thumb|ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤੁ ਗਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਉਵਾਚ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨਿਦਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਸਂਧਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨੋ ਹਿਤੈषਿਣਃ । ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਹਾਯਾਨ੍ ਬਲਿਨਃ ਸृਜਧ੍ਵਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਸੱਚੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
ਮਾਯਾਵਿਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਵੇਗਸਮਾਨ੍ ਜਵੇ । ਨਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹੋਣ।
ਅਸਂਹਾਰ੍ਯਾਨੁਪਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਸਂਹਨਨਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮृਤਪ੍ਰਾਸ਼ਨਾਨਿਵ ॥੧-੧੭-
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਲ ਸੀ ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਯਕ੍ਸ਼ਪਨ੍ਨਗਕਨ੍ਯਾਸੁ ऋਕ੍ਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀषੁ ਚ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਮੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ,
ਕਿਨ੍ਨਰੀਣਾਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਾਨਰੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਸृਜਧ੍ਵਂ ਹਰਿਰੂਪੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਵਾਨਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਰਗੇ ਹੋਣ।
ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਮਯਾ ਸृष੍ਟੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ऋਕ੍ਸ਼ ਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਜृਮ੍ਭਮਾਣਸ੍ਯ ਸਹਸਾ ਮਮ ਵਕ੍ਰਾਤ੍ ਅਜਾਯਤ ॥੧-੧੭-
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਮਬਵਨ ਨੂੰ, ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਜੰਭਾਈ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਜਨਯਾਮਾਸੁਰੇਵਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਵਾਨਰਰੂਪਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ । ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲਿਨਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਪਨਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ ॥੧-੧੭-
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਹੇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਤਾਰਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਧਨਦਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਨਰੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਜਨਯਨ੍ਨਲਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਮਾਦਨ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੀ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਨਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨੀਲੋऽਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਃ । ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਵੀਰ੍ਯਾਦਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਜ, ਯਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਮ੍ਮਤੌ । ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਚੈਵ ਜਨਯਾਮਾਸਤੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਨੇ ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ।
ਵਰੁਣੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸੁषੇਣਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਮ੍ । ਸ਼ਰਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਲਃ ॥੧-੧੭-
ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਪਰਜਨਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ਰਭਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰੁਤਸ੍ਯੌਰਸਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ । ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨੋਪੇਤੋ ਵੈਨਤੇਯਸਮੋ ਜਵੇ ॥੧-੧੭-
ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾ ਵੀਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਤੇ ਗਜਾਚਲਸਂਕਾਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਕਾਮ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੇषੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥੧-੧੭-
ਰਿਕਸ਼, ਵਾਨਰ ਤੇ ਗੋ-ਪੁੱਛ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੇਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ।
ਅਜਾਯਤ ਸਮਂ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ । ਗੋਲਾਙ੍ਗੂਲੀषੁ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕਿਂਚਿਦੁਨ੍ਨਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥੧-੧੭-
ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਜਨਮਿਆ; ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧੇਰੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ऋਕ੍ਸ਼ੀषੁ ਚ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਵਾਨਰਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰੀषੁ ਚ । ਦੇਵਾ ਮਹਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਯਕ੍ਸ਼ਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ॥੧-੧੭-
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਕਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਨਰ ਜਨਮ ਲਏ; ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਤਾਰਕਸ਼ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯਕਸ਼,
ਨਾਗਾਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ । ਬਹਵੋ ਜਨਯਾਮਾਸੁਰ੍ਹृष੍ਟਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥੧-੧੭-
ਨਾਗ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼, ਸਿਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਉਰਗ — ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ । ਵਾਨਰਾਨ੍ ਸੁਮਹਾਕਾਯਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵੈ ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ—ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ।
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀषੁ ਚ । ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਤਦਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਕਾਮਰੂਪਬਲੋਪੇਤਾ ਯਥਾਕਾਮਵਿਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਉੱਚੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ, ਨਾਗ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਬਦਲ ਸਕਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਣ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਦृਸ਼ਾ ਦਰ੍ਪੇਣ ਚ ਬਲੇਨ ਚ । ਸ਼ਿਲਾਪ੍ਰਹਰਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਦਪਯੋਧਿਨਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਸਭ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ।
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ । ਵਿਚਾਲਯੇਯੁਃ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ ਭੇਦਯੇਯੁਃ ਸ੍ਥਿਰਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਸਭ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦੇ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਦੇ।
ਕ੍ਸ਼ੋਭਯੇਯੁਸ਼੍ਚ ਵੇਗੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ । ਦਾਰਯੇਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਪ੍ਲਵੇਯੁਰ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਭਸ੍ਤਲਂ ਵਿਸ਼ੇਯੁਸ਼੍ਚ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਤੋਯਦਾਨ੍ । ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਮਾਤਙ੍ਗਾਨ੍ ਮਤ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਤੋ ਵਨੇ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਰ੍ਦਮਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਦੇਨ ਪਾਤਯੇਯੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਨ੍ । ਈਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਿ ਹਰੀਣਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਸਕਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੂਥਪਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨੇषੁ ਯੂਥੇषੁ ਹਰੀਣਾਂ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥੧-੧੭-
ਸੈਂਕੜੇ-ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੂਥਪਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁਖੀ ਸਨ।