ਤਸ੍ਯ ਏਵਮ੍ ਬ੍ਰੁਵਤਃ ਅਮਾਤ੍ਯਾਃ ਤਥਾ ਇਤਿ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਮ੍ਸ੍ ਤਾਮਃ ਚਨ੍ਦੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ ॥੨-੮੩-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਅਨੁ ਤਾਮ੍ ਮਹਾ ਨਦੀਮ੍ । ਚਮੂਮ੍ ਵਿਧਾਨੈਃ ਪਰਿਬਰ੍ਹ ਸ਼ੋਭਿਨੀਮ੍ । ਉਵਾਸ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋ । ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਨੋ ਭਰਤਃ ਨਿਵਰ੍ਤਨਮ੍ ॥੨-੮੩-
ਫੌਜ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਲਾਈਨਬੱਧ ਕਰਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
thumb|ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਰਾਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਤਤਃ ਨਿਵਿष੍ਟਾਮ੍ ਧ੍ਵਜਿਨੀਮ੍ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਅਨ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍ ਨਦੀਮ੍ । ਨਿषਾਦ ਰਾਜੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਏਵ ਜ੍ਞਾਤੀਨ੍ ਸਮ੍ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੮੪-
ਫਿਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਲਗਾਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਹਤੀ ਇਯਮ੍ ਅਤਃ ਸੇਨਾ ਸਾਗਰ ਆਭਾ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਨ ਅਸ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮ੍ ਅਵਗਚ੍ਚਾਮਿ ਮਨਸਾ ਅਪਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ॥੨-੮੪-
ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਯਥਾ ਤੁ ਖਲੁ ਦੁਰ੍ਭਦ੍ਧਿਰ੍ਭਰਤਃ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਃ । ਸ ਏष ਹਿ ਮਹਾ ਕਾਯਃ ਕੋਵਿਦਾਰ ਧ੍ਵਜੋ ਰਥੇ ॥੨-੮੪-
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਰਤ ਆਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਆਇਆ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਕੋਵਿਦਾਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧਯਿष੍ਯਤਿ ਵਾ ਦਾਸ਼ਾਨ੍ ਅਥ ਵਾ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਵਧਿष੍ਯਤਿ । ਅਥ ਦਾਸ਼ਰਥਿਮ੍ ਰਾਮਮ੍ ਪਿਤ੍ਰਾ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ ਵਿਵਾਸਿਤਮ੍ ॥੨-੮੪-
ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਮ੍ ਸ਼੍ਰਿਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਚਮ੍ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ । ਭਰਤਃ ਕੈਕੇਯੀ ਪੁਤ੍ਰਃ ਹਨ੍ਤੁਮ੍ ਸਮਧਿਗਚ੍ਚਤਿ ॥੨-੮੪-
ਕਈਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤਾ ਚੈਵ ਸਖਾ ਚੈਵ ਰਾਮਃ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ ਮਮ । ਤਸ੍ਯ ਅਰ੍ਥ ਕਾਮਾਃ ਸਮ੍ਨਦ੍ਧਾ ਗਨ੍ਗਾ ਅਨੂਪੇ ਅਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤ ॥੨-੮੪-
ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਸਤ ਵੀ; ਉਸਦੇ ਲਈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ।
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ ਦਾਸ਼ਾਃ ਚ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਅਨ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨਦੀਮ੍ । ਬਲ ਯੁਕ੍ਤਾ ਨਦੀ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਮਾਮ੍ਸ ਮੂਲ ਫਲ ਅਸ਼ਨਾਃ ॥੨-੮੪-
ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਦ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ; ਨਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਸ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣ।
ਨਾਵਾਮ੍ ਸ਼ਤਾਨਾਮ੍ ਪਨ੍ਚਾਨਾਮ੍ ਕੈਵਰ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਸ਼ਤਮ੍ ਸ਼ਤਮ੍ । ਸਮ੍ਨਦ੍ਧਾਨਾਮ੍ ਤਥਾ ਯੂਨਾਮ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਅਤ੍ਯਭ੍ਯਚੋਦਯਤ੍ ॥੨-੮੪-
ਪੰਜ ਸੌ ਨੌਕਾ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਹਰ ਸੌ ਨੌਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੌ, ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ।
ਯਦਾ ਤੁष੍ਟਃ ਤੁ ਭਰਤਃ ਰਾਮਸ੍ਯ ਇਹ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸਾ ਇਯਮ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਯੀ ਸੇਨਾ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਤਰਿष੍ਯਤਿ ॥੨-੮੪-
ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਫੌਜ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰੇਗੀ।
ਇਤਿ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਾਯਨਮ੍ ਗृਹ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯ ਮਾਮ੍ਸ ਮਧੂਨਿ ਚ । ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਭਰਤਮ੍ ਨਿषਾਦ ਅਧਿਪਤਿਰ੍ ਗੁਹਃ ॥੨-੮੪-
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੇ ਮਤਸ, ਮਾਸ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਭਰਤ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਮ੍ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੂਤ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਭਰਤਾਯ ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਅਥ ਵਿਨਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ॥੨-੮੪-
ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਨਮਰ ਰਥਚਾਲਕ ਸੀ, ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਏष ਜ੍ਞਾਤਿ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ੍ਥਪਤਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਕੁਸ਼ਲੋ ਦਣ੍ਡਕ ਅਰਣ੍ਯੇ ਵृਦ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਚ ਤੇ ਸਖਾ ॥੨-੮੪-
ਇਹ ਗੁਹਾ ਹੈ, ਮੁਖੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਨਿषਾਦ ਅਧਿਪੋ ਗੁਹਃ । ਅਸਮ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਵਿਜਾਨੀਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤੌ ਰਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥੨-੮੪-
ਇਸ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ ਤੁ ਵਚਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ ਭਰਤਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਮ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਗੁਹਃ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਮਾਮ੍ ਇਤਿ ॥੨-੮੪-
ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, 'ਗੁਹਾ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।'
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਅਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਮ੍ ਸਮ੍ਹृष੍ਟਃ ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਆਗਮ੍ਯ ਭਰਤਮ੍ ਪ੍ਰਹ੍ਵੋ ਗੁਹੋ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਇਤ੍ ॥੨-੮੪-
ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁਹਾ ਭਰਤ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ।
ਨਿष੍ਕੁਟਃ ਚੈਵ ਦੇਸ਼ੋ ਅਯਮ੍ ਵਨ੍ਚਿਤਾਃ ਚ ਅਪਿ ਤੇ ਵਯਮ੍ । ਨਿਵੇਦਯਾਮਃ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਕੇ ਦਾਸ਼ ਕੁਲੇ ਵਸ ॥੨-੮੪-
ਇਹ ਥਾਂ ਇੱਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਠੱਗੇ ਗਏ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੋ।
ਅਸ੍ਤਿ ਮੂਲਮ੍ ਫਲਮ੍ ਚੈਵ ਨਿषਾਦੈਃ ਸਮੁਪਾਹृਤਮ੍ । ਆਰ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਚ ਮਾਮ੍ਸਮ੍ ਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਚ ਵਨ੍ਯਮ੍ ਚ ਉਚ੍ਚ ਅਵਚਮ੍ ਮਹਤ੍ ॥੨-੮੪-
ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਹਨ, ਤਾਜਾ ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਮਾਸ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਉੱਚਾ-ਨੀਚਾ ਸਭ ਕੁਝ।
ਆਸ਼ਮ੍ਸੇ ਸ੍ਵਾਸ਼ਿਤਾ ਸੇਨਾ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਇਮਾਮ੍ ਵਿਭਾਵਰੀਮ੍ । ਅਰ੍ਚਿਤਃ ਵਿਵਿਧੈਃ ਕਾਮੈਃ ਸ਼੍ਵਃ ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ॥੨-੮੪-
ਮੇਰੀ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਖਾ ਕੇ ਇਹ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
thumb|ਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਪੰਜਾਸੀਵਾਂ ਸਰਗ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਤੁ ਭਰਤਃ ਨਿषਾਦ ਅਧਿਪਤਿਮ੍ ਗੁਹਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਹੇਤੁ ਅਰ੍ਥ ਸਮ੍ਹਿਤਮ੍ ॥੨-੮੫-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਹਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਰਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਕ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਊਰ੍ਜਿਤਃ ਖਲੁ ਤੇ ਕਾਮਃ ਕृਤਃ ਮਮ ਗੁਰੋਹ੍ ਸਖੇ । ਯੋ ਮੇ ਤ੍ਵਮ੍ ਈਦृਸ਼ੀਮ੍ ਸੇਨਾਮ੍ ਏਕੋ ਅਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਚਸਿ ॥੨-੮੫-
ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਹਾ ਤੇਜਾ ਗੁਹਮ੍ ਵਚਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਭਰਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਿषਾਦ ਅਧਿਪਤਿਮ੍ ਪੁਨਃ ॥੨-੮੫-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਬਰਤ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਕਤਰੇਣ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਆਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਗੁਹ । ਗਹਨੋ ਅਯਮ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ ਦੇਸ਼ੋ ਗਨ੍ਗਾ ਅਨੂਪੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਃ ॥੨-੮੫-
ਗੁਹਾ, ਮੈਂ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿਹੜੇ ਰਾਹੋਂ ਜਾਵਾਂ? ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਘਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਵਚਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪ੍ਰਾਨ੍ਜਲਿਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਗੁਹੋ ਗਹਨ ਗੋਚਰਃ ॥੨-੮੫-
ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗੁਹਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਦਾਸ਼ਾਃ ਤੁ ਅਨੁਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਧਨ੍ਵਿਨਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਅਹਮ੍ ਚ ਅਨੁਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾ ਯਸ਼ਃ ॥੨-੮੫-
ਦਾਸ, ਜੋ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲਣਗੇ; ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਮਹਾ ਯਸ਼ਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਦੁष੍ਟਃ ਵ੍ਰਜਸਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਅਕ੍ਲਿष੍ਟ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਇਯਮ੍ ਤੇ ਮਹਤੀ ਸੇਨਾ ਸ਼ਨ੍ਕਾਮ੍ ਜਨਯਤਿ ਇਵ ਮੇ ॥੨-੮੫-
ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਤਬ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਵਲ ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ? ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਮ੍ ਏਵਮ੍ ਅਭਿਭਾषਨ੍ਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ੈਵ ਨਿਰ੍ਮਲਃ । ਭਰਤਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਗੁਹਮ੍ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੮੫-
ਜਦ ਗੁਹਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਬਰਤ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।