ਯਦ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਅਸ਼ੁਭਮ੍ ਕਰ੍ਮ ਨ ਸ੍ਮ ਮੇ ਕਥਯੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਫਲੇਨ੍ ਮੂਰ੍ਧਾ ਸ੍ਮ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਤ ਸਹਸ੍ਰਧਾ ॥੨-੬੪-
ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪ ਇਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਦਾ, ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਲੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇਣ ਵਧੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਜ੍ਞਾਨ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਕृਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ ਚ੍ਯਾਵਯੇਦ੍ ਅਪਿ ਵਜ੍ਰਿਣਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਰਾਜਾ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵਲੋਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਧਾ ਤੁ ਫਲੇਨ੍ਮੂਰ੍ਧਾ ਮੁਨੌ ਤਪਸਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਵਿਸृਜਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਤਾਦृਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਿ ॥੨-੬੪-
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਦ੍ ਹਿ ਕृਤਮ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਇਦਮ੍ ਤੇਨ ਏਵ ਜੀਵਸਿ । ਅਪਿ ਹਿ ਅਦ੍ਯ ਕੁਲਮ੍ ਨਸ੍ਯਾਤ੍ ਰਾਘਵਾਣਾਮ੍ ਕੁਤਃ ਭਵਾਨ੍ ॥੨-੬੪-
ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਬਚ ਗਿਆ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਰਾਘਵਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ—ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ?
ਨਯ ਨੌ ਨृਪ ਤਮ੍ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਇਤਿ ਮਾਮ੍ ਚ ਅਭ੍ਯਭਾषਤ । ਅਦ੍ਯ ਤਮ੍ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਇਚ੍ਚਾਵਃ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਪਸ਼੍ਚਿਮ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਰਾਜਾ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਚਲੋ; ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।'
ਰੁਧਿਰੇਣ ਅਵਸਿਤ ਅਨ੍ਗਮ੍ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣ ਅਜਿਨ ਵਾਸਸਮ੍ । ਸ਼ਯਾਨਮ੍ ਭੁਵਿ ਨਿਹ੍ਸਮ੍ਜ੍ਞਮ੍ ਧਰ੍ਮ ਰਾਜ ਵਸ਼ਮ੍ ਗਤਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਥੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਥ ਅਹਮ੍ ਏਕਃ ਤਮ੍ ਦੇਸ਼ਮ੍ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤੌ ਭृਸ਼ ਦੁਹ੍ਖਿਤੌ । ਅਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਤਮ੍ ਮੁਨਿਮ੍ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ॥੨-੬੪-
ਫਿਰ ਮੈਂ, ਇਕੱਲਾ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਏ, ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦਿੱਤਾ।
ਤੌ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨੌ । ਨਿਪੇਤਤੁਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਅਸ੍ਯ ਪਿਤਾ ਚ ਅਸ੍ਯ ਇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੬੪-
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ:
ਨ ਨ੍ਵ੍ ਅਹਮ੍ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤਰਮ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਧਾਰ੍ਮਿਕ । ਕਿਮ੍ ਨੁ ਨ ਆਲਿਨ੍ਗਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਕੁਮਾਰ ਵਚੋ ਵਦ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰਾ, ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ? ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਬੋਲ।
ਨ ਤ੍ਵਹਮ੍ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤਰਮ੍ ਪਸ੍ਯ ਧਾਰ੍ਮਿਕ । ਕਿਮ੍ ਨੁ ਨਾਲਿਙ੍ਗਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਕੁਮਾਰ ਵਚੋ ਵਦ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰਾ, ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ? ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਬੋਲ।
ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਅਪਰ ਰਾਤ੍ਰੇ ਅਹਮ੍ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਾਮਿ ਹृਦਯਮ੍ ਗਮਮ੍ । ਅਧੀਯਾਨਸ੍ਯ ਮਧੁਰਮ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਵਾ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥੨-੬੪-
ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸੁਣਾਂਗਾ?
ਕੋ ਮਾਮ੍ ਸਮ੍ਧ੍ਯਾਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਯ ਏਵ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਹੁਤ ਹੁਤ ਅਸ਼ਨਃ । ਸ਼੍ਲਾਘਯਿष੍ਯਤਿ ਉਪਾਸੀਨਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕ ਭਯ ਅਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਹੁਣ ਕੌਣ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਬੈਠਿਆਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰੇਗਾ?
ਕਨ੍ਦ ਮੂਲ ਫਲਮ੍ ਹृਤ੍ਵਾ ਕੋ ਮਾਮ੍ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ਇਵ ਅਤਿਥਿਮ੍ । ਭੋਜਯਿष੍ਯਤਿ ਅਕਰ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਰਗ੍ਰਹਮ੍ ਅਨਾਯਕਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੰਦ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਖਵਾਏਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ, ਨਿਰਸਹਾਰਾ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋਵਾਂ?
ਇਮਾਮ੍ ਅਨ੍ਧਾਮ੍ ਚ ਵृਦ੍ਧਾਮ੍ ਚ ਮਾਤਰਮ੍ ਤੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ । ਕਥਮ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਭਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕृਪਣਾਮ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਗਰ੍ਧਿਨੀਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਅੰਧੀ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਾਂਗਾ, ਜਦ ਉਹ ਬੇਚਾਰਗੀ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਰਹੇ?
ਤਿष੍ਠ ਮਾ ਮਾ ਗਮਃ ਪੁਤ੍ਰ ਯਮਸ੍ਯ ਸਦਨਮ੍ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼੍ਵੋ ਮਯਾ ਸਹ ਗਨ੍ਤਾ ਅਸਿ ਜਨਨ੍ਯਾ ਚ ਸਮੇਧਿਤਃ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰ, ਰੁਕ ਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾ; ਕੱਲ੍ਹ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪਵੇਂਗਾ।
ਉਭਾਵ੍ ਅਪਿ ਚ ਸ਼ੋਕ ਆਰ੍ਤਾਵ੍ ਅਨਾਥੌ ਕृਪਣੌ ਵਨੇ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਗਮਿष੍ਯਾਵਃ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨੌ ਯਮ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੇਸਹਾਰੇ ਤੇ ਬੇਚਾਰੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਤਤਃ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤੀਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਮਤਾਮ੍ ਧਰ੍ਮ ਰਾਜੋ ਮੇ ਬਿਭृਯਾਤ੍ ਪਿਤਰਾਵ੍ ਅਯਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਫਿਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਾਂਗਾ: 'ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਵੇ।'
ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਲੋਕਪਾਲੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਈਦृषਸ੍ਯ ਮਮਾਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮੇਕਾਮਭਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉੱਚੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਐਸੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਟੱਲ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਵਾਲਾ ਵਰ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਪੋ ਅਸਿ ਯਥਾ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਹਤਃ ਪਾਪ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਤੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਗਚ੍ਚ ਆਸ਼ੁ ਯੇ ਲੋਕਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰ ਯੋਧਿਨਾਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਪੁੱਤਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਪਾਪੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਰਾ ਗਤਿਮ੍ ਯਾਮ੍ ਚ ਸਮ੍ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵ੍ ਅਨਿਵਰ੍ਤਿਨਃ । ਹਤਾਃ ਤੁ ਅਭਿਮੁਖਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਗਤਿਮ੍ ਤਾਮ੍ ਪਰਮਾਮ੍ ਵ੍ਰਜ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਜਾ, ਜੋ ਵਿਰਲੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਪਿੱਠ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਮ੍ ਗਤਿਮ੍ ਸਗਰਃ ਸ਼ੈਬ੍ਯੋ ਦਿਲੀਪੋ ਜਨਮੇਜਯਃ । ਨਹੁषੋ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਃ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਤਾਮ੍ ਗਚ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਜਾ, ਜੋ ਸਗਰ, ਸ਼ੈਬਯ, ਦਿਲੀਪ, ਜਨਮੇਜਯ, ਨਹੁਸ਼ ਤੇ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯਾ ਗਤਿਃ ਸਰ੍ਵ ਸਾਧੂਨਾਮ੍ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਤ੍ ਪਤਸਃ ਚ ਯਾ । ਭੂਮਿਦਸ੍ਯ ਆਹਿਤ ਅਗ੍ਨੇਃ ਚਏਕ ਪਤ੍ਨੀ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਚ ॥੨-੬੪-
ਤੂੰ ਉਹ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ, ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਧਰਤੀ ਦਾਨੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੋ ਸਹਸ੍ਰ ਪ੍ਰਦਾਤृऋਣਾਮ੍ ਯਾ ਯਾ ਗੁਰੁਭृਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਦੇਹ ਨ੍ਯਾਸ ਕृਤਾਮ੍ ਯਾ ਚ ਤਾਮ੍ ਗਤਿਮ੍ ਗਚ੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥੨-੬੪-
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਜਾ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਹਿ ਤੁ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਗਚ੍ਚਤਿ ਅਕੁਸ਼ਲਾਮ੍ ਗਤਿਮ੍ । ਸ ਤੁ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਮ੍ ਨਿਹਤੋ ਮਮ ਬਾਨ੍ਧਵਃ ॥੨-੬੪-
ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾੜੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗਾ।
ਏਵਮ੍ ਸ ਕृਪਣਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ ਅਸਕृਤ੍ । ਤਤਃ ਅਸ੍ਮੈ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਉਦਕਮ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ॥੨-੬੪-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਇਆ; ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਰੂਪੇਣ ਮੁਨਿ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਧ੍ਯਾਰੁਹਤ੍ ਖ੍षਿਪ੍ਰਮ੍ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਹ ਖਰ੍ਮਵਿਤ੍ ॥੨-੬੪-
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮুনি ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਵਰਗ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਆਬਭਾषੇ ਚ ਵृਦ੍ਧੌ ਤੌ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਤਾਪਸਃ । ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮ੍ ਤੁ ਪਿਤਰੌ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੬੪-
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ:
ਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਮਹਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਭਵਤੋਹ੍ ਪਰਿਚਾਰਣਾਤ੍ । ਭਵਨ੍ਤਾਵ੍ ਅਪਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਮਮ ਮੂਲਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਃ ॥੨-੬੪-
ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਜਾਵੋਗੇ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਵਪੁष੍ਮਤਾ । ਆਰੁਰੋਹ ਦਿਵਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਮੁਨਿ ਪੁਤ੍ਰਃ ਜਿਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥੨-੬੪-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮুনি ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵਿਆ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਲਦੀ ਸਵਰਗ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਉਦਕਮ੍ ਤੂਰ੍ਣਮ੍ ਤਾਪਸਃ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ । ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚ ਮਹਾ ਤੇਜਾਃ ਕृਤ ਅਨ੍ਜਲਿਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥੨-੬੪-
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ; ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।