ऋषੀਨ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਸੁਰਾਂਸ੍ਤਦਾ । ਅਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਵਰਦਾਨੇਨ ਮੋਹਿਤਃ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਦਾਤਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਉਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਨੈਨਂ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਾਤਿ ਨ ਮਾਰੁਤਃ । ਚਲੋਰ੍ਮਿਮਾਲੀ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ ॥੧-੧੫-
ਸੂਰਜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ, ਹਵਾ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ; ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ।
ਤਨ੍ਮਹਨ੍ਨੋ ਭਯਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ । ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਨੁਪਾਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥੧-੧੫-
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਹਨ੍ਤਾਯਂ ਵਿਦਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧੋਪਾਯੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥੧-੧੫-
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਮੰਦ-ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਉਪਾਅ ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਅਵਧ੍ਯੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾਗੁਕ੍ਤਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਤਨ੍ਮਯਾ ॥੧-੧੫-
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, "ਮੈਂ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯ ਹਾਂ," ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨ ਲਈ।
ਨਾਕੀਰ੍ਤਯਦਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਨੁषਾਂਸ੍ਤਦਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਮਾਨੁषਾਦ੍ ਵਧ੍ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥੧-੧੫-
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਘਮੰਡ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰੁਪਯਾਤੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣਿਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ॥੧-੧੫-
ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਵੈਨਤੇਯਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਤੋਯਦਮ੍ ਯਥਾ । ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਕੇਯੂਰੋ ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ ॥੧-੧੫-
ਵੈਣਤੇਯ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬਦਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੇਯੂਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਤਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਭਿष੍ਟੂਯ ਸਂਨਤਾਃ ॥੧-੧੫-
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਆ ਕੇ ਉੱਥੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਵਿष੍ਣੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤੇਰ੍ਵਿਭੋ ॥੧-੧੫-
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਦਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षਿਸਮਤੇਜਸਃ । ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਸੁ ਤਿਸृषੁ ਹ੍ਰੀਸ਼੍ਰੀਕੀਰ੍ਤ੍ਯੁਪਮਾਸੁ ਚ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ, ਲੱਜਾ, ਲੱਖਮੀ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੋ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਗਚ੍ਛ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਕੇ। ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ।
ਅਵਧ੍ਯਂ ਦੈਵਤੈਰ੍ਵਿष੍ਣੋ ਸਮਰੇ ਜਹਿ ਰਾਵਣਮ੍ । ਸ ਹਿ ਦੇਵਾਨ੍ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਾਨ੍ ॥੧-੧੫-
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰਾਵਣੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਵੀਰ੍ਯੋਦ੍ਰੇਕੇਣ ਬਾਧਤੇ । ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਮੂਰਖ ਰਾਖਸ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗਰੂਰ 'ਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਨਵਨੇ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਾਃ । ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਵਯਮਾਯਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਹ ॥੧-੧੫-
ਨੰਦਨ ਬਾਗ 'ਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖਸੀਤਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।
ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼੍ਰਰਣਂ ਗਤਾਃ । ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਃ ਪਰਮਾ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਨਃ ਪਰਂਤਪਃ ॥੧-੧੫-
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਯਕਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਵਧਾਯ ਦੇਵਸ਼ਤॄਣਾਂ ਨृਣਾਂ ਲੋਕੇ ਮਨਃ ਕੁਰੁ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਂਗਵਃ ॥੧-੧੫-
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਵਧ ਵੱਲ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਮਰਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—
ਪਿਤਾਮਹਪੁਰੋਗਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮੇਤਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਾਨ੍ ॥੧-੧੫-
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਯੁਧਿ ਰਾਵਣਮ੍ । ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਂ ਸਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਿਜ੍ਞਾਤਿਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਡਰ ਛੱਡੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰਾਂਗਾ—ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਮੰਤਰੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਹਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੂਰਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਂ ਦੇਵਰ੍षੀਣਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ । ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਕਠੋਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ 'ਚ ਰਹਾਂਗਾ।
ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਪਾਲਯਨ੍ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥੧-੧੫-
ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਹ ਕੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਮਸਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਮਥਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਲਿਆ।
ਪਿਤਰਂ ਰੋਚਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਦਸ਼ਰਥਂ ਨृਪਮ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਰੁਦ੍ਰਾਃ ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਭਿਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਤਮੁਦ੍ਧਤਂ ਰਾਵਣਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ :::ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਦਰ੍ਪਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਦ੍ਵਿषਮ੍ । ਵਿਰਾਵਣਂ ਸਾਧੁ ਤਪਸ੍ਵਿਕਣ੍ਟਕਂ :::ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮੁਦ੍ਧਰ ਤਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਗਰੂਰ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਗੂੰਜਦਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਰਾਵਣ—ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ, ਉਸ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ।
ਤਮੇਵ ਹਤ੍ਵਾ ਸਬਲਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ :::ਵਿਰਾਵਣਂ ਰਾਵਣਮੁਗ੍ਰਪੌਰੁषਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਮਾਗਚ੍ਛ ਗਤਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਂ ਗਤਦੋषਕਲ੍ਮषਮ੍ ॥੧-੧੫-
ਉਹ ਗੂੰਜਦਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਪਾਪ-ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ 'ਚ ਆ ਜਾ।
thumb|षੋਡਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षੋਡਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਿਆਲੇ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੈਃ । ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸੁਰਾਨੇਵਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੧-੧੬-
ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਆਖੀਆਂ।
ਉਪਾਯਃ ਕੋ ਵਧੇ ਤਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਤੇਃ ਸੁਰਾਃ । ਯਮਹਂ ਤਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਨਿਹਨ੍ਯਾਮृषਿਕਣ੍ਟਕਮ੍ ॥੧-੧੬-
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਮਾਨੁषਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰਾਵਣਂ ਜਹਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥੧-੧੬-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰੋ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੋ।'
ਸ ਹਿ ਤੇਪੇ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮਰਿਨ੍ਦਮਃ । ਯੇਨ ਤੁष੍ਟੋऽਭਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਕृਲ੍ਲੋਕਪੂਰ੍ਵਜਃ ॥੧-੧੬-
ਉਹ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।