ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ਭੂਤਮਦ੍ਭੁਤਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਕਾਰਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਅਜੋਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਸੁਹਣੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਿਆ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਯਸਂ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਬਭੂਵ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਤ੍ਤਮਿਵਾਧਨਃ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰੱਈਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਯਸਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਧਨ ਲੱਭ ਲਵੇ।
ਤਤਸ੍ਤਦਦ੍ਭੁਤਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਭੂਤਂ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਸਂਵਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਜੋਕਾ ਜੀਵ, ਜੋ ਅਚੰਭੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਰ੍षਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰੁਦ੍ਦ੍ਯੋਤਂ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਾਬਭੌ । ਸ਼ਾਰਦਸ੍ਯਾਭਿਰਾਮਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਨਭੋਂऽਸ਼ੁਭਿਃ ॥੧-੧੬-
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯੈਵ ਕੌਸਲ੍ਯਾਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪਾਯਸਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਪੁਤ੍ਰੀਯਂ ਤ੍ਵਿਦਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥੧-੧੬-
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ 'ਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਪਾਯਸਾ ਲੈ ਲੋ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ।'
ਕੌਸਲ੍ਯਾਯੈ ਨਰਪਤਿਃ ਪਾਯਸਾਰ੍ਧਂ ਦਦੌ ਤਦਾ । ਅਰ੍ਧਾਦਰ੍ਧਂ ਦਦੌ ਚਾਪਿ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯੈ ਨਰਾਧਿਪਃ ॥੧-੧੬-
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਯਸਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਅੱਧੇ 'ਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯੈ ਚਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਰ੍ਧਂ ਦਦੌ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕਾਰਣਾਤ੍ । ਪ੍ਰਦਦੌ ਚਾਵਸ਼ਿष੍ਟਾਰ੍ਧਂ ਪਾਯਸਸ੍ਯਾਮृਤੋਪਮਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਾਯਸਾ ਦਾ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨੁਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯੈ ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਏਵਂ ਤਾਸਾਂ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਭਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਪਾਯਸਂ ਪृਥਕ੍ ॥੧-੧੬-
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਰਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਯਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਸ਼੍ਚੈਵਂ ਪਾਯਸਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਮੇਨਿਰੇ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋਦਿਤਚੇਤਸਃ ॥੧-੧੬-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਯਸਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਸੁਭਾਗਾ ਭਰਵਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਤਮੁਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ :::ਮਹੀਪਤੇਰੁਤ੍ਤਮਪਾਯਸਂ ਪृਥਕ੍ । ਹੁਤਾਸ਼ਨਾਦਿਤ੍ਯਸਮਾਨਤੇਜਸੋ- :::ऽਚਿਰੇਣ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ਤਦਾ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਭਰਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਯਸਾ ਖਾ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ :::ਪ੍ਰਰੂਢਗਰ੍ਭਾਃ ਪ੍ਰਤਿਲਬ੍ਧਮਾਨਸਃ । ਬਭੂਵ ਹृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੇ ਯਥਾ ਹਰਿਃ :::ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸਿਦ੍ਧਰ੍षਿਗਣਾਭਿਪੂਜਿਤਃ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਰਵਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁੜ ਲੈ ਲਈ, ਤੇ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ 'ਚ, ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ।
thumb|ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤੁ ਗਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਉਵਾਚ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨਿਦਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਸਂਧਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨੋ ਹਿਤੈषਿਣਃ । ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਹਾਯਾਨ੍ ਬਲਿਨਃ ਸृਜਧ੍ਵਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਸੱਚੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
ਮਾਯਾਵਿਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਵੇਗਸਮਾਨ੍ ਜਵੇ । ਨਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹੋਣ।
ਅਸਂਹਾਰ੍ਯਾਨੁਪਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਸਂਹਨਨਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮृਤਪ੍ਰਾਸ਼ਨਾਨਿਵ ॥੧-੧੭-
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਲ ਸੀ ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਯਕ੍ਸ਼ਪਨ੍ਨਗਕਨ੍ਯਾਸੁ ऋਕ੍ਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀषੁ ਚ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਮੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਗੰਧਰਵੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ,
ਕਿਨ੍ਨਰੀਣਾਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਾਨਰੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ । ਸृਜਧ੍ਵਂ ਹਰਿਰੂਪੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਵਾਨਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਰਗੇ ਹੋਣ।
ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਮਯਾ ਸृष੍ਟੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ऋਕ੍ਸ਼ ਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਜृਮ੍ਭਮਾਣਸ੍ਯ ਸਹਸਾ ਮਮ ਵਕ੍ਰਾਤ੍ ਅਜਾਯਤ ॥੧-੧੭-
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਮਬਵਨ ਨੂੰ, ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਜੰਭਾਈ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਜਨਯਾਮਾਸੁਰੇਵਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਵਾਨਰਰੂਪਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ । ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥੧-੧੭-
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਨਾਗ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲਿਨਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਪਨਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ ॥੧-੧੭-
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਹੇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ ਤਾਰਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਧਨਦਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਨਰੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਜਨਯਨ੍ਨਲਂ ਨਾਮ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਮਾਦਨ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੀ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਨਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾ-ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨੀਲੋऽਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਃ । ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਵੀਰ੍ਯਾਦਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥੧-੧੭-
ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਜ, ਯਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਮ੍ਮਤੌ । ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਚੈਵ ਜਨਯਾਮਾਸਤੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥੧-੧੭-
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਨੇ ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ।
ਵਰੁਣੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸੁषੇਣਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਮ੍ । ਸ਼ਰਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਲਃ ॥੧-੧੭-
ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਪਰਜਨਯ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ਰਭਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰੁਤਸ੍ਯੌਰਸਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ । ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨੋਪੇਤੋ ਵੈਨਤੇਯਸਮੋ ਜਵੇ ॥੧-੧੭-
ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾ ਵੀਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਤੇ ਗਜਾਚਲਸਂਕਾਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥੧-੧੭-
ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਕਾਮ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਜਜ੍ਞਿਰੇ । ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੇषੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥੧-੧੭-
ਰਿਕਸ਼, ਵਾਨਰ ਤੇ ਗੋ-ਪੁੱਛ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੇਸ਼ ਤੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ।