ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ । ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲਿਨਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਪਨਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ ॥੧-੧੭-
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਹੇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਤਾਰਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਧਨਦਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਨਰੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਜਨਯਨ੍ਨਲਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਮਾਦਨ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੀ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਨਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨੀਲੋऽਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਃ । ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਵੀਰ੍ਯਾਦਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਜ, ਯਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਮ੍ਮਤੌ । ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਚੈਵ ਜਨਯਾਮਾਸਤੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਨੇ ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ।
ਵਰੁਣੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸੁषੇਣਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਮ੍ । ਸ਼ਰਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਲਃ ॥੧-੧੭-
ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਪਰਜਨਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ਰਭਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰੁਤਸ੍ਯੌਰਸਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ । ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨੋਪੇਤੋ ਵੈਨਤੇਯਸਮੋ ਜਵੇ ॥੧-੧੭-
ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾ ਵੀਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਤੇ ਗਜਾਚਲਸਂਕਾਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਕਾਮ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੇषੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥੧-੧੭-
ਰਿਕਸ਼, ਵਾਨਰ ਤੇ ਗੋ-ਪੁੱਛ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੇਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ।
ਅਜਾਯਤ ਸਮਂ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ । ਗੋਲਾਙ੍ਗੂਲੀषੁ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕਿਂਚਿਦੁਨ੍ਨਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥੧-੧੭-
ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਜਨਮਿਆ; ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧੇਰੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ऋਕ੍ਸ਼ੀषੁ ਚ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਵਾਨਰਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰੀषੁ ਚ । ਦੇਵਾ ਮਹਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਯਕ੍ਸ਼ਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ॥੧-੧੭-
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਕਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਨਰ ਜਨਮ ਲਏ; ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਤਾਰਕਸ਼ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯਕਸ਼,
ਨਾਗਾਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ । ਬਹਵੋ ਜਨਯਾਮਾਸੁਰ੍ਹृष੍ਟਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥੧-੧੭-
ਨਾਗ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼, ਸਿਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਉਰਗ — ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ । ਵਾਨਰਾਨ੍ ਸੁਮਹਾਕਾਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵੈ ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ—ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ।
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀषੁ ਚ । ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਤਦਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਕਾਮਰੂਪਬਲੋਪੇਤਾ ਯਥਾਕਾਮਵਿਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਉੱਚੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ, ਨਾਗ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਬਦਲ ਸਕਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਣ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਦृਸ਼ਾ ਦਰ੍ਪੇਣ ਚ ਬਲੇਨ ਚ । ਸ਼ਿਲਾਪ੍ਰਹਰਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਦਪਯੋਧਿਨਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਸਭ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ।
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ । ਵਿਚਾਲਯੇਯੁਃ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ ਭੇਦਯੇਯੁਃ ਸ੍ਥਿਰਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਸਭ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਦੇ।
ਕ੍ਸ਼ੋਭਯੇਯੁਸ਼੍ਚ ਵੇਗੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ । ਦਾਰਯੇਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਪ੍ਲਵੇਯੁਰ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਭਸ੍ਤਲਂ ਵਿਸ਼ੇਯੁਸ਼੍ਚ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਤੋਯਦਾਨ੍ । ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਮਾਤਙ੍ਗਾਨ੍ ਮਤ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਤੋ ਵਨੇ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਰ੍ਦਮਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਦੇਨ ਪਾਤਯੇਯੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਨ੍ । ਈਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਿ ਹਰੀਣਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਸਕਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੂਥਪਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨੇषੁ ਯੂਥੇषੁ ਹਰੀਣਾਂ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥੧-੧੭-
ਸੈਂਕੜੇ-ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੂਥਪਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁਖੀ ਸਨ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਯੂਥਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ ਵੀਰਾਂਸ਼੍ਚਾਜਨਯਨ੍ ਹਰੀਨ੍ । ਅਨ੍ਯੇ ऋਕ੍ਸ਼ਵਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨੁਪਤਸ੍ਥੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣੇ, ਵਿਰਲੇ ਵਾਨਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਿੱਛਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਅਨ੍ਯੇ ਨਾਨਾਵਿਧਾਞ੍ਛੈਲਾਨ੍ ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ਭੇਜਿਰੇ । ਸੂਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਵਾਲਿਨਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ।
ਭ੍ਰਾਤਰਾਵੁਪਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ । ਨਲਂ ਨੀਲਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀ ਉਹ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਨਾਲੇ ਨਲ, ਨੀਲ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ।
ਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਵਿਚਰਨ੍ਤੋऽਰ੍ਦਯਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮਹੋਰਗਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਸਭ ਗਰੁੜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਂਦੇ।
ਮਹਾਬਲੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਾਲੀ ਵਿਪੁਲਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਜੁਗੋਪ ਭੁਜਵੀਰ੍ਯੇਣ ऋਕ੍ਸ਼ਗੋਪੁਚ੍ਛਵਾਨਰਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਲੰਬੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਿੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ।
ਤੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸ਼ੂਰੈਃ ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਰ੍ਣਵਾ । ਕੀਰ੍ਣਾ ਵਿਵਿਧਸਂਸ੍ਥਾਨੈਰ੍ਨਾਨਾਵ੍ਯਞ੍ਜਨਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ॥੧-੧੭-
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਭਰ ਗਈ।
ਤੈਰ੍ਮੇਘਵृਨ੍ਦਾਚਲਕੂਟਸਂਨਿਭੈ- :::ਰ੍ਮਹਾਬਲੈਰ੍ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਧਿਪੈਃ ਬਭੂਵ ਭੂਰ੍ਭੀਮਸ਼ਰੀਰਰੂਪੈਃ :::ਸਮਾਵृਤਾ ਰਾਮਸਹਾਯਹੇਤੋਃ ॥੧-੧੭-
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀਆਂ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਸਨ, ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ।
thumb|ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਕ੍ਰਤੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਯਮੇਧੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਮਰਾ ਭਾਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍ ॥੧-੧੮-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।