ਏਹਿ ਸਿਦ੍ਧ ਅਰ੍ਥ ਵਿਜਯ ਜਯਨ੍ਤ ਅਸ਼ੋਕ ਨਨ੍ਦਨ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍ ਇਤਿਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਏਵ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ॥੨-੬੮-
ਸਿੱਧਾਰਥ, ਵਿਜਯ, ਜਯੰਤ, ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਨੰਦਨ, ਆਓ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪੁਰਮ੍ ਰਾਜ ਗृਹਮ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਜਵੈਃ ਹਯੈਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ ਸ਼ੋਕੈਃ ਇਦਮ੍ ਵਾਚ੍ਯਃ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਭਰਤਃ ਮਮ ॥੨-੬੮-
ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ 'ਚ ਜਲਦੀ ਜਾਓ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹੋ।
ਪੁਰੋਹਿਤਃ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਕੁਸ਼ਲਮ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ । ਤ੍ਵਰਮਾਣਃ ਚ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਕृਤ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਯਯਿਕਮ੍ ਤ੍ਵਯਾ ॥੨-੬੮-
'ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਲਾਮਤੀ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਨਿਕਲੋ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ।'
ਮਾ ਚ ਅਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰੋषਿਤਮ੍ ਰਾਮਮ੍ ਮਾ ਚ ਅਸ੍ਮੈ ਪਿਤਰਮ੍ ਮृਤਮ੍ । ਭਵਨ੍ਤਃ ਸ਼ਮ੍ਸਿषੁਰ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਾਣਾਮ੍ ਇਮਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਮ ਵਾਸ ਲਈ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮਰ ਗਏ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਰਾਘਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬੁਲਾਵਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਦੱਸੋ।
ਕੌਸ਼ੇਯਾਨਿ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭੂषਣਾਨਿ ਵਰਾਣਿ ਚ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਆਦਾਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਚ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ਗਚ੍ਚਤ ॥੨-੬੮-
ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਚੰਗੇ ਕੌਸ਼ੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣੇ ਜਲਦੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲੋ।
ਦਤ੍ਤਪਥ੍ਯਸ਼ਨਾ ਦੂਤਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਮ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਕੇਕਯਾਮ੍ਸ੍ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤੋ ਹਯਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ॥੨-੬੮-
ਸਫਰ ਲਈ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਦੂਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਏ, ਕੇਕਯਾ ਦੇ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਾਨਿਕਮ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਸ਼ੇषਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਦੂਤਾਃ ਸਮ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਯਯੁਃ ॥੨-੬੮-
ਜਦੋਂ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਿਬਟਾ ਲਏ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੂਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ।
ਨ੍ਯਨ੍ਤੇਨਾਪਰਤਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਮ੍ ਪ੍ਰਤਿ । ਨਿषੇਵਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਦੀਮ੍ ਮਧ੍ਯੇਨ ਮਾਲਿਨੀਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਉਹ ਲੰਬੇ ਅਪਰਤਾਲਾ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਿਨੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ।
ਤੇ ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰੇ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖਾ ਯਯੁਃ । ਪਾਞਲਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇਨ ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ 'ਚ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਪਾਂਜਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਕੁਰੁਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇ।
ਸਰਾਮ੍ਸਿ ਚ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲੋਦਕਾਃ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੂਤਾਃ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਤ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਗਏ।
ਤੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਦਕਾਮ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ ਨਾਨਾਵਿਹਗਸੇਵਿਤਾਮ੍ । ਉਪਾਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਰਦਣ੍ਡਾਮ੍ ਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਚਿੱਟੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਰਦੰਡਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ।
ਨਿਕੂਲਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਮ੍ ਸਤ੍ਯੋਪਯਾਚਨਮ੍ । ਅਭਿਗਮ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯਮ੍ ਤਮ੍ ਕੁਲਿਙ੍ਗਾਮ੍ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ ਪੁਰੀਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਨਿਕੂਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁਲਿੰਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਅਭਿਕਾਲਮ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਬੋਧਿਭਵਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾਮ੍ । ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੀਮ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਮ੍ ਤੇਰੁਰਿਕ੍ਸ਼ੁਮਤੀਮ੍ ਨਦੀਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੋਧਭਵਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ, ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਵੇਕ੍ਸ੍ਯਾਞ੍ਜਲਿਪਾਨਾਮ੍ਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ । ਯਯੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇਨ ਬਾਹ੍ਲੀਕਾਨ੍ ਸੁਦਾਮਾਨਮ੍ ਚ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥੨-੬੮-
ਅੰਜਲੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਦਾਮਾਨ ਪਹਾੜ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਮ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਵਿਪਾਸ਼ਾਮ੍ ਚਾਪਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਾਲੀਮ੍ । ਨਦੀਰ੍ਵਾਪੀਸ੍ਤਟਾਕਾਨਿ ਪਲ੍ਵਲਾਨਿ ਸਰਾਮ੍ਸਿ ਚ ॥੨-੬੮-
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸ਼ਾਲਮਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਰਿਆ, ਪੋਖਰ, ਝੀਲਾਂ, ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੂਹ ਵੇਖੇ।
ਪਸ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਿਵਿਧਾਮ੍ਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਿਮਹਵ੍ਯਾਗ੍ਰਮृਗਦ੍ਵਿਪਾਨ੍ । ਯਯੁਃ ਪਥਾਤਿਮਹਤਾ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ ਭਰ੍ਤੁਰੀਪ੍ਸਵਃ ॥੨-੬੮-
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ।
ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਵਾਹਨਾ ਦੂਤਾ ਵਿਕृष੍ਟੇਨ ਸਤਾ ਪਥਾ । ਗਿਰਿ ਵ੍ਰਜਮ੍ ਪੁਰ ਵਰਮ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਆਸੇਦੁਰ੍ ਅਨ੍ਜਸਾ ॥੨-੬੮-
ਉਹ ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰੀ ਥਕ ਗਈ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਰਾਹ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੀ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯ ਅਰ੍ਥਮ੍ ਕੁਲ ਰਕ੍ਸ਼ਣ ਅਰ੍ਥਮ੍ । ਭਰ੍ਤੁਃ ਚ ਵਮ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹ ਅਰ੍ਥਮ੍ । ਅਹੇਡਮਾਨਾਃ ਤ੍ਵਰਯਾ ਸ੍ਮ ਦੂਤਾ । ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਮ੍ ਤੁ ਤੇ ਤਤ੍ ਪੁਰਮ੍ ਏਵ ਯਾਤਾਃ ॥੨-੬੮-
ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ, ਉਹ ਦੂਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
thumb|ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਣਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਯਾਮ੍ ਏਵ ਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ ਤੇ ਦੂਤਾਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤਾਮ੍ ਪੁਰੀਮ੍ । ਭਰਤੇਨ ਅਪਿ ਤਾਮ੍ ਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਦृष੍ਟਃ ਅਯਮ੍ ਅਪ੍ਰਿਯਃ ॥੨-੬੯-
ਉਸੇ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਦੂਤ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਮੰਦ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ।
ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਮ੍ ਏਵ ਤੁ ਤਾਮ੍ ਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮ੍ ਅਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਃ ਰਾਜ ਅਧਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਭृਸ਼ਮ੍ ਪਰ੍ਯਤਪ੍ਯਤ ॥੨-੬੯-
ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨਮ੍ ਸਮਾਜ੍ਞਾਯ ਵਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯ ਵਾਦਿਨਃ । ਆਯਾਸਮ੍ ਹਿ ਵਿਨੇष੍ਯਨ੍ਤਃ ਸਭਾਯਾਮ੍ ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਕਥਾਃ ॥੨-੬੯-
ਉਸ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ, ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਲਾਸਯਨ੍ਤਿ ਅਪਿ ਚ ਅਪਰੇ । ਨਾਟਕਾਨਿ ਅਪਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਹਾਸ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥੨-੬੯-
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ, ਹੋਰ ਨੱਚਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਟਕ ਤੇ ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ।
ਸ ਤੈਃ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਭਰਤਃ ਸਖਿਭਿਃ ਪ੍ਰਿਯ ਵਾਦਿਭਿਃ । ਗੋष੍ਠੀ ਹਾਸ੍ਯਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ ਨ ਪ੍ਰਾਹृष੍ਯਤ ਰਾਘਵਃ ॥੨-੬੯-
ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਤਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪ੍ਰਿਯ ਸਖੋ ਭਰਤਮ੍ ਸਖਿਭਿਰ੍ ਵृਤਮ੍ । ਸੁਹृਦ੍ਭਿਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸੀਨਃ ਕਿਮ੍ ਸਖੇ ਨ ਅਨੁਮੋਦਸੇ ॥੨-੬੯-
ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ, ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸਖੀ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?'
ਏਵਮ੍ ਬ੍ਰੁਵਾਣਮ੍ ਸੁਹृਦਮ੍ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ । ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਮ੍ ਯਨ੍ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ਮੇ ਦੈਨ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਉਪਾਗਤਮ੍ ॥੨-੬੯-
ਭਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਣ, ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪਿਤਰਮ੍ ਅਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਮਲਿਨਮ੍ ਮੁਕ੍ਤ ਮੂਰ੍ਧਜਮ੍ । ਪਤਨ੍ਤਮ੍ ਅਦ੍ਰਿ ਸ਼ਿਖਰਾਤ੍ ਕਲੁषੇ ਗੋਮਯੇ ਹ੍ਰਦੇ ॥੨-੬੯-
'ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੰਦੇ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗੰਦੇ, ਗੋਮਏ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ।'
ਪ੍ਲਵਮਾਨਃ ਚ ਮੇ ਦृष੍ਟਃ ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੋਮਯ ਹ੍ਰਦੇ । ਪਿਬਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਜਲਿਨਾ ਤੈਲਮ੍ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਮੁਹੁਰ੍ ਮੁਹੁਃ ॥੨-੬੯-
'ਉਹ ਗੋਮਏ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੇਲ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।'
ਤਤਃ ਤਿਲੋਦਨਮ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਅਧਃ ਸ਼ਿਰਾਃ । ਤੈਲੇਨ ਅਭ੍ਯਕ੍ਤ ਸਰ੍ਵ ਅਨ੍ਗਃ ਤੈਲਮ੍ ਏਵ ਅਵਗਾਹਤ ॥੨-੬੯-
'ਫਿਰ, ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਲੱਡੂ ਖਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ।'
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਅਪਿ ਸਾਗਰਮ੍ ਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਚ ਪਤਿਤਮ੍ ਭੁਵਿ । ਸਹਸਾ ਚ ਅਪਿ ਸਮ੍ਸ਼ਨ੍ਤਮ੍ ਜ੍ਵਲਿਤਮ੍ ਜਾਤ ਵੇਦਸਮ੍ ॥੨-੬੯-
'ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।'