ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਤਰੇ ਕੁਸ਼ਲਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਯਜਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ।
ਨਾषਡਙ੍ਗਵਿਦਤ੍ਰਾਸੀਨ੍ਨਾਵ੍ਰਤੋ ਨਾਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸਦਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਾਵਾਦਕੁਸ਼ਲੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥੧-੧੪-
ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਛੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਅਣਵ੍ਰਤੀ, ਅਣਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯੂਪੋਚ੍ਛ੍ਰਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ षਡ੍ ਬੈਲ੍ਵਾਃ ਖਾਦਿਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਬਿਲ੍ਵਸਹਿਤਾਃ ਪਰ੍ਣਿਨਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪਰੇ ॥੧-੧੪-
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਦੇ ਲੱਕੜਾਂ ਉਚੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਛੇ ਬਿਲਵਾ ਤੇ ਛੇ ਖਾਦਿਰ ਦੇ ਬਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵੀ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕਮਯੋ ਦਿष੍ਟੋ ਦੇਵਦਾਰੁਮਯਸ੍ਤਥਾ । ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਤਤ੍ਰ ਵਿਹਿਤੌ ਬਾਹੁਵ੍ਯਸ੍ਤਪਰਿਗ੍ਰਹੌ ॥੧-੧੪-
ਇੱਕ ਯੂਪ ਸਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਦੂਜਾ ਦੇਵਦਾਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੋ ਹੀ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੈਰ੍ਯਜ੍ਞਕੋਵਿਦੈਃ । ਸ਼ੋਭਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਞ੍ਚਨਾਲਂਕृਤਾ ਭਵਨ੍ ॥੧-੧੪-
ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੂਪ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਯਜਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਸਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਯੂਪਾਸ੍ਤੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਰਤ੍ਨਯਃ । ਵਾਸੋਭਿਰੇਕਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਰੇਕੈਕਂ ਸਮਲਂਕृਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਇਕੀ sacrificial ਯੂਪ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਇਕੀ ਰਤਨ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਇਕੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਏ ਗਏ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਃ ਸੁਕृਤਾ ਦृਢਾਃ । ਅष੍ਟਾਸ਼੍ਰਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਸਾਰੇ ਯੂਪ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਏ, ਠੀਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸਨ।
ਆਚ੍ਛਾਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵਾਸੋਭਿਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ । ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਯਥਾ ਦਿਵਿ ॥੧-੧੪-
ਉਹ ਯੂਪ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਤੇ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇष੍ਟਕਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ । ਚਿਤੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਲੈਃ ਸ਼ੁਲ੍ਬਕਰ੍ਮਣਿ ॥੧-੧੪-
ਇੱਟਾਂ ਨਿਯਮ ਤੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਯਜਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦਾ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚਿਤ੍ਯੋ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਂਚਿਤਃ ਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਗਰੁਡੋ ਰੁਕ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੋ ਵੈ ਤ੍ਰਿਗੁਣੋऽष੍ਟਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ ॥੧-੧੪-
ਉਹ ਚਿਤਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਗਰੁੜ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਤ੍ਤਦੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੈਵਤਮ੍ । ਉਰਗਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਸੱਪ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰੇ ਤੁ ਹਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਲਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ऋषਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਨ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਤੇ ਜਲਜੀਵੀਆਂ ਵੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯੂਪੇषੁ ਨਿਯਤਂ ਤਦਾ । ਅਸ਼੍ਵਰਤ੍ਨੋਤ੍ਤਮਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਹ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਸ਼ੂ ਯੂਪਾਂ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਤਂ ਹਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਚਰ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਕृਪਾਣੈਰ੍ਵਿਸਸਾਰੈਨਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਿਪਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ।
ਪਤਤ੍ਰਿਣਾ ਤਦਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਸ੍ਥਿਤੇਨ ਚ ਚੇਤਸਾ । ਅਵਸਦ੍ ਰਜਨੀਮੇਕਾਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥੧-੧੪-
ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਥੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈ।
ਹੋਤਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤਥੋਦ੍ਗਾਤਾ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਮਯੋਜਯਨ੍ । ਮਹਿष੍ਯਾ ਪਰਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਥ ਵਾਵਾਤਾਮਪਰਾਂ ਤਥਾ ॥੧-੧੪-
ਹੋਤਾ, ਅਧਵਰਯੁ ਤੇ ਉਦਗਾਤਾ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮਿਲਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਇਆ।
ਪਤਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਪਾਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ऋਤ੍ਵਿਕ੍ਪਰਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ॥੧-੧੪-
ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਰਿਤਵਿਕ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ।
ਧੂਮਗਨ੍ਧਂ ਵਪਾਯਾਸ੍ਤੁ ਜਿਘ੍ਰਤਿ ਸ੍ਮ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਨਿਰ੍ਣੁਦਨ੍ ਪਾਪਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥੧-੧੪-
ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਰਬੀ ਦੇ ਧੂਏਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਂਘੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕੀਤੇ।
ਹਯਸ੍ਯ ਯਾਨਿ ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਃ षੋਡਸ਼ਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ॥੧-੧੪-
ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਸੋਲਾਂ ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਯਜ੍ਞਾਨਾਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਹਵਿਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਚੈਕਸ੍ਯ ਵੈਤਸੋ ਭਾਗ ਇष੍ਯਤੇ ॥੧-੧੪-
ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਕਸ਼ ਦੇ ਡਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਲਈ ਵੈਤਸ ਦੀ ਪਾਤੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਹੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਃ ਸਂਖ੍ਯਾਤਃ ਕਲ੍ਪਸੂਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ । ਚਤੁष੍ਟੋਮਮਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਲਪਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਚਤੁਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਕ੍ਥ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸਂਖ੍ਯਾਤਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ । ਕਾਰਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਹਵੋ ਵਿਹਿਤਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ॥੧-੧੪-
ਉਕਥਿਆ ਦੂਜਾ, ਗਿਣਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਅਗਲੇ ਕਰਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਟੋਮਾਯੁषੀ ਚੈਵਮਤਿਰਾਤ੍ਰੌ ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤੌ । ਅਭਿਜਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਚ੍ਚੈਵਮਾਪ੍ਤੋਰ੍ਯਾਮੌ ਮਹਾਕ੍ਰਤੁਃ ॥੧-੧੪-
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਟੋਮ, ਆਯੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਜਿਤ, ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਆਪਤੋਰੀਆਮ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਵੀ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਹੋਤ੍ਰੇ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਦਿਸ਼ਂ ਸ੍ਵਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ । ਅਧ੍ਵਰ੍ਯਵੇ ਪ੍ਰਤੀਚੀਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਅਧਵਰਯੂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਤਥੋਦੀਚੀਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈषਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਵਿਹਿਤੇ ਪੁਰਾ ॥੧-੧੪-
ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਦਾਨ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਤੁਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਤੁ ਤਦਾ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯੋ ਹਿ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਧਰਾਂ ਤਾਂ ਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ॥੧-੧੪-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਜਨ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਮ੍ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋऽਭੂਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨਨਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਨ੍ਦਨਃ । ऋਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਾਨਂ ਗਤਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਰੇ ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਨੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਭਵਾਨੇਵ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਮੇਕੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਨ ਭੂਮ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਨਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਪਾਲਨੇ ॥੧-੧੪-
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਰਤਾਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਕਰਣੇ ਵਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਭੂਮਿਪ । ਨਿष੍ਕ੍ਰਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵੇਹ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ ਭਵਾਨਿਤਿ ॥੧-੧੪-
ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿਓ।
ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਗਾਵੋ ਯਦ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ । ਤਤ੍ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਧਰਣ੍ਯਾ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮਣੀ, ਰਤਨ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਗਾਂ—ਜੋ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ—ਦੇ ਦਿਓ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।