ਗਜਕਨ੍ਯਾ ਗਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹੇਮਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ: ਪਤਾਕਿਨ: । ਜੀਮੂਤਾ ਇਵ ਘਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਸਘੋषਾ: ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥਿਰੇ ।। ੨.੯੨.
ਹਾਥਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਗਰਜਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ।
ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਪਿ ਯਾਨਾਨਿ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਚ ਲਘੂਨਿ ਚ । ਪ੍ਰਯਯੁ: ਸੁਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਪਾਦੈਰੇਵ ਪਦਾਤਯ: ।। ੨.੯੨.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲ ਪਈਆਂ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਤੁਰੇ।
ਅਥ ਯਾਨਪ੍ਰਵੇਕੈਸ੍ਤੁ ਕੌਸਲ੍ਯਾਪ੍ਰਮੁਖਾ: ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ: । ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯ: ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾਸ੍ਤਦਾ ।। ੨.੯੨.
ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਢੱਕੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ 'ਚ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਰੁਣਾਭਾਸਾਂ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਆਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਭਰਤ: ਸਪਰਿਚ੍ਛਦ: ।। ੨.੯੨.
ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਤਰੁਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੁਭ ਪਲਕੀਨ 'ਚ, ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਾ ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਮਹਾਸੇਨਾ ਗਜਵਾਜਿਰਥਾਕੁਲਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਵृਤ੍ਯ ਮਹਾਮੇਘ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤ: ।। ੨.੯੨.
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧੀ, ਵੱਡੇ ਉਠਦੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ।
ਵਨਾਨਿ ਤੁ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਜੁष੍ਟਾਨਿ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿ: । ਗਙ੍ਗਾਯਾ: ਪਰਵੇਲਾਯਾਂ ਗਿਰਿष੍ਵਪਿ ਨਦੀषੁ ਚ ।। ੨.੯੨.
ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਸਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਦ੍ਵਿਜਵਾਜਿਯੋਧਾ ਵਿਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ਤੀ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਸਙ੍ਘਾਨ੍ । ਮਹਦ੍ਵਨਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗਾਹਮਾਨਾ ਰਰਾਜ ਸੇਨਾ ਭਰਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ।। ੨.੯੨.
ਭਰਤ ਦੀ ਫੌਜ, ਪੰਡਿਤਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੰਗਲ 'ਚ ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉੱਥੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਨਵਤਿਤਮ: ਸਰ੍ਗ:
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਨਵੇਂ-ਦੋਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।
thumb|ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਤਯਾ ਮਹਤ੍ਯਾ ਯਾਯਿਨ੍ਯਾ ਧ੍ਵਜਿਨ੍ਯਾ ਵਨਵਾਸਿਨ: । ਅਰ੍ਦ੍ਦਿਤਾ ਯੂਥਪਾ ਮਤ੍ਤਾ: ਸਯੂਥਾ: ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁ: ।। ੨.੯੩.
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਵਧੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਪਏ।
ऋਕ੍ਸ਼ਾ: ਪृषਤਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਰੁਰਵਸ਼੍ਚ ਸਮਤਨ੍ਤ: । ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਨਰਾਜੀषੁ ਗਿਰਿष੍ਵਪਿ ਨਦੀषੁ ਚ ।। ੨.੯੩.
ਭਾਲੂ, ਚਿਤਕਬਰੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਰੂਸ, ਜੰਗਲਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਸ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰੀਤੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ: । ਵृਤੋ ਮਹਤ੍ਯਾ ਨਾਦਿਨ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗਯਾ ।। ੨.੯੩.
ਧਰਮਵਾਨ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਚੌਕਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਾਗਰੌਘਨਿਭਾ ਸੇਨਾ ਭਰਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨ: । ਮਹੀਂ ਸਞ੍ਛਾਦਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਾਵृषਿ ਦ੍ਯਾਮਿਵਾਮ੍ਬੁਦ: ।। ੨.੯੩.
ਭਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਲੈਣੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਬਦਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਚਿਰਕਾਲਮਿਤ੍ਯਨੇਨ ਕਦਾਚਿਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤ ਇਤਿ ਗਮ੍ਯਤੇ ।। ੨.੯੩.
ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਸੁਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹਨ: । ਉਵਾਚ ਭਰਤ: ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਵਰਮ੍ ।। ੨.੯੩.
ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਵਾਹਨ ਥੱਕ ਗਏ, ਭਰਤ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਰੂਪਂ ਯਥਾ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ । ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ: ਸ੍ਮ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨.੯੩.
ਜਿਵੇਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਯਂ ਗਿਰਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਇਯਂ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ । ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ਦੂਰਾਨ੍ਨੀਲਮੇਘਨਿਭਂ ਵਨਮ੍ ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨੀਲਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਿਰੇ: ਸਾਨੂਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਵਾਰਣੈਰਵਮृਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਾਮਕੈ: ਪਰ੍ਵਤੋਪਮੈ: ।। ੨.੯੩.
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਂਦ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕੁਸੁਮਾਨ੍ਯੇਤੇ ਨਗਾ: ਪਰ੍ਵਤਸਾਨੁषੁ । ਨੀਲਾ ਇਵਾਤਪਾਪਾਯੇ ਤੋਯਂ ਤੋਯਧਰਾ ਘਨਾ: ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਗਰਮੀ ਘੱਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਨ੍ਨਰਾਚਰਿਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਮृਗੈ: ਸਮਨ੍ਤਾਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਮਕਰੈਰਿਵ ਸਾਗਰਮ੍ ।। ੨.੯੩.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਦੇਖੋ ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਨਨਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਕਰਾਂ ਨਾਲ।
ਏਤੇ ਮृਗਗਣਾ ਭਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵੇਗਾ: ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾ: । ਵਾਯੁਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਾ ਸ਼ਰਦਿ ਮੇਘਰਾਜਿਰਿਵਾਮ੍ਬਰੇ ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡੇ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕੁਸੁਮਾਪੀਡਾਨ੍ ਸ਼ਿਰਸ੍ਸੁ ਸੁਰਭੀਨਮੀ । ਮੇਘਪ੍ਰਕਾਸ਼ੈ: ਫਲਕੈਰ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਾ ਯਥਾ ਨਰਾ: ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ 'ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਣੀਆਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ ਚਮਕਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਸਜਦੇ ਹਨ।
ਨਿष੍ਕੂਜਮਿਵ ਭੂਤ੍ਵੇਦਂ ਵਨਂ ਘੋਰਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਅਯੋਧ੍ਯੇਵ ਜਨਾਕੀਰ੍ਣਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਖੁਰੈਰੁਦੀਰਿਤੋ ਰੇਣੁਰ੍ਦਿਵਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਤਂ ਵਹਤ੍ਯਨਿਲ: ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਿਵ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।। ੨.੯੩.
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਡੇ ਧੂੜ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੰਗਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਂਸ੍ਤੁਰਗੋਪੇਤਾਨ੍ ਸੂਤਮੁਖ੍ਯੈਰਧਿष੍ਠਿਤਾਨ੍ । ਏਤਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਤਤ: ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਕਾਨਨੇ ।। ੨.੯੩.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਦੇਖੋ ਇਹ ਰਥ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਰਥਚਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨ੍ ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਬਰ੍ਹਿਣ: ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ । ਏਤਮਾਵਿਸ਼ਤ: ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਧਿਵਾਸਂ ਪਤਤ੍ऺਿਤ੍ਰਣ: ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਸੋਹਣੇ ਮੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਮਯਂ ਦੇਸ਼ੋ ਮਨੋਜ੍ਞ: ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ । ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸੋ ऽਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਥੋ ਯਥਾ ।। ੨.੯੩.
ਇਹ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ।
ਮृਗਾ ਮृਗੀਭਿ: ਸਹਿਤਾ ਬਹਵ: ਪृषਤਾ ਵਨੇ । ਮਨੋਜ੍ਞਰੂਪਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਕੁਸੁਮੈਰਿਵ ਚਿਤ੍ਰਿਤਾ: ।। ੨.੯੩.
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿਰਣ ਆਪਣੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧੁਸੈਨ੍ਯਾ: ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਨ੍ਤਾਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੁ ਚ ਕਾਨਨੇ । ਯਥਾ ਤੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਦृਸ਼੍ਯੇਤੇ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।। ੨.੯੩.
ਚੰਗੇ ਸੈਨਿਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੋਜ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੋ ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਵਚ: ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਾ: ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯ: । ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤਦ੍ਵਨਂ ਸ਼ੂਰਾ ਧੂਮਂ ਚ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ: ।। ੨.੯੩.
ਭਰਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਯੋਧੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਧੂੰਆਂ ਉਠਦਾ ਦੇਖਿਆ।
ਤੇ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਧੂਮਾਗ੍ਰਮੂਚੁਰ੍ਭਰਤਮਾਗਤਾ: । ਨਾਮਨੁष੍ਯੇ ਭਵਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਤ੍ਰੈਵ ਰਾਘਵੌ ।। ੨.੯੩.
ਉਹ ਧੂੰਏ ਦੀ ਲਕੀਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਇਥੇ ਹਨ।'