ਵਧਾਯ ਦੇਵਸ਼ਤॄਣਾਂ ਨृਣਾਂ ਲੋਕੇ ਮਨਃ ਕੁਰੁ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਂਗਵਃ ॥੧-੧੫-
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਵਧ ਵੱਲ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਮਰਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—
ਪਿਤਾਮਹਪੁਰੋਗਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮੇਤਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਾਨ੍ ॥੧-੧੫-
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਯੁਧਿ ਰਾਵਣਮ੍ । ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਂ ਸਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਿਜ੍ਞਾਤਿਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਡਰ ਛੱਡੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰਾਂਗਾ—ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਮੰਤਰੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਹਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੂਰਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਂ ਦੇਵਰ੍षੀਣਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ । ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਕਠੋਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ 'ਚ ਰਹਾਂਗਾ।
ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਪਾਲਯਨ੍ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥੧-੧੫-
ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਹ ਕੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਮਸਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਮਥਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਲਿਆ।
ਪਿਤਰਂ ਰੋਚਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਦਸ਼ਰਥਂ ਨृਪਮ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਰੁਦ੍ਰਾਃ ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਭਿਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਤਮੁਦ੍ਧਤਂ ਰਾਵਣਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ :::ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਦਰ੍ਪਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਦ੍ਵਿषਮ੍ । ਵਿਰਾਵਣਂ ਸਾਧੁ ਤਪਸ੍ਵਿਕਣ੍ਟਕਂ :::ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮੁਦ੍ਧਰ ਤਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਗਰੂਰ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਗੂੰਜਦਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਰਾਵਣ—ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ, ਉਸ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ।
ਤਮੇਵ ਹਤ੍ਵਾ ਸਬਲਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ :::ਵਿਰਾਵਣਂ ਰਾਵਣਮੁਗ੍ਰਪੌਰੁषਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਮਾਗਚ੍ਛ ਗਤਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਂ ਗਤਦੋषਕਲ੍ਮषਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਪਾਪ-ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ 'ਚ ਆ ਜਾ।
thumb|षੋਡਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षੋਡਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਲੇ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੈਃ । ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸੁਰਾਨੇਵਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਆਖੀਆਂ।
ਉਪਾਯਃ ਕੋ ਵਧੇ ਤਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਤੇਃ ਸੁਰਾਃ । ਯਮਹਂ ਤਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਨਿਹਨ੍ਯਾਮृषਿਕਣ੍ਟਕਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਮਾਨੁषਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰਾਵਣਂ ਜਹਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥੧-੧੬-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰੋ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੋ।'
ਸ ਹਿ ਤੇਪੇ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮਰਿਨ੍ਦਮਃ । ਯੇਨ ਤੁष੍ਟੋऽਭਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਕृਲ੍ਲੋਕਪੂਰ੍ਵਜਃ ॥੧-੧੬-
ਉਹ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਯ ਵਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਨਾਨਾਵਿਧੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਭਯਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਨੁषਾਤ੍ ॥੧-੧੬-
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।
ਅਵਜ੍ਞਾਤਾਃ ਪੁਰਾ ਤੇਨ ਵਰਦਾਨੇ ਹਿ ਮਾਨਵਾਃ । ਏਵਂ ਪਿਤਾਮਹਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਵਰਦਾਨੇਨ ਗਰ੍ਵਿਤਃ ॥੧-੧੬-
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾਮਹਾ ਤੋਂ ਵਰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਘਮੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਸਾਦਯਤਿ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਕਰ੍षਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਵਧੋ ਦृष੍ਟੋ ਮਾਨੁषੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂਤਪ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਠਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਪਿਤਰਂ ਰੋਚਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਦਸ਼ਰਥਂ ਨृਪਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਸ ਚਾਪ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਅਯਜਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਿਯਾਮਿष੍ਟਿਂ ਪੁਤ੍ਰੇਪ੍ਸੁਰਰਿਸੂਦਨਃ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ; ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ-ਕਾਮਨਾ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਚ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਗਤੋ ਦੇਵੈਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ॥੧-੧੬-
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵੈ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਪਾਵਕਾਦਤੁਲਪ੍ਰਭਮ੍ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਮਹਦ੍ ਭੂਤਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੱਗ ਤੋਂ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਕृष੍ਣਂ ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਯਂ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨਮ੍ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਹਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਨੁਜਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਪ੍ਰਵਰਮੂਰ੍ਧਜਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਡੁੰਨਬੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾਡ਼ੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪੀਲੇ, ਅਤੇ ਵਾਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍ । ਸ਼ੈਲਸ਼ृਙ੍ਗਸਮੁਤ੍ਸੇਧਂ ਦृਪ੍ਤਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ, ਤੇ ਘਮੰਡੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਦਿਵਾਕਰਸਮਾਕਾਰਂ ਦੀਪ੍ਤਾਨਲਸ਼ਿਖੋਪਮਮ੍ । ਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਮਯੀਂ ਰਾਜਤਾਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਦਾਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਤਪਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲੀ ਪਿਆਲੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਪਾਯਸਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਪਾਤ੍ਰੀਂ ਪਤ੍ਨੀਮਿਵ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਵਿਪੁਲਾਂ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮਾਯਾਮਯੀਮਿਵ ॥੧-੧੬-
ਦਿਵਿਆ ਖੀਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪਿਆਲੀ, ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਚੌੜੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਭਗਵਨ੍ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਕਿਮਹਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਅਥੋ ਪੁਨਰਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੋ ਨਰੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਰਾਜਨ੍ਨਰ੍ਚਯਤਾ ਦੇਵਾਨਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅੱਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਇਦਂ ਤੁ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪਾਯਸਂ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਕਰਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਧਨ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਇਹ ਰੱਈਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਯਸਾ ਲੈ ਲੋ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯਾਣਾਮਨੁਰੂਪਾਣਾਮਸ਼੍ਨੀਤੇਤਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਵੈ । ਤਾਸੁ ਤ੍ਵਂ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਯਦਰ੍ਥਂ ਯਜਸੇ ਨृਪ ॥੧-੧੬-
ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗ ਭਰਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਆਖੋ, 'ਇਹ ਖਾਓ।' ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਤਥੇਤਿ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਾਮ੍ । ਪਾਤ੍ਰੀਂ ਦੇਵਾਨ੍ਨਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਰੱਈਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਤਰੀ, ਜੋ ਰੱਈਂ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ।