ਐਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚਾਭਿषੁਤੋऽਨਘਃ । ਮਧ੍ਯਨ੍ਦਿਨਂ ਚ ਸਵਨਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਇੰਦਰ ਦਾ ਹਵਨ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਤृਤੀਯਸਵਨਂ ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਞੋऽਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ॥੧-੧੪-
ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲਈ ਤੀਜਾ ਸੋਮਾ ਨਿਚੋੜਣ ਵੀ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਆਹ੍ਵਾਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ । ऋष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਦਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਗੀਤਿਭਿਰ੍ਮਧੁਰੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਹ੍ਵਾਨੈਰ੍ਯਥਾਰ੍ਹਤਃ । ਹੋਤਾਰੋ ਦਦੁਰਾਵਾਹ੍ਯ ਹਵਿਰ੍ਭਾਗਾਨ੍ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ॥੧-੧੪-
ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ, ਹੋਤ੍ਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।
ਨ ਚਾਹੁਤਮਭੂਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਖਲਿਤਂ ਵਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਯੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਚਕ੍ਰਿਰੇ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਕੋਈ ਹਵਨ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋਈ; ਸਭ ਕੁਝ ਐਸਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ।
ਨ ਤੇष੍ਵਹਃਸੁ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੋ ਵਾ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਨਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਸ਼ਤਾਨੁਚਰਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੧੪-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥੱਕਿਆ ਜਾਂ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਗਲਤ ਸਹਾਇਕ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਥਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਤੇ । ਤਾਪਸਾ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ॥੧-੧੪-
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਸਨ ਉਹ ਵੀ ਖਾਂਦੇ, ਤਪਸੀ ਵੀ ਖਾਂਦੇ, ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ ਵੀ ਖਾਂਦੇ।
ਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਚ । ਅਨਿਸ਼ਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾਨਾਂ ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰੁਪਲਭ੍ਯਤੇ ॥੧-੧੪-
ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬਿਮਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਖਾਂਦੇ; ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਅਨ੍ਨਕੂਟਾਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਹਵਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ । ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਤਦਾ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ, ਜੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾਦਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਾਸ੍ਤਥਾ । ਅਨ੍ਨਪਾਨੈਃ ਸੁਵਿਹਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥੧-੧੪-
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੀ ਹੋਏ।
ਅਨ੍ਨਂ ਹਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਵਾਦੁ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ । ਅਹੋ ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਃ ॥੧-੧੪-
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਇਹ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਸਵਾਦ ਨਾਲ ਬਣਿਆ; ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ!'
ਸ੍ਵਲਂਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਵੇषਯਨ੍ । ਉਪਾਸਨ੍ਤੇ ਚ ਤਾਨਨ੍ਯੇ ਸੁਮृष੍ਟਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਃ ॥੧-੧੪-
ਸਜੇ-ਸਵਾਰੇ ਮਰਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ, ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਦੇ।
ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾਨ੍ ਬਹੂਨਪਿ । ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸੁਵਾਗ੍ਮਿਨੋ ਧੀਰਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਜਿਗੀषਯਾ ॥੧-੧੪-
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਵਧੇਰੇ ਤਰਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ।
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਤਰੇ ਕੁਸ਼ਲਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਯਜਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ।
ਨਾषਡਙ੍ਗਵਿਦਤ੍ਰਾਸੀਨ੍ਨਾਵ੍ਰਤੋ ਨਾਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸਦਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਾਵਾਦਕੁਸ਼ਲੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥੧-੧੪-
ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਛੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਅਣਵ੍ਰਤੀ, ਅਣਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯੂਪੋਚ੍ਛ੍ਰਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ षਡ੍ ਬੈਲ੍ਵਾਃ ਖਾਦਿਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਬਿਲ੍ਵਸਹਿਤਾਃ ਪਰ੍ਣਿਨਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪਰੇ ॥੧-੧੪-
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਦੇ ਲੱਕੜਾਂ ਉਚੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਛੇ ਬਿਲਵਾ ਤੇ ਛੇ ਖਾਦਿਰ ਦੇ ਬਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵੀ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕਮਯੋ ਦਿष੍ਟੋ ਦੇਵਦਾਰੁਮਯਸ੍ਤਥਾ । ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਤਤ੍ਰ ਵਿਹਿਤੌ ਬਾਹੁਵ੍ਯਸ੍ਤਪਰਿਗ੍ਰਹੌ ॥੧-੧੪-
ਇੱਕ ਯੂਪ ਸਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਦੂਜਾ ਦੇਵਦਾਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੋ ਹੀ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੈਰ੍ਯਜ੍ਞਕੋਵਿਦੈਃ । ਸ਼ੋਭਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਞ੍ਚਨਾਲਂਕृਤਾ ਭਵਨ੍ ॥੧-੧੪-
ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੂਪ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਯਜਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਸਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਯੂਪਾਸ੍ਤੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਰਤ੍ਨਯਃ । ਵਾਸੋਭਿਰੇਕਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਰੇਕੈਕਂ ਸਮਲਂਕृਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਇਕੀ sacrificial ਯੂਪ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਇਕੀ ਰਤਨ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਇਕੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਏ ਗਏ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਃ ਸੁਕृਤਾ ਦृਢਾਃ । ਅष੍ਟਾਸ਼੍ਰਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਸਾਰੇ ਯੂਪ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਏ, ਠੀਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸਨ।
ਆਚ੍ਛਾਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵਾਸੋਭਿਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ । ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਯਥਾ ਦਿਵਿ ॥੧-੧੪-
ਉਹ ਯੂਪ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਤੇ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇष੍ਟਕਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ । ਚਿਤੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਲੈਃ ਸ਼ੁਲ੍ਬਕਰ੍ਮਣਿ ॥੧-੧੪-
ਇੱਟਾਂ ਨਿਯਮ ਤੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਯਜਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦਾ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚਿਤ੍ਯੋ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਂਚਿਤਃ ਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਗਰੁਡੋ ਰੁਕ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੋ ਵੈ ਤ੍ਰਿਗੁਣੋऽष੍ਟਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ ॥੧-੧੪-
ਉਹ ਚਿਤਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਗਰੁੜ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਤ੍ਤਦੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੈਵਤਮ੍ । ਉਰਗਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਸੱਪ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰੇ ਤੁ ਹਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਲਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ऋषਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਨ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਤੇ ਜਲਜੀਵੀਆਂ ਵੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯੂਪੇषੁ ਨਿਯਤਂ ਤਦਾ । ਅਸ਼੍ਵਰਤ੍ਨੋਤ੍ਤਮਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਹ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਸ਼ੂ ਯੂਪਾਂ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਤਂ ਹਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਚਰ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਕृਪਾਣੈਰ੍ਵਿਸਸਾਰੈਨਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ ॥੧-੧੪-
ਉਥੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਿਪਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ।
ਪਤਤ੍ਰਿਣਾ ਤਦਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਸ੍ਥਿਤੇਨ ਚ ਚੇਤਸਾ । ਅਵਸਦ੍ ਰਜਨੀਮੇਕਾਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥੧-੧੪-
ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਥੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈ।
ਹੋਤਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤਥੋਦ੍ਗਾਤਾ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਮਯੋਜਯਨ੍ । ਮਹਿष੍ਯਾ ਪਰਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਥ ਵਾਵਾਤਾਮਪਰਾਂ ਤਥਾ ॥੧-੧੪-
ਹੋਤਾ, ਅਧਵਰਯੁ ਤੇ ਉਦਗਾਤਾ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮਿਲਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਇਆ।
ਪਤਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਪਾਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ऋਤ੍ਵਿਕ੍ਪਰਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ॥੧-੧੪-
ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਦੀ ਚਰਬੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਰਿਤਵਿਕ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ।