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਦृष੍ਟ: ਸਕਾਰਣ: । ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚੋਰੋ ਧਨਲੋਭਾਨ੍ਨਰਰ੍षਭ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਚੋਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਤੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਕਦੇ ਵੀ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ?
ਵ੍ਯਸਨੇ ਕਚ੍ਚਿਦਾਢ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵ । ਅਰ੍ਥਂ ਵਿਰਾਗਾ: ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਵਾਮਾਤ੍ਯਾ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾ: ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਯਾਨਿ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਸ਼ਸ੍ਤਾਨਾਂ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਰਾਣਿ ਰਾਘਵ । ਤਾਨਿ ਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੂਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮਨੁਸ਼ਾਸਤ: ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੰਝੂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੰਝੂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਬਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਵੈਦ੍ਯਮੁਖ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ । ਦਾਨੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਤ੍ਰਿਭਿਰੇਤੈਰ੍ਬੁਭੂषਸੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕੀ ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਾਨ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਪਸਾਨ੍ ਦੇਵਤਾਤਿਥੀਨ੍ । ਚੈਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚ ਨਮਸ੍ਯਸਿ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੂੰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤਪੱਸੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ, ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਸਫਲ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਦਰ੍ਥੇਨ ਵਾ ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਾ ਪੁਨ: । ਉਭੌ ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਲੋਭੇਨ ਕਾਮੇਨ ਚ ਨ ਬਾਧਸੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੂੰ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਦੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਾਸਤੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਨਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਦਰ੍ਥਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਜਯਤਾਂ ਵਰ । ਵਿਭਜ੍ਯ ਕਾਲੇ ਕਾਲਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਰਦ ਸੇਵਸੇ ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰਕੇ, ਧਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਇੱਛਾ—ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ: ਸ਼ਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਾ: । ਆਸ਼ਂਸਨ੍ਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪੌਰਜਾਨਪਦੈ: ਸਹ ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਖੈਰੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ?
ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਮਨृਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਪ੍ਰਮਾਦਂ ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰਤਾਮ੍ । ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਜ੍ਞਾਨਵਤਾਮਾਲਸ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਵृਤ੍ਤਿਤਾਮ੍ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੂੰ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਝੂਠ, ਗੁੱਸਾ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਕੰਮ ਟਾਲਣਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ, ਆਲਸ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈਂ?
ਏਕਚਿਨ੍ਤਨਮਰ੍ਥਾਨਾਮਨਰ੍ਥਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਣਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਨਾਮਨਾਰਮ੍ਭਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਮੁਸੀਬਤ ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ, ਫੈਸਲੇ ਕਰਕੇ ਨਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈਂ?
ਮਙ੍ਗਲਸ੍ਯਾਪ੍ਰਯੋਗਂ ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤ: । ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਰ੍ਜਯਸ੍ਯੇਤਾਨ੍ ਰਾਜਦੋषਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।। ੨.੧੦੦.
ਕੀ ਤੂੰ ਚੌਦਾਂ ਰਾਜੀ ਗਲਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਠ ਕੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨਾ ਆਦਿ, ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈਂ?
ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ ਸਪ੍ਤਵਰ੍ਗਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤ: । ਅष੍ਟਵਰ੍ਗਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ ।। ੨.੧੦੦.
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕੀ ਤੂੰ ਦਸ, ਪੰਜ, ਚਾਰ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਅਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਜਯਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ षਾਙ੍ਗੁਣ੍ਯਂ ਦੈਵਮਾਨੁषਮ੍ । ਕृਤ੍ਯਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਗਞ੍ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੨.੧੦੦.
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਨੀਤੀ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਨ, ਵੀਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ?